Opis
Tematem książki jest zjawisko remediacji – przekształcania dzieł filmowych w wyniku ich transpozycji medialnej. Autor bada przemiany towarzyszące procesowi transformacji kina niemego w kino cyfrowe, jego relacje z książką i przenikanie się tych mediów. Korzysta przy tym z narzędzi medioznawczych, filmoznawczych i kulturoznawczych. Swoje analizy przeprowadza na przykładzie dwóch filmów: Mocnego człowieka i Metropolis, przedstawiających drogę tekstu kultury od książki przez film niemy po zdigitalizowane i obecne w sieci dzieło filmowe. Proces ten osadzony jest w szeroko zarysowanej perspektywie antropologicznej i kulturowej. Kategoria remediacji najczęściej używana jest do badania zjawisk kultury współczesnej, ma jednak, zdaniem autora, znacznie większy potencjał. Jednym z podstawowych założeń książki jest poszerzenie zakresu zjawisk, do których odnosi się remediacja, dowiedzenie, że podobne relacje są podstawowymi cechami nie tylko medium cyfrowego, lecz zachodziły również między medium druku i kinem w początkach XX wieku. Centralnym punktem refleksji jest medium kina w początkowym stadium – film niemy, który ulegał i ulega przekształceniom, wchodząc w relacje z literaturą i siecią komputerową. Wprowadzenie koncepcji remediacji pozwala wyjść poza niewątpliwe – zwłaszcza w polskich badaniach – ograniczenia w refleksji nad adaptacją filmową oraz osadza relację powieść – film fabularny w szerszym kontekście kulturowym. Umożliwia zastosowanie bardziej uniwersalnych narzędzi badawczych, nienależących jedynie do filmoznawstwa lub literaturoznawstwa. Pozwala również na pokazanie przemian – przez apologetów „cyfrowego świata” uznawanych za rewolucyjne i niepowtarzalne – w perspektywie historycznej, która, ujmując być może wiele z niepowtarzalności i niezwykłości, pozwala jednocześnie pokazać głęboki wpływ tych zmian na kulturę. Książka adresowana jest do badaczy akademickich oraz studentów, przede wszystkim kulturoznawców, literaturoznawców, filmoznawców, teoretyków mediów, historyków kultury. Spis treściWstęp 7 Rozdział I. Medium i remediacja 15 Medium u McLuhana, czyli przejrzystość utracona 15 Nowe media czy nowe medium 27 Interludium: Medium u niemieckich historyków sztuki, czyli medium obrazowe 28 Medium jako środowisko komunikacji 42 Remediacja 47 Konwergencja a remediacja 51 Kino i cyfrowa sieć 55 Rozdział II. Kino i literatura sensacyjna – remediacja i narodziny kultury masowej 59 W kierunku remediacji – powieść filmowa 59 Powieść filmowalna 66 Mocny człowiek jako powieść filmowalna 68 Rozdział III. „Język filmu” w powieści: Mocny człowiek 101 Filmowa poetyka powieści 101 Elementy filmowalne 115 Rozdział IV. Powieść filmowa właściwa 139 Typy powieści filmowej właściwej 140 Wydanie filmowe 154 Transmedialność jako konsekwencja konwergencji 163 Rozdział V. Napis filmowy 171 Okiem współczesnych 172 Typologia napisów. Napis międzyujęciowy i wewnątrzujęciowy 179 Napis międzyujęciowy 180 Napis wewnątrzujęciowy 197 Napis ruchomy 211 W stronę filmu cyfrowego 214 Rozdział VI. Film cyfrowy: nieme kino i globalna sieć 225 Film cyfrowy – remediacja kina 225 Miejsca odbioru 228 Nowe funkcje zremediowanego kina – perspektywa odbiorcy 242 Nowe cechy filmu zremediowanego 247 Rozdział VII. Kino nieme – filmy z przeszłości w nowym kontekście 277 Nowe źródło historii 277 Nowe edycje starego kina 286 Making of – dodatek do filmu DVD 297 Płynny obraz 302 Rozdział VIII. Od maszyny do pisania do cyfrowego studia montażowego 309 Kolejne powiązania z drukiem 310 Udomowienie mediów 313 Remediacja hardware‘u 317 Zakończenie 321 Bibliografia 325 Indeks osób 335