Opis
Prezentowana książka dotyczy wydarzeń politycznych, jakie rozegrały się w XI-wiecznej Skandynawii, widzianych przez pryzmat poezji ówczesnych skaldów. Okres ten stanowił kulminację wielu istotnych procesów gospodarczych, kulturowych i politycznych (m.in. chrystianizacja, centralizacja władzy królewskiej). Znajdowały one swoje odbicie w działaniach propagandowych i ideowych, których głównym nośnikiem była poezja skaldów. Podjęte w książce rozważania stanowią próbę całościowego ujęcia przemian politycznych w Skandynawii XI wieku przez pryzmat twórczości ówcześnie komponujących skaldów. Takie spojrzenie na temat pozwala na lepsze zrozumienie warunków, w jakich funkcjonowali i tworzyli pozostający na służbie władców poeci. Jednocześnie sprzyja określeniu, na ile dworska poezja skaldów umożliwia nam dziś lepsze poznanie meandrów ówcześnie kształtowanej i uprawianej polityki. Spis treściSpis treści Wstęp / 9 Część I Teoria sztuki skaldycznej 1 Charakterystyka poezji skaldów / 31 Metra / 37 Kenningar i heiti / 42 Drápur i flokkar / 51 Prosimetrum / 55 Edda Snorriego Sturlusona / 60 Skáldatal / 72 Historyczna wiarygodność poezji skaldów / 79 2 Ideowe tło poezji skaldów. Między miodem Odyna a błogosławieństwem Chrystusa / 93 Mit o miodzie poezji / 95 Odyn patronem skaldów / 116 Wymiar chrześcijański / 127 3 Hieros gamos / 137 Koncept hieros gamos i sakralizacja władzy królewskiej / 139 W wymiarze chrześcijańskim / 157 4 Erfikva?i / 165 Konteksty żałobnej poezji skaldów / 167 Charakterystyka poezji żałobnej / 174 5 Skaldowie XI wieku / 207 Część II Skandynawia XI wieku w ujęciu poetyckim 1 Bitwa w Oresundzie / 265 Poetycki dwugłos na temat bitwy / 270 Pamięć o bitwie w dobie rządów Knuta Wielkiego / 297 2 Olaf Haraldsson królem Norwegii / 307 Olaf Haraldsson w tradycji sag / 314 Prawo do władzy / 318 Konflikt z jarlem Erlingiem Skjalgsonem / 349 Wobec skandynawskich sąsiadów / 358 Lata 1028–1030 / 381 Obraz władcy / 400 3 Podbój Anglii przez Knuta Wielkiego / 407 Król Anglii i Danii / 409 Pamięć o podboju Anglii w poezji dedykowanej Knutowi Wielkiemu / 413 4 Rex perpetuus Norwegiae. Polityczne aspekty rozwoju kultu św. Olafa / 447 Narodziny kultu / 449 Świadkowie świętości / 458 Syn świętego / 471 Brat świętego / 478 Magnus versus Harald / 486 5 O dominację na Północy. Rywalizacja Haralda Srogiego ze Swenem Ulfssonem / 525 Zerwany sojusz? / 527 Rywalizacja / 536 Bitwa nad rzeką Nissan / 544 Zawarcie pokoju / 560 6 Wyprawa Haralda Srogiego do Anglii w 1066 roku / 571 Tło wyprawy / 573 Skaldowie o wyprawie Haralda / 583 7 Landro? konungs. Rządy Magnusa Bosego w Norwegii (1093–1103) / 597 Między Götaälv a Ulster / 599 Śladami słynnego dziada / 604 Zakończenie / 631 Bibliografia / 637 Wykaz skrótów / 653 Indeks osobowy / 657 Summary / 663 Zusammenfassung / 667