Opis
Przedmiotem monografii jest analiza podstawowych instytucji rynku pracy w krajach OECD, a w szczególności rodzajów umów o pracę, płac minimalnych, klina podatkowego, prawnej ochrony zatrudnienia, zasiłków dla bezrobotnych i oddziaływania związków zawodowych. Podstawowym celem badań było określenie wpływu tych instytucji na kształtowanie się zatrudnienia, bezrobocia i płac w wybranych krajach. Szczególną uwagę poświęcono analizie tego wpływu w okresie globalnego kryzysu lat 2007-2010. Określenie wpływu instytucji rynku pracy na podstawowe zmienne rynku pracy objęło zarówno mechanizmy teoretyczne opisujące badane związki, jak i ustalenie wymiernych reakcji rynku pracy na badane instytucje. Ponadto w książce podjęto próbę sformułowania syntetycznych wniosków i rekomendacji w zakresie pożądanego kształtu tych instytucji w Polsce. W analizach jako podstawową przyjęto hipotezę, że skala zmian zatrudnienia, bezrobocia i płac w okresach szoków ekonomicznych zależy nie tylko od głębokości i okresu trwania szoku, lecz także od charakteru, a w szczególności stopnia restrykcyjności instytucji rynku pracy. Założono, że wzrost restrykcyjności instytucji rynku pracy z punktu widzenia pracodawców prowadzi w dłuższym okresie do zwiększenia wahań zatrudnienia i bezrobocia w gospodarce. W publikacji podjęto próbę weryfikacji tej hipotezy. Spis treściWstęp 9 Rozdział 1. Podejście instytucjonalne w analizie rynku pracy – tradycja i współczesność (Eugeniusz Kwiatkowski) 15 1.1. Wprowadzenie 15 1.2. Elementy podejścia instytucjonalnego w okresie dominacji ekonomii klasycznej i neoklasycznej 16 1.3. Powstanie instytucjonalizmu i jego rozwój 20 1.4. Nowa ekonomia instytucjonalna 24 1.5. Instytucje rynku pracy a zatrudnienie i bezrobocie 26 1.6. Podsumowanie 31 Bibliografia 32 Rozdział 2. Wpływ instytucji rynku pracy na zatrudnienie i bezrobocie – przegląd literatury (Przemysław Włodarczyk) 35 2.1. Wprowadzenie 35 2.2. Rozwój teorii instytucji rynku pracy – perspektywa ogólna 36 2.3. Instytucje rynku pracy i ich wpływ na zatrudnienie i bezrobocie w tradycyjnych modelach równowagi cząstkowej 43 2.4. Instytucje rynku pracy i ich wpływ na zmienne strumieniowe rynku pracy w modelach poszukiwań i dopasowań 51 2.5. Instytucje rynku pracy i ich wpływ na zmienne rynku pracy w modelach równowagi ogólnej 67 2.6. Podsumowanie 69 Rozdział 3. Znaczenie prawnej ochrony zatrudnienia (Eugeniusz Kwiatkowski, Przemysław Włodarczyk) 81 3.1. Wprowadzenie 81 3.2. Istota, funkcje i pomiar prawnej ochrony zatrudnienia 82 3.3. Geneza i ewolucja instytucji prawnej ochrony zatrudnienia 89 3.4. Wpływ prawnej ochrony zatrudnienia na rynek pracy w ujęciu teoretycznym 101 3.5. Wpływ prawnej ochrony zatrudnienia na rynek pracy w ujęciu empirycznym 108 3.6. Podsumowanie 113 Bibliografia 115 Rozdział 4. Rodzaje umów o pracę a elastyczność zatrudnienia w krajach OECD (Eugeniusz Kwiatkowski, Przemysław Włodarczyk) 119 4.1. Wprowadzenie 119 4.2. Istota i znaczenie elastyczności zatrudnienia 120 4.3. Zatrudnienie według rodzaju umów o pracę 122 4.4. Umowy o pracę a elastyczność zatrudnienia – hipotezy teoretyczne 132 4.5. Wpływ rodzajów umów o pracę na elastyczność zatrudnienia – wyniki badań 134 4.6. Podsumowanie 138 Bibliografia 139 Rozdział 5. Płaca minimalna i jej rola w kształtowaniu sytuacji na rynku pracy w krajach OECD (Anna Krajewska, Sylwia Roszkowska) 141 5.1. Wprowadzenie 141 5.2. Płaca minimalna w teorii i badaniach empirycznych 142 5.3. Płaca minimalna w krajach OECD. Analiza danych statystycznych 145 5.4. Płaca minimalna – analizy ekonometryczne 153 5.5. Konkluzje i rekomendacje 161 Bibliografia 163 Rozdział 6. Klin podatkowy w krajach OECD (Anna Krajewska, Sylwia Roszkowska) 165 6.1. Wprowadzenie 165 6.2. Klin podatkowy. Interpretacja graficzna i wyniki badań empirycznych 166 6.3. Klin podatkowy w krajach OECD. Analiza danych statystycznych 169 6.4. Analiza ekonometryczna 180 6.5. Konkluzje i rekomendacje 187 Rozdział 7. Zasiłki dla bezrobotnych i ich wpływ na rynek pracy (Paweł Kubiak, Eugeniusz Kwiatkowski) 191 7.1. Wprowadzenie 191 7.2. Podstawy teoretyczne systemu zasiłków dla bezrobotnych 192 7.3. Charakterystyka zasiłków dla bezrobotnych w krajach OECD 196 7.4. Wpływ zasiłków dla bezrobotnych na rynek pracy – wyniki badań empirycznych 204 7.5. Podsumowanie 210 Bibliografia 211 Rozdział 8. Wpływ stopnia uzwiązkowienia na popyt na pracę w krajach OECD (Katarzyna Filipowicz, Andrzej Nowosad, Tomasz Tokarski) 213 8.1. Wprowadzenie 213 8.2. Związki zawodowe – pojęcie, istota funkcjonowania 214 8.3. Stopień uzwiązkowienia w krajach OECD w latach 2001–2014 217 8.4. Zmiany PKB i liczby pracujących w krajach OECD w latach 2001–2014 221 8.5. Statystyczna analiza oddziaływania stopnia uzwiązkowienia na popyt na pracę 226 8.6. Podsumowanie 228 Bibliografia 229 Rozdział 9. Taksonomiczne wskaźniki liberalizacji rynków pracy a zmiany zatrudnienia w wybranych krajach OECD (Katarzyna Filipowicz, Tomasz Tokarski, Przemysław Włodarczyk) 233 9.1. Wprowadzenie 233 9.2