Opis
Opracowanie przedstawia szczegółową analizę prawa łaski, a w szczególności: • źródła prawne tej instytucji, • zakres jej stosowania, • procedurę oraz przesłanki i cele ułaskawienia, • możliwość kontroli sądowej decyzji o ułaskawieniu. Rozważania zawarte w publikacji oparte są ma dwóch metodologicznych założeniach: ujęciu instytucjonalnym oraz koncepcji czynności konwencjonalnych. Prawo łaski przedstawione jest jako instytucja prawna określająca przesłanki konstytutywne i przesłanki formalizacji dla czynności konwencjonalnej. Takie podejście pozwala rozstrzygnąć na płaszczyźnie konstytucyjnej zagadnienie zakresu zastosowania prawa łaski, w tym sporną kwestię możliwości stosowania tego uprawnienia w formie abolicji indywidualnej. Umożliwia także wyjaśnienie skutków naruszenia reguł konwencjonalnych, tj. twierdzenia o bezskuteczności lub nieważności decyzji przyjmującej postać abolicji indywidualnej. Publikacja zawiera również analizy dotyczące związków prawa łaski z prawem karnym materialnym, prawem karnym procesowym i prawem karnym wykonawczym. Spis treściSpis treści „Instytucja prawa łaski w polskim systemie prawnym. Zagadnienia wybrane” Zawartość Nr strony Wykaz skrótów 9 Uwagi wprowadzające 11 Rozdział I. O sposobach postrzegania istoty i funkcji prawa łaski 21 1. Prawo łaski w perspektywie sporów dotyczących istoty i zakresu tej instytucji 21 2. O metodzie prowadzenia analizy uwag kilka 34 3. Zasadnicze modele (koncepcje) ujmowania funkcji i celu prawa łaski 41 Rozdział II. Systemowe usytuowanie instytucji prawa łaski 55 1. Wieloźródłowość prawa łaski w systemie prawa 55 2. Prawo łaski w kontekście pojęcia „prawo represyjne” 59 3. Ogólnosystemowe znaczenie prawa łaski 67 Rozdział III. Normatywny charakter prawa łaski 69 1. Charakter prawa łaski oraz przyjmowane przesłanki jego stosowania 69 2. Prawo łaski z perspektywy wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych 74 3. Prawo łaski a mechanizmy redukcyjne w prawie karnym 84 4. Prawo łaski a konstytucyjna zasada podziału władzy 93 5. Spory dotyczące konsekwencji wynikających z zastosowania prawa łaski 100 Rozdział IV. Prawo łaski w świetle analiz z zakresu prawa konstytucyjnego, prawa karnego materialnego, prawa karnego wykonawczego i prawa karnego procesowego 111 1. Uwagi wprowadzające 111 2. Prawo łaski w świetle doktryny prawa karnego materialnego 116 3. Prawo łaski w świetle doktryny prawa karnego wykonawczego 120 4. Prawo łaski w świetle doktryny prawa karnego procesowego 133 5. Prawo łaski w świetle doktryny prawa konstytucyjnego 138 Rozdział V. Aktualny stan badań nad instytucją prawa łaski 143 1. Uwagi wprowadzające. Aktualny stan badań nad instytucją prawa łaski 143 2. Zakres sporów wokół instytucji prawa łaski 150 Rozdział VI. Podstawy prawne prawa łaski w polskim systemie prawa 155 1. O sposobach rekonstrukcji normatywnych źródeł prawa łaski 155 2. Instytucja prawa łaski w świetle zjawiska konwergencji systemów common law oraz kontynentalnego (civil law) 163 3. Stanowisko Sądu Najwyższego w sprawie podstaw i granic prawa łaski jako wyraz nieprawotwórczego i niewiążącego orzeczenia interpretacyjnego tworzącego praktykę precedensową 167 4. Postanowienie prezydenta o zastosowaniu prawa łaski w formie abolicji indywidualnej jako wyraz działania naruszającego zasady wykładni i stosowania prawa 179 5. O (nie)trafności tezy o autonomicznej regulacji prawa łaski w art. 139 Konstytucji RP 186 Rozdział VII. Przepisy Rozdziału V Konstytucji RP jako prawne źródła instytucji ułaskawienia 211 1. O powiązaniu treściowym i funkcjonalnym przepisu art. 139 Konstytucji RP z innymi przepisami Rozdziału V Konstytucji RP 211 Rozdział VIII. Przepisy Rozdziału VIII Konstytucji RP jako prawne źródła instytucji ułaskawienia 227 1. Relacje ułaskawienia do sprawowania wymiaru sprawiedliwości 227 2. Relacje prawa łaski do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy w świetle dwudziestowiecznych polskich konstytucji 242 3. Konstytucyjny zakres pojęcia „sprawowanie wymiaru sprawiedliwości” a instytucja prawa łaski 245 4. Konstytucyjne pojęcie „wymiar sprawiedliwości” 247 Rozdział IX. Przepisy Rozdziału II Konstytucji RP jako prawne źródła instytucji ułaskawienia 269 1. Prawa podmiotowe człowieka i obywatela w zakresie ochrony sądowej jako elementy wyznaczające normatywne granice kompetencji usłaskawieniowej prezydenta 269 2. Zasada prawa do obrony a zakres przedmiotowy prawa łaski 287 3. Zasada domniemania niewinności a zakres przedmiotowy prawa łaski 297 Rozdział X. Przepisy Rozdziału I Konstytucji RP jak źródła rekonstrukcji zakresu przedmiotowego prawa łaski 319 1. Uwagi wprowadzające 319 2. Relacja ułaskawienia do konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego 321 3. Relacja ułaskawienia do zasady legalizmu 334 4. Relacja prawa łaski do konstytucyjnej zasady podziału władzy 345 5. Uwagi podsumowujące 357 Rozdział XI. Przepisy pozostałych części systemu prawa jako elementy uadekwatniające lub modyfikujące zakres prawa łaski i wynikających z niego konsekwencji 375