Opis
Internet i środki komunikacji elektronicznej rewolucjonizują nasze życie, w tym codzienność organizacji, w których funkcjonujemy. Nowoczesne narzędzia komunikacji zmieniają się bardzo szybko, tymczasem ludzka natura potrzebuje dużo więcej czasu na dostosowanie się. Poczta elektroniczna, komunikatory, portale intranetowe, wideokonferencje zwiększają szybkość obiegu informacji oraz ułatwiają dostęp do ludzi, przynoszą jednak także skutki uboczne. Łatwość komunikacji przyczynia sie do "zalewu informacjami", pracownicy muszą sobie radzić z coraz większą ilością informacji w coraz krótszym czasie. Coraz trudniej jest znaleźć przestrzeń w czasie, wolną od zakłóceń, konieczną do rozwiązywania złożonych problemów. Popularyzacja nowych rozwiązań zwiększa dostępność pracowników dla pracodawcy, także w czasie wolnym od pracy. Nadmierne wykorzystywanie takich możliwości prowadzi do zaburzania równowagi między życiem osobistym i zawodowym wśród pracowników, a negatywne skutki zjawiska odczuwane są zarówno przez zatrudnionych jak i organizacje. Nowe środki komunikacji przyczyniają się do rozproszenia informacji cyfrowych w firmach. W rezultacie pogłębiają się trudności w wyszukiwaniu informacji oraz rośnie ryzyko ich wycieku. Dostępność internetu w miejscu pracy kreuje pokusy do nadużywania tego narzędzia do celów prywatnych kosztem obowiązków służbowych. Dodatkowo pojawia się ryzyko odpowiedzialności prawnej pracodawcy za nielegalne aktywności zatrudnionych w internecie przy wykorzystaniu służbowego sprzętu. Celem monografii jest poznanie natury wybranych zagrożeń dla organizacji wynikających ze stosowania środków komunikacji elektronicznej oraz wskazanie możliwości ich minimalizowania. Badane zagrożenia obejmują: 1/ przeciążenia informacyjne, 2/ ograniczenie skuteczności procesów zarządzania informacjami, 3/ zaburzanie równowagi między życiem prywatnym a pracą w wyniku regularnego wykonywania obowiązków służbowych poza czasem pracy, 4/ nadużywanie internetu przez pracowników w czasie pracy do celów prywatnych. Zagrożenia będące przedmiotem analizy występowały już w przeszłości, jednak zastosowanie nowych rozwiązań technicznych zmienia ich zasięg oraz częstotliwość występowania, inne są mechanizmy powstawania zagrożeń, a zagrożenia wymagają innych działań zapobiegających i minimalizujących. Oryginalność pracy, w zamyśle autora, polega na zbadaniu dotychczasowych zagrożeń w nowych uwarunkowaniach. Spis treściWstęp 11 Rozdział 1. Istota komunikacji elektronicznej 21 1.1. Zmiany w sposobach komunikacji w wyniku rewolucji internetowej 21 1.1.1. Popularyzacja komunikacji elektronicznej w Polsce i wybranych krajach świata 21 1.1.2. Organizacyjne i społeczne skutki rewolucji internetowej 26 1.2. Podstawowa terminologia wykorzystana w monografii 34 1.3. Przegląd badań dotyczących komunikacji elektronicznej i związanych z nią zagrożeń 42 1.3.1. Komunikacja elektroniczna w badaniach naukowych 42 1.3.2. Badanie naukowe nad zagrożeniami związanymi z wykorzystaniem komunikacji elektronicznej 44 1.4. Prezentacja wybranych środków komunikacji elektronicznej 46 1.4.1. Zarys historii internetu 46 1.4.2. Oprogramowanie do wymiany informacji 49 1.4.3. Oprogramowanie wspierające współpracę przy niskim stopniu współzależności 51 1.4.4. Oprogramowanie wspierające współpracę przy wysokim stopniu współzależności 53 Rozdział 2. Uwarunkowania procesu komunikacji elektronicznej w organizacjach 57 2.1. Ewolucja teorii związanych z komunikacją elektroniczną 57 2.2. Teorie deficytu 59 2.2.1. Teoria obecności społecznej 59 2.2.2. Teoria redukcji sygnałów kontekstu społecznego 60 2.2.3. Teoria kontekstu społecznego 61 2.2.4. Teoria bogactwa środków przekazu 62 2.2.5. Teoria naturalności środków przekazu 64 2.3. Teorie alternatywne wobec teorii deficytu 64 2.3.1. Model SIDE 64 2.3.2. Teoria przetwarzania informacji społecznych 65 2.3.3. Teoria komunikacji hiperosobistej 66 2.3.4. Teoria rozwoju środków przekazu 67 2.4. Teorie deficytu a teorie alternatywne 68 2.5. Identyfikacja uwarunkowań przebiegu procesu komunikacji elektronicznej 74 2.5.1. Charakterystyka środków komunikacji elektronicznej 75 2.5.2. Charakterystyka uczestników komunikacji 83 2.5.3. Charakterystyka informacji 87 2.5.4. Kontekst organizacyjny 89 2.6. Wpływ i rola uwarunkowań na przebieg procesu komunikacji elektronicznej 92 2.6.1. Wpływ charakterystyki środków komunikacji na przebieg procesu 93 2.6.2. Wpływ charakterystyki uczestników komunikacji na przebieg procesu 95 2.6.3. Wpływ charakterystyki przekazywanej informacji na przebieg procesu 96 2.6.4. Wpływ kontekstu organizacyjnego na przebieg procesu 97 2.6.5. Rola uwarunkowań w kształtowaniu procesu komunikacji elektronicznej 98 Rozdział 3. Zastosowanie komunikacji elektronicznej w organizacjach: środki, polityki, skutki 101 3.1. Środki komunikacji elektronicznej stosowane w organizacjach 101 3.2. Polityki wykorzystania środków komunikacji elektronicznej przyjmowane przez organizacje 110 3.2.1. Model restrykcyjny 110 3.2.2. Model