Opis
Czyż oprócz zachwytu spotkać nas mogą rzeczy naprawdę wielkie? Leszek Aleksander Moczulski, „Oddech” 1979 Bohater niniejszej książki wniósł do poezji polskiej drugiej połowy XX i pierwszych dwóch dekad XXI wieku zachwyt nad dobrem; to ono zasiewa w człowieku tęsknotę za pięknem moralnym i umożliwia zarówno indywidualny, jak i wspólnotowy wysiłek duchowy. Bunt w imię dobra oddala pokusę wzgardy, szyderstwa oraz zbaczania z biblijnie rozumianych prostych ścieżek. W „człowieku wewnętrznym” wzbudza stany cichej radości i pokorny zachwyt nad istnieniem, który umożliwia człowiekowi akceptację siebie oraz swojego miejsca w świecie. Należy „trzymać się rozumu, zachwytu, / nawet gdy się jest w rozpaczy” (Piosenka na koniec świata. Wołamy). Ze Wstępu Zbigniew Chojnowski, kreśląc autorskie wprowadzenie do twórczości Leszka Aleksandra Moczulskiego (1938–2017), czyni jego ośrodkiem pojęcie zachwytu, nawiązujące do idei Cypriana Kamila Norwida. Przełamuje też stereotyp recepcyjny Moczulskiego jako autora tekstów popularnych piosenek, wskazując na głębię, inspiracje i motywy jego poezji. Czytelnik może śledzić ewolucję poetyki Moczulskiego od Nowej Fali ku liryce chrześcijańskiej i poetyckiemu personalizmowi – propozycji duchowego antidotum na aksjologiczne zagubienie współczesnych ludzi. Semantyka słów, obrazów, rytmów i brzmień służy w nim zawiązywaniu i wzmacnianiu relacji międzyosobowych, a także pomaga w otwieraniu się na obecność Boga. W eseistyczną podróż tropem sugestywnych interpretacji tej twórczości autor zaprasza każdego miłośnika poezji i piosenkowej liryki. Projekt: Egzystencja i Literatura Seria poświęcona jest wybitnym polskim pisarzom i pisarkom – ich twórczości ujmowanej przez nich samych i interpretowanej przez krytyków jako projekt egzystencjalny, jako próba ustanowienia i zapisania siebie i swojego sposobu odczytywania sensów rzeczywistości, indywidualnego oglądu różnych jej sfer – społecznej, politycznej, etycznej, kulturowej, metafizycznej. Istotnymi kategoriami wyjaśniającymi pisarskie dzieło są w tym przypadku biografia, tożsamość oraz kształtujące je szeroko rozumiane doświadczenie: cielesne i zmysłowe, psychiczne i społeczne, historyczne i polityczne, etniczne i estetyczne, religijne i duchowe… Spis treści9 Wykaz skrótów 11 Wstęp 23 Między Suwałkami i Krakowem 24 „Dwa ogrody” 26 „Dusza wśród sitowia” 30 „Z ulicy Żeromskiego” 32 „Szaraczek rymopis” 33 „Moc świetlista” 37 „Wielki Sowizdrzał” 40 „Pogoda sztormowa” 45 „Ostatecznie trzeba z czegoś żyć” 53 „Zdejmij z nas pancerz i drwinę” 59 „Jasność w słowach” 66 „Mimo pijackiej piosenki spikerów” 69 „Szokująco proste” 77 „Moje Betlejem” 82 „Odwitania z Suwalszczyzną” 85 Między solidarnością i miłosierdziem 85 „Łagodne (…) serca” 89 „Na szarość naszych nocy” 93 „Zachować prostotę sądów” 98 „Małomówne «nie»” 101 „Cisza ufności” 103 „Nieustająca muzyka” 108 „Pragnienie wiersza charytatywnego” 111 „Po cichu, skrycie sławcie Pana” 124 „Jaka mych wierszy jest przyczyna” 130 „Kto w ciebie chaosem” 135 „Postęp duchowy” 143 „Chcąc wybrać dobro” 150 „Bądźmy po stronie żywych umarłych” 159 „Byśmy miłowali. Dali się miłować” 167 Bibliografia (wybór) 167 Tomy poezji Leszka Aleksandra Moczulskiego 168 Książki dla dzieci 169 Wiersze rozproszone w prasie 169 Wypowiedzi i wywiady 170 Bibliografia przedmiotowa 173 Konteksty 176 Źródła internetowe 177 Indeks osób