Opis
Oddawana do rąk Czytelników książka jest pierwszą na polskim gruncie monografią, która łączy teoretyczne podejście global governance z empirią bezpieczeństwa żywnościowego, oferując jednocześnie nowe narzędzie badawcze do analizy problemów międzynarodowych z perspektywy globalnego zarządzania. Zaletą przeprowadzonych badań jest możliwość ich praktycznego wykorzystania. Biorąc pod uwagę rosnące zainteresowanie problematyką globalnego zarządzania i bezpieczeństwa żywnościowego, ich efekty mogą przyczynić się do poszerzenia wiedzy na ten temat oraz pomóc w zrozumieniu, czym jest globalne zarządzanie i jak przebiega w praktyce. Sama zaś książka może służyć szerszej publiczności jako kompendium wiedzy z zakresu bezpieczeństwa żywnościowego oraz globalnego zarządzania. Spis treściWYKAZ SKRÓTÓW 13 WSTĘP 17 ROZDZIAŁ I. ISTOTA GLOBALNEGO ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM ŻYWNOŚCIOWYM 31 I.1. ISTOTA GLOBALNEGO ZARZĄDZANIA 32 I.1.1. Pojęcie globalnego zarządzania 32 I.1.1.1. Etymologia pojęcia globalnego zarządzania 33 I.1.1.2. Rozumienie i próba definicji globalnego zarządzania 38 I.1.2. Koncepcja globalnego zarządzania 46 I.1.2.1. Pojęcie koncepcji globalnego zarządzania 46 I.1.2.2. Globalne zarządzanie w teorii stosunków międzynarodowych 49 I.1.2.3. Treść koncepcji globalnego zarządzania 57 I.1.3. Struktury globalnego zarządzania 75 I.1.3.1. ‘Hybrydowość’ jako cecha struktur globalnego zarządzania 75 I.1.3.2. Rodzaje struktur globalnego zarządzania 82 I.2. ISTOTA BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCIOWEGO 93 I.2.1. Pojęcie bezpieczeństwa żywnościowego 93 I.2.1.1. Definicja bezpieczeństwa żywnościowego 94 I.2.1.2. Zakres definicji bezpieczeństwa żywnościowego 101 I.2.1.3. Bezpieczeństwo żywnościowe a bezpieczeństwo międzynarodowe 105 I.2.2. Ewolucja koncepcji bezpieczeństwa żywnościowego 109 ROZDZIAŁ II. UWARUNKOWANIA GLOBALNEGO ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM ŻYWNOŚCIOWYM 121 II.1. PROCESY GLOBALIZACJI JAKO NOWE JAKOŚCIOWO ŚRODOWISKO ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM ŻYWNOŚCIOWYM 122 II.1.1. Istota procesów globalizacji 123 II.1.2. Zależności pomiędzy procesami globalizacji a globalnym zarządzaniem bezpieczeństwem żywnościowym 128 II.1.3. Wpływ procesów globalizacji na globalne zarządzanie bezpieczeństwem żywnościowym 133 II.1.3.1. Wpływ na percepcję bezpieczeństwa żywnościowego 133 II.1.3.2. Wpływ na podmioty zarządzania bezpieczeństwem żywnościowym 135 II.1.3.3. Wpływ na działania na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego 137 II.2. ZAGROŻENIA BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCIOWEGO 141 II.2.1. Istota zagrożeń bezpieczeństwa żywnościowego 142 II.2.1.1. Zagrożenia środowiskowe 142 II.2.1.1.1. Zmiany klimatu 142 II.2.1.1.2. Deficyt wody 148 II.2.1.1.3. Dostęp do ziem uprawnych – land grabbing 154 II.2.1.2. Zagrożenia gospodarczo-społeczne 165 II.2.1.2.1. Produkcja biopaliw 165 II.2.1.2.2. Wzrost liczby ludności 168 II.2.1.2.3. Wzrost cen żywności 175 II.2.1.2.4. Bogacenie się ludności 178 II.2.1.3. Zagrożenia związane z postępem technologicznym 182 II.2.1.3.1. Inżynieria genetyczna – GMO i żywność zmodyfikowana genetycznie 182 II.2.1.3.2. Prawa własności intelektualnej 187 II.2.2. Wpływ zagrożeń na globalne zarządzanie bezpieczeństwem żywnościowym 190 II.2.2.1. Wpływ na percepcję bezpieczeństwa żywnościowego 190 II.2.2.2. Wpływ na podmioty zarządzania bezpieczeństwem żywnościowym 192 II.2.2.3. Wpływ na działania na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego 194 II.3. ISTNIEJĄCA ‘ARCHITEKTURA’ ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM ŻYWNOŚCIOWYM 196 II.3.1. Struktura ‘architektury’ zarządzania bezpieczeństwem żywnościowym 197 II.3.1.1. Ideologiczna podbudowa istniejącej ‘architektury’ zarządzania bezpieczeństwem żywnościowym 198 II.3.1.2. Instytucje działające w obszarze bezpieczeństwa żywnościowego 200 II.3.1.3. Normy i zasady istniejącej ‘architektury’ zarządzania bezpieczeństwem żywnościowym 206 II.3.2. ‘Słabości’ istniejącej ‘architektury’ zarządzania bezpieczeństwem żywnościowym 208 II.3.3. Wpływ istniejącej ‘architektury’ na globalne zarządzanie bezpieczeństwem żywnościowym 211 ROZDZIAŁ III. PRZEDMIOT GLOBALNEGO ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM ŻYWNOŚCIOWYM 215 III.1. FIZYCZNA DOSTĘPNOŚĆ ŻYWNOŚCI 216 III.1.1. Istota fizycznej dostępności żywności 216 III.1.1.1. Pojęcie fizycznej dostępności żywności 216 III.1.1.2. Wyznaczniki fizycznej dostępności żywności 219 III.1.1.2.1. Produkcja 219 III.1.1.2.2. Handel 228 III.1.1.2.3. Zapasy 233 III.1.1.3. Sposoby mierzenia fizycznej dostępności żywności 236 III.1.2. Problemy w obszarze fizycznej dostępności żywności 240 III.1.2.1. Problemy w obszarze produkcji żywności 240 III.1.2.2. Problemy w obszarze handlu żywnością 249 III.1.2.2.1. Skala mikro 250 III.1.2.2.2. Skala makro 252 III.1.2.3. Problemy w obszarze zapasów żywności 256 III.1.3. Fizyczna dostępność żywności jako przedmiot globalnego zarządzania 259 III.2. EKONOMICZNA DOSTĘPNOŚĆ ŻYWNOŚCI 260 III.2.1. Istota ekonomicznej dostępności żywności 261 III.2.1.1. Pojęcie ekonomicznej dostępności żywności 261 III.2.1.2. Wyznaczniki ekonomicznej dostępności żywności