Opis
W pracy zaprezentowano wyniki badań fitosocjologicznych mających na celu określenie naturalności roślinności leśnej i zaroślowej Doliny Górnej Wisły w oparciu o zmodyfikowany system form i faz degeneracji. Ocenę synantropizacji zbiorowisk wykonano poprzez: określenie udziału ilościowego i jakościowego antropofitów (archeofity, kenofity oraz niezadomowione diafity) w fitocenozach tych zbiorowisk oraz przedstawienie zmian w ich strukturze przejawiających się różnymi formami degeneracji. Ponadto analizie poddano grupę gatunków starych lasów liściastych w celu oceny naturalności lasów oraz weryfikacji hipotezy o zajmowaniu przez nie dawnych, historycznych już lokalizacji. Zestawiono również wyniki dotyczące udziału antropofitów oraz gatunków starych lasów w wyróżnionych kategoriach krajobrazowych roślinności (kompleksy leśne, wyspy leśne, zakrzewienia). Roślinność leśna i zaroślowa, ze względu na długotrwałość i intensywność oddziaływań antropogenicznych (osadnictwo, przemysł, rolnictwo, gospodarka stawowa), w znacznej mierze odbiega od potencjalnej roślinności naturalnej. W przypadku najlepiej zachowanych kompleksów leśnych zaproponowano utworzenie nowych form ochrony przyrody. Stwarzają one możliwość ograniczenia bezpośredniej presji antropogenicznej i umożliwiają przebieg spontanicznych procesów regeneracyjnych. Praca adresowana jest do ekologów lasu, leśników oraz służb ochrony przyrody zajmujących się powoływaniem nowych form ochrony przyrody i monitoringiem przyrodniczym, a także architektów krajobrazu oraz urzędników odpowiedzialnych za ochronę przyrody i środowiska. Wersja elektroniczna nie zawiera płyty CD Spis treściContents Introduction / 7 1. The characteristics of the study area / 9 2. The anthropogenic changes of natural environment / 15 3. Nature protection in the Upper Vistula Valley in the face of anthropopressure / 21 3.1. Existing forms of nature protection / 21 3.2. The proposed forms of nature protection / 26 4. Methods / 31 5. Theoretical bases for the evaluation of the degeneration of forest communities / 39 6. Results / 45 6.1. A systematic review of the distinguished plant communities / 45 6.2. Forms of degeneration / 47 6.3. The intensity of anthropopressure / 53 6.4. The participation of anthropophytes in the following associations and different landscape categories of the vegetation that was investigated / 65 6.5. The share of old woodland species in the different landscape categories of the vegetation that was studied / 70 7. Discussion / 73 8. Summary of results and conclusions / 79 References / 81 Summary in Polish / 93 Photo-documentation / 101