Opis
Książka zatytułowana Ku afirmacji życia. Pedagogiczne podstawy pomyślnej egzystencji wyraża troskę autorki o zachowanie miłości życia i sympatii dla świata w trudnych warunkach rozwoju neoutylitarnej i technocentrycznej cywilizacji współczesnej. Autorka obszernie uzasadnia, że afirmacja życia stanowi podstawę teorii i praktyki wychowania, a zarazem warunek pomyślnej egzystencji człowieka. Afirmacja życia – rozumiana tu jako wartość witalno-moralna, postawa egzystencjalna, składnik atmosfery i sytuacji wychowawczej, a także jako cel, zasada, metoda i środek wychowania – jest fundamentem jakości procesu wychowania. Z punktu widzenia współczesnych osiągnięć pedagogicznych autorka polemizuje z głównymi założeniami hedonizmu etycznego i psychologicznego oraz przedstawia oryginalne sposoby realizacji takich jakości idealnych, jak: godność, autentyczność, odwaga, sprawiedliwość i wielkoduszność. Charakteryzuje również deontyczne oraz diagnostyczne, profilaktyczne i terapeutyczne znaczenie afirmatywnych doświadczeń życiowych człowieka. Merytoryczną oraz metodologiczną warstwę pracy mogą konstruktywnie spożytkować przedstawiciele środowiska naukowego pedagogów, filozofów, psychologów i socjologów, podejmujący w swych badaniach problematykę kształtowania pomyślnej egzystencji ludzkiej (dobrego życia). W treści książki można odnaleźć liczne inspiracje dla nauczycieli i pedagogów szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, a nawet nauczycieli akademickich. Na uwagę nauczycieli zasługują zagadnienia prakseologiczne wskazujące afirmację życia jako twórczą postawę człowieka, ważną potrzebę ludzką, przywilej i zobowiązanie, a także budulec pedagogicznego autorytetu. Publikacja może być również adresowana do reprezentantów innych gałęzi nauki, np. kulturoznawców, lekarzy, prawników, ekonomistów i architektów. Inspiracje naukowe połączone z wezwaniem do nieinstrumentalnego traktowania natury ożywionej i nieożywionej mogą odnaleźć w książce także przedstawiciele nauk przyrodniczych. Rodzice pragnący wychować swoje dzieci w szacunku dla najgłębszych tajemnic istnienia, a zarazem w atmosferze afirmowania życia, będą mieli okazję skorzystać z wielu zawartych w niej treści. Spis treściSpis treści Wprowadzenie / 15 Wyjaśnienia terminologiczne: afirmacja życia, wychowanie do afirmacji życia, szczęście, pomyślność, radość, egzystencja (15) • Stan wiedzy z zakresu prezentowanej problematyki, eksploatacja źródeł (20) • Znaczenie podjętych badań z „pogranicza” antropologii filozoficznej i teorii wychowania dla rozwoju nauk humanistycznych (26) • Felicytologia pedagogiczna — współczesny nurt wychowania (31) • Szczegółowa struktura rozprawy (35) • Słowa wdzięczności (44) 1. Poznanie duchowych fenomenów eudajmonologii — założenia metodologiczne badań własnych / 47 1.1. Przedmiot badań, problemy badawcze, główne tezy i cele badań / 49 1.2. Uzasadnienie wyboru metod badania fenomenu afirmacji życia / 52 1.3. Dyskusja nad pedagogicznym a priori — próba przezwyciężenia sceptycyzmu poznawczego / 59 1.3.1. Fenomenologiczne badanie wartości, idei i ideałów wychowania / 63 1.3.2. Postawa miłości, pokory i samoopanowania — fenomenologiczny styl pracy naukowej / 66 1.3.3. Poszukiwanie podstawy pewności wiedzy a afirmacja ludzkiego poznania / 69 1.3.4. Fenomenologiczna rekonstrukcja sensu a sens wychowania / 70 1.4. Hermeneutyczna jedność poznania i rozumienia — struktura autorefleksji i uzasadniania w nauce / 72 1.5. System jako konsekwencja fenomenologicznej ścisłości metodologicznej / 76 1.5.1. Pedagogika normatywna — przeciw redukcji sensu życia ludzkiego i sensu wychowania / 78 1.5.2. Pułapki scjentystycznego modelu pedagogiki / 81 1.6. Felicytologiczny mikrosystem wychowania / 83 1.7. Afirmacja życia — społeczny, kulturowy i biologiczny fenomen ludzkiej egzystencji / 90 1.7.1. Afirmacja życia jako fenomen społeczny / 90 1.7.2. Afirmacja życia — kulturowy fenomen. Kultury i społeczności afirmujące życie / 94 1.7.3. Afirmacja życia — fenomen biologiczny. Natura afirmacji życia / 98 1.7.4. Ontogenetyczna względna stałość ludzkiej radości życia / 101 1.8. Konstytucja świadomości czasu uczuć ludzkich — afirmacja życia a czasoprzestrzeń / 108 1.8.1. Wewnętrzna świadomość czasu życia uczuciowego człowieka w wymiarze fenomenologicznym / 110 1.8.2. Czasowy byt afirmacji życia oraz życiowej radości / 111 1.8.3. Czas psychicznego dobrostanu — wieczny niedosyt i niepokój w dążeniu do zaspokojenia / 112 1.8.4. Czasoprzestrzenna rzeczywistość eudajmonicznych fenomenów przeżyciowych / 114 1.8.5. Współczesne samozatarcie pogodnej przestrzeni życiowej / 116 1.8.6. Nerwica a percepcja czasu / 117 2. Polemika z hedonizmem etycznym i psychologicznym / 121 2.1. Niejednorodność eudajmonologii jako teorii kształtowania życia szczęśliwego / 122 2.1.1. Demokrytejska euthymia — pierwowzór eudajmonologii / 126 2.1.2. Arystypowa teoria hedonizmu i szkoła cyrenajska / 128 2.1.3. Sokratejskie i Platońskie pojmowanie szczęścia / 129 2.1.4. Cnota — szczęście w u