Opis
Podręcznik obejmuje wiedzę o systemie instytucjonalnym i mechanizmach funkcjonowania Unii Europejskiej po przyjęciu Traktatu z Lizbony. Autorzy przedstawili: genezę i rozwój integracji w Europie; charakter prawny, zasady działania i członkostwo w UE; prawo UE i jej system instytucjonalny; zasady obowiązujące w stosunkach zewnętrznych UE; sposoby finansowania UE; swobody rynku wewnętrznego UE; Wspólną Politykę Handlową oraz Wspólną Politykę Rolną; politykę spójności; wspólne reguły konkurencji; Unię Gospodarczą i Walutową UE. Podręcznik jest przeznaczony dla studentów ekonomii, zarządzania, stosunków międzynarodowych, europeistyki, międzynarodowych stosunków gospodarczych, politologii, dziennikarstwa. „Autorom udało się uwzględnić najnowsze zjawiska, jakie pojawiły się i trwają do dziś, a ich skutki trwać zapewne będą jeszcze co najmniej kilka lat, nawet ostatnie wydarzenia związane ze światowym kryzysem finansowym, w tym i kryzysem gospodarczym strefy euro”. Prof. dr hab. Wiesław Czyżowicz Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Spis treściWstęp Wykaz skrótów Rozdział 1. Pojęcie, formy, efekty i koncepcje integracji europejskiej, Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska, Krystyna Michałowska-Gorywoda 1.1. Pojęcie i formy międzynarodowej integracji gospodarczej 1.2. Wzajemne preferencje handlowe a dyskryminacja w ugrupowaniach integracyjnych 1.3. Efekty integracji handlowej 1.3.1. Efekty krótkookresowe (statyczne) unii celnej 1.3.2. Efekty długookresowe (dynamiczne) unii celnej 1.4. Koncepcje integracji europejskiej 1.4.1. Okres do II wojny światowej – zarys ogólny 1.4.2. Przyczyny i uwarunkowania tworzenia ugrupowań integracyjnych w Europie Zachodniej 1.4.3. Próby integracji polityczno-gospodarczej w Europie Środkowej i Wschodniej 1.5. Utworzenie Wspólnot Europejskich jako fundamentu współczesnej integracji europejskiej 1.6. Rozwój składu członkowskiego Wspólnot Europejskich Literatura Pytania i zadania Rozdział 2. Budowa, charakter prawny, członkostwo, cele i zasady działania Unii Europejskiej, Krystyna Michałowska-Gorywoda 2.1. Geneza ustanowienia Unii Europejskiej 2.1.1. Rozwój podstaw prawnych UE 2.1.2. Traktat z Lizbony 2.2. Struktura i charakter prawny UE 2.3. Podmiotowość prawna UE 2.4. Cele i zasady funkcjonowania Unii 2.5. Wartości UE 2.6. Członkostwo w UE 2.6.1. Przystąpienie do UE 2.6.2. Państwa kandydujące do UE 2.6.3. Wystąpienie państwa z UE 2.6.4. Wykluczenie państwa z UE 2.7. Obywatelstwo Unii 2.8. Zakres terytorialny obowiązywania TUE 2.9. Rodzaje kompetencji i zasady ich podziału pomiędzy UE a jej państwa członkowskie 2.10. Zasady wzmocnionej współpracy 2.11. Języki i symbole UE 2.11.1. Języki 2.11.2. Symbole Literatura Pytania i zadania Rozdział 3. Prawo Unii Europejskiej, Jan Barcz 3.1. Struktura prawa UE i źródła prawa 3.1.1. Struktura prawa UE 3.1.2. Unijne prawo pierwotne 3.1.3. Unijne prawo pochodne 3.2. Rola parlamentów narodowych państw członkowskich 3.3. Prawo UE a prawo krajowe państw członkowskich 3.3.1. Zasady wykonywania prawa unijnego 3.3.2. Zasada pierwszeństwa prawa unijnego wobec prawa krajowego państw członkowskich 3.3.3. Zasada skutku bezpośredniego prawa unijnego 3.4. System ochrony prawnej w UE 3.4.1. Struktura i właściwość sądów unijnych 3.4.2. Jurysdykcja w sprawach spornych 3.4.3. Jurysdykcja w sprawach niespornych 3.4.4. Zakres właściwości poszczególnych sądów unijnych 3.5. Prawo UE a prawo polskie w świetle Konstytucji RP z 1997 r. 3.5.1. Podstawa prawna przystąpienia Polski do UE 3.5.2. Procedura związania się przez Polskę traktatem akcesyjnym i traktatami rewizyjnymi 3.5.3. Pierwszeństwo prawa unijnego wobec prawa polskiego 3.5.4. Problem nowelizacji Konstytucji RP w związku z członkostwem w UE Pytania i zadania Rozdział 4. System instytucjonalny Unii Europejskiej, Krystyna Michałowska-Gorywoda 4.1. Kształtowanie się systemu instytucjonalnego UE 4.2. Zarys systemu instytucjonalnego UE 4.2.1. Parlament Europejski 4.2.2. Rada Europejska 4.2.3. Rada Unii 4.2.4. Komisja Europejska 4.2.5. System instytucji wymiaru sprawiedliwości UE 4.2.6. Trybunał Obrachunkowy 4.2.7. Organy doradcze wspólne dla kilku instytucji Literatura Pytania i zadania Rozdział 5. Ramy prawno-instytucjonalne stosunków zewnętrznych Unii Europejskiej, Jan Barcz 5.1. Wprowadzenie 5.2. Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa 5.2.1. Rozwój WPZiB 5.2.2. WPZiB po wejściu w życie Traktatu z Lizbony 5.3. Europejska Polityka Sąsiedztwa 5.4. Struktura i podstawy prawne „działań zewnętrznych Unii” 5.5. Podsumowanie Literatura Pytania i zadania Rozdział 6. Finansowanie Unii Europejskiej, Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska 6.1. Ogólna charakterystyka systemu finansowania UE 6.2. Zasady sporządzania budżetu ogólnego UE 6.3. Procedura uchwalania budżetu ogólnego i kontrola jego realizacji 6.4. Ewolucja systemu dochodów budżetu UE 6.5. Ewolucja wydatków z budżetu UE 6.5.1. Główne kierunki zmian struktury wydatków z budżetu UE 6.5.2. Struktura wydatków z budżetu UE na mocy Perspektywy finansowej na lata 2007–2013 6.6. Znaczenie b