Opis
Prawo interpelacji jest jednym ze środków kontroli administracji (władzy wykonawczej) przez władzę ustawodawczą. Stanowi ono w ten sposób istotny komponent równoważenia władz. A równowaga władz jest nieodzownym elementem trójpodziału władzy. Podstawę materialno-prawną interpelowania stanowił art. 14 ustawy konstytucyjnej z 15 lipca 1920 roku, zawierającej statut organiczny województwa śląskiego (Dz.U.R.P. Nr 73, poz. 497), podczas gdy formalne prawo interpelowania, a więc tryb realizacji prawa materialnego, określały regulaminy sejmowe. Art. 14 ustawy konstytucyjnej stanowił, że Sejm Śląski ma prawo interpelowania wojewody śląskiego i Śląskiej Rady Wojewódzkiej. Regulaminy sejmowe z lat 1922, 1923, 1930 i 1936 określały procedurę interpelowania w jego trzech okresach: wnoszenia interpelacji; załatwiania interpelacji przez organy interpelowane; sejmowej oceny odpowiedzi, udzielonej przez interpelowanych. Prawo interpelowania było prawem zespołowym, dlatego każdy z regulaminów określał minimalną liczbę podpisów interpelantów pod interpelacją: 7 (regulaminy z lat 1922, 1923); 5 (regulamin z 1930 roku); 3 (regulamin z 1936 roku). Konfrontacja praktyki z przepisami o interpelowaniu pokazuje, że nie zawsze formalne prawo interpelowania było w praktyce dotrzymywane. Posłowie czterech Sejmów Śląskich wnieśli w sumie 141 interpelacji. Największa aktywność interpelowania cechowała dwa kluby partii robotniczych: Polskiej Partii Socjalistycznej (potem Klubu Posłów Socjalistycznych) i Narodowej Partii Robotniczej). Najmniejsza (3 interpelacje) - sanacyjny Klub Narodowego Chrześcijańskiego Zjednoczenia Pracy. Z kilkunastu grup tematycznych wszystkich interpelacji, aż 45 interpelacji (31,9 %) tworzyły interpelacje o charakterze socjalnym, stanowiąc wierne odbicie problemów społecznych Śląska: wzrastającego bezrobocia, lokautów, zwalniania pracowników, nieregularnego, czy spóźnionego wypłacania zasiłków, świętowania, świętówek, tj. pracy nie we wszystkie dni tygodnia, zawieszania płacenia rent, braku ubezpieczeń na wypadek bezrobocia itp. Książka jest adresowana do teoretyków prawa, konstytucjonalistów, administratywistów, historyków ustroju Śląska, politologów i parlamentarzystów. Spis treściSpis treści Wykaz skrótów / 9 Wstęp / 11 1. Interpelacje poselskie w I Sejmie Śląskim (10 października 1922—23 stycznia 1929) / 17 1.1. Regulacja prawna interpelacji poselskich w I Sejmie Śląskim (10 października 1922—23 stycznia 1929) / 17 1.1.1. Formy prawne regulacji prawa interpelowania / 17 1.1.2. Regulacja prawna interpelowania w projektach ustawy o autonomii województwa śląskiego / 18 1.1.3. Regulacja prawna interpelowania w projekcie Komisji Konstytucyjnej i w ustawie konstytucyjnej z dnia 15 lipca 1920 roku, zawierającej statut organiczny województwa śląskiego (Dz.U.R.P. Nr 73, poz. 497) / 20 1.1.4. Geneza art. 44 regulaminów obrad I Sejmu Śląskiego: tymczasowego (z 13 października 1922 roku) i stałego (z 31 stycznia 1923 roku) / 21 1.1.5. Systematyka i analiza prawna art. 44 regulaminów obrad I Sejmu Śląskiego: tymczasowego (z 13 października 1922 roku) i stałego (z 31 stycznia 1923 roku) / 31 1.1.5.1. Systematyka art. 44 regulaminów obrad I Sejmu Śląskiego / 31 1.1.5.2. Analiza prawna art. 44 regulaminów I Sejmu Śląskiego / 35 1.1.5.2.1. Regulacja prawna interpelowania w pierwszym okresie / 38 1.1.5.2.2. Regulacja prawna interpelowania w drugim okresie / 41 1.1.5.2.3. Regulacja prawna interpelowania w trzecim okresie / 43 1.1.6. Regulacja prawna prawa interpelacji poselskich w projekcie ustawy o ustroju wewnętrznym województwa śląskiego z marca — kwietnia 1924 roku / 46 1.2. Praktyka interpelowania w I Sejmie Śląskim (10 października 1922—23 stycznia 1929) / 48 1.2.1. Profil polityczny I Sejmu Śląskiego / 48 1.2.2. Chronologiczny wykaz interpelacji wniesionych w I Sejmie Śląskim / 55 1.2.3. Regulacja prawna interpelowania a praktyka interpelowania w I Sejmie Śląskim / 298 1.2.3.1. Komentarz do tabeli 1 / 307 1.2.3.2. Odpowiedzi na interpelacje, których treść dotyczyła spraw poza województwem śląskim / 310 1.2.3.3. Odpowiedzi na interpelacje w sprawach administracji specjalnej (niezespolonej) / 310 1.2.4. Analiza treści interpelacji wniesionych przez kluby I Sejmu Śląskiego / 318 1.2.4.1. Interpelacje Klubu Chrześcijańskiej Demokracji / 319 1.2.4.2. Interpelacje Klubu Narodowej Partii Robotniczej / 321 1.2.4.3. Interpelacje Klubu Niemieckiego / 324 1.2.4.4. Interpelacje Klubu Polskiej Partii Socjalistycznej / 325 1.2.4.5. Interpelacje wspólne / 328 2. Interpelacje poselskie w II Sejmie Śląskim (27 maja 1930—25 września 1930) / 331 2.1. Regulacja prawna interpelowania w II Sejmie Śląskim (27 maja 1930—5 września 1930) / 331 2.1.1. Geneza art. 24 i 25 regulaminu obrad z 17 czerwca 1930 roku / 333 2.1.2. Systematyka i analiza prawna art. 24 i 25 regulaminu obrad z 17 czerwca 1930 roku / 341 2.1.2.1. Systematyka art. 24 i 25 regulaminu obrad z 17 czerwca 1930 roku / 341 2.1.2.2. Analiza prawna art. 24 i 25 regulaminu obrad z 17