Opis
Czy Zygfryd Kapela zdradził Niemcy z Polską, czy Polskę z Niemcami? Jest idealnym bohaterem reportażu: liczne zakręty losu, postrzelony na granicy, witany owacjami na wiecach. To również antybohater, człowiek mały, współpracownik bezpieki (chociaż donosił rzekomo same „pierdoły”, ale mataczy nawet w swoich wspomnieniach). „Polak, ale jakiś nieprawdziwy, bo niemiecki” – mówi sam o sobie. Marzenia o ucieczce na Zachód i układanie się z tajniakami, wybieranie między obozem władzy a opozycji, praca w pegeerze i biznesy z cinkciarzami – oto powojenna historia Polski w soczewce życia jednego człowieka. „To opowieść o tym, że ucieczka od siebie samego jest tak naprawdę niemożliwa. Albo o rozpaczliwym poszukiwaniu tożsamości” – napisał Mariusz Szczygieł pod wrażeniem historii Kapeli. Niemiec jest błyskotliwą literaturą reporterską, napisaną odważnie i z brawurą. Włodzimierz Nowak pisze otwarcie o trudnościach swojego zawodu, który wymaga pracy na żywym organizmie: „Pytam: co robić? Zostawić historię, która mnie przerosła? Nie, napisz, że utknąłeś, że koniec, serce straciłeś do tego. A potem pisz dalej. O zdrajcy?! A czemu nie? W zdradzie widać wielkie sprawy”. Reporter wyjawia, jak jego bohater kluczy, wodzi go za nos, gubi się w opowieściach, a to wyolbrzymiając swoją rolę, a to ją umniejszając. Jesteśmy świadkami konfrontacji wspomnień różnych ludzi, śledzimy ustalanie przebiegu wydarzeń, mozolne dochodzenie – i pytającego, i pytanego – do prawdy. To książka o tym, że prawd o jednym życiu może być bardzo wiele. Spis treściSpis treści Ucieczki pierwsze Tata sadzi drzewka morwowe, Winnetou to nie hitlerowiec Panie Stasiuk, stukam do pana palcem wskazującym. Stasiuk odpowiada: jak zostałem pisarzem Pomocnik ucieka żubrem z przyczepą. Teodor organizuje Kapral ucieka przez Dunaj, Czechosłowak chwyta za broń Dziewiątka ucieka na bezludną wyspę, klawisze wpadają do celi Górnik ucieka na przodek, Gierek z Honeckerem otwierają granice Siegi pokazuje Murowi biały tyłek. Spodnie dzwony ma w kwiatki Jeleń ucieka przez pole kapusty, żołnierz klęczy i strzela List do ojca Zygfryd pisze do Rocha, oficer bada budowę zdań Matka krzyczy: hitlerowiec, Zygfryd się truje, Danusia zdejmuje kapelusz Cinkciarz ucieka do Empiku. Stando leży pod Pewexem Zygfryd ucieka do psychiatryka. Renatka piecze ciasto cytrynowe „Leonard” Ślubuję ci, że uciekniemy. Towarzysze handlują papieżem Palacz ucieka do kotłowni. W radiu mówi Wałęsa Palacz ucieka do komitetu, Oni walą ręką w akta Palacz ucieka do gazety, „Trybuna Ludu” drukuje Dlaczego muszę Wchodzi „Leonard”, reporter ucieka Reporter pyta o zdradę, Zygfryd gubi klucze Grzebałkowska szuka igły, ciemno jak w peerelu Geschichta Przewodniczący ucieka czarną wołgą. Ząb generała straszy Kapela ucieka do nowych związków, Kaziu za nim Reporter mruży oczy, esbecy myślą o „renesansie” Przewodniczący ucieka w paradoksy, maluje szachownicę na suficie, Kaziu awansuje Zygfryd ucieka, geschichta go dogania Zygfryd smaruje się krwią smoka, Roch rejestruje syna Raj Panie Stasiuk, stuk, stuk, widziałem pana w telewizji Herr Kapela ucieka do Westparku. „Bild” robi sensację Przewodniczący ucieka maluchem, żona zakłada lisią czapkę Emeryt Kapela ucieka do raju. Nico pyta o braterstwo broni Myśli Kapeli uciekają na górę, Kapela patrzy na Polskę Skróty Bibliografia