Opis
Głównym przedmiotem badawczym monografii jest kapitalizm w Niemieckiej Republice Federalnej; jego podstawy teoretyczne i funkcjonowanie w praktyce, szczególnie po zjednoczeniu Niemiec. Sukcesy ekonomiczne Niemiec zachęcały do analizy ich przyczyn. Szczególnie zwrócono uwagę na funkcjonujący system ekonomiczny, którym stał się model społecznej gospodarki rynkowej. Wiele państw podjęło próbę skorzystania w większym lub mniejszym stopniu z doświadczeń i rozwiązań niemieckich. Gospodarka Niemiec, mimo osłabienia tempa wzrostu w ostatnich latach, jest nadal jedną z przodujących w świecie. Pod względem wytwarzanego produktu krajowego Niemcy zajmują trzecie miejsce, za Stanami Zjednoczonymi i Japonią. Jeszcze większa jest rola Niemiec w międzynarodowym podziale pracy. Pod względem wielkości eksportu Niemcy w gospodarce światowej zajmowały przez kilkadziesiąt lat pierwsze miejsce, wyprzedzając Stany Zjednoczone. Dopiero w 2010 r. na pierwsze miejsce wysunęła się Chińska Republika Ludowa. Natomiast w przeciwieństwie do Stanów Zjednoczonych, Niemcy uzyskiwały i uzyskują tradycyjnie wysokie nadwyżki w handlu zagranicznym. Towary niemieckie cieszą się dużym prestiżem i zaufaniem co do ich jakości. Niemcy nadal odgrywają główną rolę w procesie integracji europejskiej. Niemiecki udział w budżecie Unii Europejskiej jest największy i do tego Niemcy są płatnikiem netto. Uważa się zatem, że są motorem integracji europejskiej, zarówno co do jej dalszego pogłębiania, jak i poszerzania. Postulat badań nad funkcjonowaniem kapitalizmu współczesnych Niemiec wynika z wielu przyczyn. Nadal pozostaje aktualne zasadnicze pytanie: Jak w ramach społecznej gospodarki rynkowej trwale utrzymać syntezę swobody działalności gospodarczej z wyrównywaniem różnic społecznych? Jak opanować nieuniknioną przecież sprzeczność pomiędzy tymi obiema zasadami w konstytucyjnej strukturze gospodarki i w codziennej praktyce gospodarczej? Autor niniejszej monografii podjął próbę ustosunkowania się również do tych kwestii. Książka Witolda Małachowskiego jest wartościową monografią kompetentnego znawcy gospodarki Niemiec. (...) Powinna dotrzeć nie tylko do specjalistów zajmujących się systemami gospodarczymi, ale do wszystkich polityków i ekonomistów oraz studentów studiów ekonomicznych zainteresowanych doświadczeniami najpotężniejszej, a zarazem jednej z najbardziej konkurencyjnych gospodarek współczesnego kapitalizmu. Z recenzji prof. dr. hab. Zbigniewa Olesińskiego Spis treści Wprowadzenie 91. Cel, uwagi terminologiczne i zakres merytoryczny pracy 92. Pytania badawcze, teza główna i tezy pomocnicze 123. Zakres chronologiczny pracy 134. Struktura pracy 155. Źródła i literatura przedmiotu 196. Podziękowania 20Rozdział 1Geneza, cele i zasady kapitalizmu współczesnych Niemiec 211.1. Ordoliberalne korzenie kapitalizmu współczesnych Niemiec 261.2. Cele kapitalizmu współczesnych Niemiec 281.2.1. Zasady kapitalizmu współczesnych Niemiec 311.2.2. Zasada odpowiedzialności społecznej 321.2.3. Zasady ekonomiczne 331.3. Efekty wprowadzenia kapitalizmu w Niemczech 361.4. Założenia kapitalizmu współczesnych Niemiec 36Rozdział 2Rola niemieckich koncernów w gospodarce RFN 392.1. Korporacje transnarodowe ze szczególnym uwzględnieniem niemieckich KTN 402.2. Siemens jako przykład niemieckiej korporacji transnarodowej 542.2.1. Powstanie firmy Siemens 542.2.2. Okres rozwoju koncernu Siemens w latach 1890-1930 592.2.3. Współczesna działalność koncernu Siemens 612.2.4. Innowacyjność koncernu Siemens 632.2.5. Międzynarodowa konkurencyjność koncernu Siemens 652.3. Niemieckie koncerny w przemyśle samochodowym 682.3.1. Koncern Volkswagen 682.3.2. Koncern Daimler 782.3.3. Koncern BMW 812.4. Podsumowanie 84Rozdział 3Rola małych i średnich przedsiębiorstw w gospodarce Niemiec 853.1. Definicja małych i średnich przedsiębiorstw w Niemczech 853.1.1. Definicja ilościowa 863.1.2. Definicja jakościowa 873.2. Liczba i wielkość niemieckich przedsiębiorstw 883.3. Pozycja małych i średnich przedsiębiorstw w wybranych sektorach niemieckiej gospodarki 913.3.1. Działalność produkcyjna (sektor D) 913.3.2. Budownictwo (sektor F) 923.3.3. Handel (sektor G) 923.3.4. Hotelarstwo i restauracje (sektor H) 933.3.5. Transport i komunikacja (sektor I) 933.3.6. Usługi oraz wolne zawody (sektor J-O) 933.4. Formy małych i średnich przedsiębiorstw w Niemczech 943.5. Sektor małych i średnich przedsiębiorstw jako pracodawca 973.6. Zakładanie i likwidacja przedsiębiorstw w Niemczech 1003.7. Internacjonalizacja sektora małych i średnich przedsiębiorstw 1023.8. Społeczna odpowiedzialność sektora małych i średnich przedsiębiorstw 1043.9. Innowacyjność sektora małych i średnich przedsiębiorstw 1053.10. Wspieranie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Niemczech 1073.11. Polityka ekonomiczna wspierania sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Niemczech 1083.12. Tworzenie długookresowych warunków działalności 1093.12.1. Bezpośrednie instrumenty wspierania i promocji sektora małych i średnich przedsiębiorstw