Opis
W powszechnym odczuciu produkcja pieniądza różni się zasadniczo od produkcji innych dóbr. Tymczasem Jörg Guido Hülsmann pokazuje, że można ją analizować za pomocą tych samych narzędzi, którymi posługujemy się zwykle w ekonomii i etyce. Podkreśla rolę pieniądza w gospodarce rynkowej i omawia moralne zagadnienia związane z konkurencją na rynku produkcji pieniądza. Głównym tematem książki są społeczne, kulturowe i duchowe skutki inflacji, której inicjatorem jest rząd. Hülsmann objaśnia, jak taka inflacja wpływa na funkcjonowanie krajowych i międzynarodowych systemów pieniężnych, przyczyniając się do niepożądanych zjawisk – koncentracji władzy i upadku rodziny. Przekonuje, że z punktu widzenia ekonomii i etyki, a z pewnością etyki chrześcijańskiej, dzisiejsze formy produkcji pieniądza budzą poważne zastrzeżenia. Nasz system pieniężny sprzyja niesprawiedliwemu pomnażaniu dochodów, niszczy bogactwo narodów i podkopuje moralne fundamenty życia społecznego; prowadzi do hiperinflacji i totalitaryzmu. Etyka produkcji pieniądza nie tylko stanowi erudycyjny wykład na temat historycznej ewolucji produkcji pieniądza, lecz także ukazuje zasadnicze etyczne problemy związane z produkcją pieniędzy. Pokazuje również poważne niebezpieczeństwa, nadal narastające na Zachodzie wskutek postępujących równolegle polityzacji życia ekonomicznego i finansjalizacji życia społecznego. Dlatego jest to aktualna i pouczająca lektura dla wszystkich osób usiłujących zrozumieć problemy nie tylko współczesnej gospodarki, lecz także – szerzej – współczesnego świata. Maciej Zięba, OP Etyka produkcji pieniądza wypełnią poważną lukę w wielu współczesnych opracowaniach ekonomicznych: opisuje zjawisko produkcji pieniądza. Wiele pozycji z literatury dobrze tłumaczy, jak dokonywana jest produkcja masowych dóbr i usług. Niestety jednocześnie wiele z nich nie zajmuje się kwestią produkcji najważniejszego dobra: pieniądza. Książka Hülsmanna pozwala spojrzeć na ten proces zarówno z perspektywy stricte ekonomicznej, jak również etycznej. Dzięki temu jesteśmy w stanie zdać sobie sprawę z poważnych konsekwencji społecznych, gospodarczych, a także kulturowych, które wynikają z przyjmowania różnych porządków monetarnych. Dr Mateusz Machaj, fundator Instytutu Misesa Spis treściWSTĘP PRZEDMOWA WPROWADZENIE 1. Produkcja pieniądza a sprawiedliwość 2. Uwagi na temat odpowiedniej literatury CZĘŚĆ I. NATURALNA PRODUKCJA PIENIĄDZA Rodzaje pieniądza 1. Podział pracy bez pieniądza 2. Pochodzenie oraz istota pieniądza 3. Pieniądze naturalne 4. Pieniądz kredytowy 5. Pieniądz papierowy i wolny rynek 6. Pieniądz elektroniczny Certyfikaty pieniężne 1. Certyfikaty fizycznie zintegrowane z pieniądzem 2. Certyfikaty fizycznie odłączone od pieniądza Pieniądz w procesie rynkowym 1. Produkcja pieniądza i ceny 2. Zakres i ograniczenia produkcji pieniądza 3. Efekty dystrybucyjne 4. Etyka produkowania pieniądza 5. Etyka używania pieniędzy Utylitarne spojrzenie na produkcję pieniądza 1. Wystarczalność naturalnej produkcji pieniądza 2. Wzrost gospodarczy i podaż pieniądza 3. Tezauryzacja 4. Walka z deflacją 5. Sztywne ceny 6. Ekonomia łatwego kredytu 7. Stabilność monetarna 8. Koszty pieniądza towarowego CZĘŚĆ II. INFLACJA Ogólne rozważania na temat inflacji 1. Pochodzenie i natura inflacji 2. Formy inflacji Inflacja prywatna: fałszowanie certyfikatów pieniężnych 1. Psucie monety 2. Certyfikaty z rezerwą cząstkową 3. Trzy źródła bankowości z rezerwą cząstkową 4. Pośrednie korzyści z fałszerstwa w wolnym społeczeństwie 5. Etyka fałszowania pieniądza Na scenę wkracza państwo: inflacja dekretowa oparta na przywilejach prawnych 1. Niebezpieczni urzędnicy 2. Pieniądz dekretowy i dekretowe certyfikaty pieniężne 3. Inflacja dekretowa i deflacja dekretowa Zalegalizowane fałszerstwa 1. Legalizacja psucia monet i rezerw cząstkowych 2. Etyka legalizowania fałszerstw Monopole prawne 1. Monopole gospodarcze a monopole prawne 2. Monopol bulionowy 3. Monopol certyfikatów 4. Etyka monopolu monetarnego Prawa o legalnym środku płatniczym 1. Zadekretowana równoważność i prawo Greshama 2. Bimetalizm 3. Przywileje prawnego środka płatniczego dla certyfikatów pieniężnych 4. Przywileje prawnego środka płatniczego dla pieniądza kredytowego 5. Cykle koniunkturalne 6. Pokusa nadużycia, kartelizacja i banki centralne 7. Wyłączny środek płatniczy 8. Etyka prawnego środka płatniczego Zalegalizowane zawieszenia płatności 1. Społeczna funkcja bankructwa 2. Ekonomia zalegalizowanych zawieszeń płatności 3. Etyczny aspekt zalegalizowanych zawieszeń płatności Pieniądz papierowy 1. Pochodzenie i natura pieniądza papierowego 2. Odwrócona transsubstancjacja 3. Granice pieniądza papierowego 4. Pokusa nadużycia i długi publiczne 5. Pokusa nadużycia, hiperinflacja i regulacja 6. Etyka pieniądza papierowego Kulturowe i duchowe następstwa inflacji dekretowej 122 1. Zwyczaje inflacyjne 2. Hiperscentralizowany rząd 3. Inflacja dekretowa i wojna 4. Inflacja i tyrania 5. Równanie w dół w organizacji systemu monetarnego 6. Przedsiębi