Opis
Rozważania Wiesława Rzońcy o Friedrichu Hölderlinie (1770–1843), niemieckim poecie doby romantyzmu, nie są jedynie biografią czy szkicami krytycznoliterackimi. To wielowątkowa i wielopoziomowa opowieść o poezji, która pomimo upływu ponad 200 lat wciąż otwiera nowe ścieżki interpretacyjne. Hölderlin w ujęciu Rzońcy to bowiem poeta współczesny – łączący w sobie filozofię, duchowość, anarchistyczny indywidualizm oraz ostentacyjnie subiektywną intymność. „Niniejsza książką jest próbą interpretacji kontekstowej (interetekstualistycznej), której patronuje dekonstrukcjonizm. Uosabia on podejrzliwość, demontaż i nie kończącą się indywidualizację opisywanych zjawisk” – pisze autor we wstępie. Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA. Spis treściSPIS RZECZY Przesłanie ........................................................................................................ 11 Wstęp .............................................................................................................. 13 I. Obłędne dążenie do wyjścia poza europejskie wzorce. Poeta „poza kulturą” ........................................................................................ 19 II. Czytelnik poezji to człowiek wiecznie szukający światła .................................. 23 III. Nakaz modlitwy indywidualnej ....................................................................... 28 IV. Niewiedza jako dobrodziejstwo. Narodziny wieszcza nowego typu ................. 31 V. Język Parnasu jest z natury rzeczy święty ......................................................... 36 VI. «Poklask» – Hölderlina negacja romantycznych postaw wieszczowskich ......... 41 VII. Tożsamość świata wyraża się w stanie ciągłego ruchu. Arthura Schopenhuera tradycja poznawczego poststrukturalizmu ............................... 49 VIII. „Kolonizowanie” poetyckości w naszych czasach ............................................ 57 IX. Synteza różnicy, czyli jak myśleć o tym, co jeszcze nigdy nie zostało pomyślane. Martin Heidegger u źródeł posthumanizmu ................................. 65 X. «Chleb i wino» – humanistyczna zasada godna XX wieku. Wilk stepowy w eucharystycznej aurze ............................................................ 71 XI. Hermanna Hessego dalekowschodnie wzorce usytuowania poza kulturą .................................................................................................... 79 XII. «Chleb i wino» Hölderlina a postmodernistyczny sprzeciw Wilka stepowego wobec zasady „Homo homini lupus est” (Człowiek człowiekowi wilkiem) ..................................................................... 87 XIII. Hölderlina „przodek pradawny” a (ludzka) małpa Friedricha Nietzschego ..................................................................................................... 93 XIV. Transgresja antropologiczna podstawą posthumanizmu Hermana Hessego. Historyka literatury uwznioślenie stanu obłędu ............................... 101 XV. „Zwierzę siedzi w człowieku” – Fiodor Dostojewski jako psycholog kulturowego obłędu ........................................................................................ 106 XVI. Błądzenie moralne warunkiem pozakulturowego błądzenia poznawczego .................................................................................................. 113 XVII. Urok poezji typu ponowoczesnego. Ona się „rozłazi”… ............................. 117 XVIII. Poezja wyprzedza myśl. Jacques'a Derridy afirmacja czytania jako interpretacyjnej gry ............................................................................ 123 XIX. „Ślady” nieskończoności zamiast kulturowego „Absolutu” ......................... 128 XX. „Różnica” Martina Heideggera wobec Boga „bycia” a przeciw praktyce „udomowiania” Absolutu ............................................................ 134 XXI. Muzyczna atonalość poezji jako „zawieszenie myślenia”. Dialektyka negatywna Theodora Adorna ................................................... 139 XXII. XIX-wieczne filozofowanie jako aktywność z zakresu estetyki ................... 149 XXIII. Nietzscheańska muzyczność na tle tradycji francuskiego parnasizmu i triumfalny powrót w drugiej połowie XIX wieku metafizyki Immanuela Kanta, skupionej na swych poznawczych granicach ................ 153 XXIV. Filozoficzny walor zachwytu nad rozchwianą naiwnością w Hölderlina «Radosnym życiu» ................................................................ 162 XXV. Heinrich Heine i Młode Niemcy wobec „szkoły romantycznej” (z pominięciem Hölderlina) ....................................................................... 168 XXVI. Heinricha Heinego i Cypriana Norwida premodernistyczna zasada „prawdy krytycznej” .................................................................................. 172 XXVII. Długa nieobecność Hölderlina w życiu literackim a historiozoficzno-polityczne oblicze poetów szwabskich .......................... 178 XXVIII. Błąd i donkiszoteria wiecznego ruchu w antycypow