Opis
Oddajemy do rąk Czytelników książkę, która syntetycznie przedstawia sześćdziesiąt pojęć współczesnego podatku od towarów i usług w świetle stanu prawnego obowiązującego na dzień 01 lutego 2026 roku. W narastającym od kilkunastu lat z każdym rokiem chaosie interpretacyjnym, do którego przyczynia się walnie praktyka organów podatkowych i skarbowych oraz rozbieżna i niestabilna judykatura sądów krajowych i wspólnotowych, pogłębia się ryzyko podatkowe podatników tego podatku, a wyniki procedur jurysdykcyjnych, których przedmiotem jest stosowanie prawa dotyczącego tego podatku, są w istotnej części wręcz nieprzewidywalne. Stan niepewności dotyczy również podstawowych pojęć tego podatku: zarówno podatnicy, jak i pracownicy organów podatkowych na co dzień zadają pytanie o treść norm prawnych regulujących dokumentowanie, ewidencjonowanie i deklarowanie tego podatku, która ginie w chaosie sprzecznych poglądów. Istotny jest także fakt, że podatek ten jest przedmiotem na nieznaną w przeszłości skalę zorganizowanych działań o charakterze międzynarodowym mającym na celu ucieczkę od opodatkowania i wyłudzania nienależnych zwrotów. Mimo podjęcia w ostatnich latach wielu przedsięwzięć mających na celu ograniczenie zasięgu tego zjawiska w dalszym ciągu ma ono istotny wpływ na codzienną praktykę podatkową setek tysięcy podatników tego podatku, którzy są nieświadomie wciągani w oszustwa podatkowe. Przez wiele lat – praktycznie w całym okresie od 2004 do 2015 roku – pomijano milczeniem wszystkie istotne rodzaje ryzyka interpretacyjnego związane z tym zjawiskiem, gdyż prawdopodobnie niejawnym celem strategicznym części piśmiennictwa oraz „biznesu optymalizacyjnego” było również stworzenie fałszywego obrazu tego podatku, który w wersji wspólnotowej miał być (jakoby) „bezpieczny”, „przyjazny” (dla podatników), a nawet „prosty”: bez upowszechniania tej wizji nie doszłoby do nieograniczonej skali oszustw w tym podatku. W książce podjęto próbę sformułowania prawidłowych, zgodnych z prawem definicji wszystkich istotnych pojęć tego podatku. Być może choć trochę przyczyni się ona do ustabilizowania jego doktryny interpretacyjnej i zwiększenia bezpieczeństwa podatników oraz zwiększy przewidywalność praktyki organów stosujących prawo podatkowe. Praca stanowi również pokłosie prawie trzydziestoletniego dorobku piśmiennictwa oraz analiz prawnopodatkowych prowadzonych przez Instytut Studiów Podatkowych. Spis treściWstęp ............................................ 5 Wykaz ważniejszych skrótów........................ 6 1. Anulowanie faktury............................. 8 2. Czynności podlegające opodatkowaniu............ 16 3. Deklaracja..................................... 19 4. Dobra wiara.................................... 24 5. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe............... 29 6. Dostawa łańcuchowa............................. 36 7. Dostawa towarów................................ 39 8. Dostawa trójstronna............................ 43 9. Eksport towarów................................ 47 10. Ewidencja..................................... 49 11. Faktura....................................... 53 12. Faktura pusta................................. 60 13. Import towarów................................ 63 14. Import usług.................................. 67 15. Informacja podsumowująca...................... 70 16. Jednolity Plik Kontrolny...................... 75 17. Karuzela podatkowa............................ 80 18. Kasa rejestrująca............................. 83 19. Korekta podatku naliczonego................... 91 20. Magazyn call-off stock........................ 93 21. Mechanizm podzielonej płatności............... 99 22. Miejsce świadczenia........................... 104 23. Nadużycie prawa............................... 111 24. Należyta staranność........................... 114 25. Nota korygująca............................... 119 26. Obowiązek podatkowy........................... 122 27. Odliczenie podatku............................ 129 28. Odwrotne obciążenie........................... 134 29. Organ podatkowy............................... 137 30. Oszustwo i wyłudzenie zwrotu podatku.......... 140 31. Płatnik....................................... 143 32. Podatek do zapłaty............................ 147 33. Podatek należny............................... 152 34. Podatek naliczony............................. 157 35. Podatek od wartości dodanej (VAT)............. 162 36. Podatnik...................................... 164 37. Podatnik VAT czynny........................... 168 38. Podstawa opodatkowania........................ 172 39. Prawo unijne (harmonizacja)................... 176 40. Prewspółczynnik............................... 180 41. Procedury szczególne.......................... 184 42. Proporcja..................................... 193 43. Przedstawiciel podatkowy...................... 196 44. Refakturowanie................................ 199 45. Rolnik ryczałtowy............................. 202 46. Stawki podatk