Opis
Niniejsza monografia jest pracą całkowicie z zakresu historii myśli ekonomicznej, stawiającą sobie za cel pełne i wszechstronne ukazanie oraz krytyczną analizę dorobku i postaci Josepha Schumpetera. Uwzględniając istniejącą polską literaturę przedmiotu, szczególną uwagę w pracy poświęca się tym częściom dorobku Schumpetera, które nie były w Polsce do tej pory szerzej analizowane, albo są w ogóle nieznane. W monografii, przedmiotem szerokiej analizy jest więc między innymi twórczość Schumpetera jako historyka myśli ekonomicznej, socjologa, pioniera teorii państwa fiskalnego, teoretyka socjalizmu i teoretyka demokracji. Znaczną uwagę poświęcono też kolejom życia i kariery Schumpetera, rzucającym, w naszym przekonaniu, światło niezbędne dla należytego zrozumienia wielu aspektów jego twórczości Spis treściSpis treści Wstęp .................................................7 ROZDZIAŁ 1. J. A. Schumpeter. Życie, kariera i dokonania ..................................................... 11 1.1. Rodzina i młodość............................... 14 1.2. Twórcza dekada ................................. 19 1.3. Świat polityki i biznesu ....................... 25 1.4. Bonn ........................................... 35 1.5. Harvard ........................................ 38 1.6. Uwagi końcowe .................................. 46 ROZDZIAŁ 2. Schumpeterowska wizja rozwoju myśli ekonomicznej ........................................ 49 2.1. Historia doktryn i metod ekonomicznych ......... 51 2.2. Historia analizy ekonomicznej .................. 59 2.3. Obiektywna historia ekonomii ................... 69 2.4. Problem periodyzacji myśli ..................... 88 2.5. Kontynuacja i nowatorstwo ...................... 93 2.6. Uwagi końcowe .................................. 98 ROZDZIAŁ 3. Teoria funkcjonowania i rozwoju gospodarki kapitalistycznej ........................ 103 3.1. Teoria statyki czyli ruchu okrężnego .......... 105 3.2. Teoria dynamiki czyli rozwoju ................. 119 3.2.1. Uwagi wstępne ............................... 119 3.2.2. Teoria innowacji i przedsiębiorcy ........... 120 3.2.2.1. Teoria innowacji ......................... 120 3.2.2.2. Pierwsza teoria przedsiębiorcy ........... 125 3.2.2.3. Druga teoria przedsiębiorcy .............. 132 3.2.3. Teoria kredytu i pieniądza .................. 136 3.2.4. Teoria zysku i procentu ..................... 143 3.3. Teoria cyklu koniunkturalnego czyli ewolucji .................................................... 151 3.4. Uwagi końcowe ................................. 170 ROZDZIAŁ 4. Socjologia kapitalizmu. System ekonomiczny a system społeczny i polityczny .................... 177 4.1. Schumpeter a Weber i Sombart .................. 179 4.2. Teoria imperializmu ........................... 197 4.2.1. Problem imperializmu ........................ 197 4.2.2. Istota zjawiska imperializmu ................ 200 4.2.3. Imperializm i kapitalizm .................... 203 4.3. Teoria klas społecznych. Narodziny kapitalizmu .................................................... 209 ROZDZIAŁ 5. Kryzys państwa podatków ................ 221 5.1. Spętany kapitalizm ............................ 223 5.2. Granice fiskalizmu ............................ 231 5.3. Amerykański fenomen ........................... 237 5.4. Filozofia umiarkowania ........................ 240 5.5. Era Schumpetera ............................... 243 ROZDZIAŁ 6. Mane, thekel, fares dla kapitalizmu .....................................................247 Uwagi wstępne ...................................... 249 6.2. Czy Karol Marks miał rację .................... 252 6.3. Maszyna kapitalistyczna jest wciąż żywotna .................................................... 255 6.4. Teoria degeneracji instytucji kapitalistycznych .................................................... 269 6.5. Logika i efektywność projektu socjalistycznego .................................................... 287 6.6. Hipoteza transformacji z kapitalizmu do socjalizmu .................................................... 297 6.7. Kapitalizm, socjalizm i demokracja ............ 299 6.8. Schumpeterowskie kontrowersje ................. 321 Epilog ............................................. 329 Bibliografia ....................................... 337