Opis
Książka przybliża mitologię Słowian, rozumianą jako system alegorii, symboli, personifikacji, wyrażających stosunek człowieka do świata. Od ponad 20 lat służy jako pomoc dydaktyczna na wielu kierunkach uniwersyteckich. Nowe wydanie Mitologii Słowian zostało przygotowane na podstawie materiałów zachowanych w spuściźnie pośmiertnej autora. Zawiera ono: 1. aparat badawczy (przypisy, bibliografię obejmującą kilkaset pozycji), przygotowany częściowo przez Aleksandra Gieysztora i zachowany w rękopisie, częściowo zaś opracowany przez Anetę Pieniądz i wydawcę na podstawie zachowanych notatek autora; 2. niepublikowane dotąd teksty dotyczące mitologii, ilustrujące różne obszary działalności badawczej i popularyzatorskiej autora (referaty konferencyjne, zapisy audycji telewizyjnych i radiowych). Zamieszczono także: 1. Wstęp Karola Modzelewskiego, prezentujący sylwetkę A. Gieysztora jako badacza i znaczenie jego porównawczych studiów nad mitologią dla rozwoju mediewistyki polskiej, a zwłaszcza jego rolę we wprowadzaniu nowych propozycji metodologicznych inspirowanych osiągnięciami językoznawstwa, antropologii kulturowej, etnologii itp. 2. Posłowie Leszka P. Słupeckiego poświęcone rozwojowi studiów nad mitologią słowiańską w ciągu ostatnich 20 lat i aktualnym perspektywom badawczym w tej dziedzinie; pozwalające czytelnikowi zapoznać się z nowymi odkryciami archeologicznymi i postępem badań nad mitologią porównawczą, a także spojrzeć na tezy Aleksandra Gieysztora z perspektywy dzisiejszego stanu badań. 3. Wprowadzenie Anety Pieniądz przedstawiające warsztat badawczy autora, przygotowany na podstawie zachowanych materiałów archiwalnych. The mythology of Slavs understood as a system of allegories, symbols, personifications, presenting the attitude of man to the world. For more than 20 years, it has been a teaching aid in many university courses. The new edition includes, among others, the footnotes and bibliography prepared partly by Aleksander Gieysztor, partly by Aneta Pieniądz and the publisher on the basis of the material retained in the author’s posthumous legacy. Spis treściKarol Modzelewski, Wstęp 7 Aneta Pieniądz, Archiwum naukowe profesora Aleksandra Gieysztora 13 Aneta Pieniądz, Od redaktora 18 Aleksander Gieysztor, Mitologia Słowian 21 I. Uwagi wstępne 23 II. Dzieje badań* 32 1. Polskie badania nad mitologią słowiańską* 36 III. Panteon słowiański w świetle nowej mitologii 44 1. Indoeuropejski model ludzi i bogów 44 2. Słowiańszczyzna w nowej mitologii porównawczej 63 IV. Ludy słowiańskie w starożytności 68 V. Bóstwa i mity naczelne 84 1. Perun, bóg niebios i piorunów 85 2. Perun wieloraki: Świętowit, Rujewit z towarzyszami, Jarowit-Jaryło 114 3. Weles, bóg magii, przysięgi i zaświatów. Bóstwa bliskoznaczne: Trzygłów i Trojan 137 VI. Mity o stworzeniu i zachowywaniu ładu świata 156 VII. Bóstwa słoneczne i ogniowe: Swaróg, Swarożyc, Radogost, Dadźbóg 167 VIII. Bóstwa pomniejsze 180 1. Chors 180 2. Stribog 184 3. Simargł i Perepłut 186 IX. Wspólnota ludzka, gospodarstwo i ziemia w mitologii 191 1. W stronę Olimpu Długoszowego 192 2. Bliźnięta i bóstwo żeńskie 198 3. Mokosz 201 4. Rod i rodzanice. Dola i wieszczyce losu 204 X. Instytucje kultowe 208 1. Składniki kultu 208 2. Miejsca święte 215 3. Posągi 230 XI. Mity w obrzędach cyklicznych 242 XII. Duchy i demony 250 1. Duchy wodne 257mythology Wykaz skrótów 361 1. Skróty nazw języków 361 2. Skróty tytułów wydawnictw 362 Bibliografia 365 Spis ilustracji 405