Opis
Książka niesie w sobie duży walor poznawczy, wnosi nowy zasób wiedzy do nauk o wychowaniu, jest interesująca i skłania do licznych przemyśleń. Autor podjął w niej bardzo ważną i niezwykle aktualną problematykę wymagającą intensywnych badań i wniosków. Książka nie zamyka drogi, ale wręcz przeciwnie - toruje drogę do konstruowania solidnych podstaw edukacji aksjologicznej, do wprowadzania w świat wartości, w życie wartościowe, ku życiu wartościowemu. Płynie z niej przesłanie o edukację z rdzeniem aksjologicznym, uczącą kreatywnie myśleć, stawać się człowiekiem rozważnym i odpowiedzialnym, wrażliwym aksjologicznie, świadomym swej kondycji humanitatis, zajmującym należne miejsce w universum antroposfery aksjologicznej. [...] Powstała książka ważna, będąca dobrym przykładem opracowania wprowadzającego w podstawy edukacji aksjologicznej. Z recenzji prof. zw. dr hab. Urszuli Ostrowskiej Spis treściWprowadzenie 7 I. WARTOŚCI – USTALENIA TEORETYCZNE 15 1. Rozumienie i poznawanie wartości 17 1.1. Potoczna konceptualizacja wartości 18 1.2. Status wartości 19 1.3. Sposoby poznawania wartości 24 2. Typologie i hierarchie wartości 27 2.1. Typologie wartości 28 2.1.1. Filozoficzne typologie wartości 28 2.1.2. Empiryczne typologie wartości 31 2.2. Hierarchie wartości 40 Podsumowanie 45 II. URZECZYWISTNIANIE WARTOŚCI 47 1. Wartościowanie – ustalenia ogólne 49 1.1. Wartościowanie a ocenianie 52 1.2. Wartościowanie afektywne i refleksyjne 53 2. Wartości a działanie 56 2.1. Czynniki warunkujące urzeczywistnianie wartości 58 2.2. Indywidualne hierarchie wartości 63 2.3. Wartości w kontekście cierpienia 67 3. Dysonans aksjologiczny – uwarunkowania i konsekwencje 68 3.1. Natura i kultura w człowieku 69 3.2. Wiedza i przekonania a czyny moralne 74 3.3. Wewnętrzne konflikty wartości 77 Podsumowanie 84 III. KULTURA W KONTEKŚCIE WARTOŚCI 87 1. Kultura – komunikowanie wartości 89 2. Wspólne wartości kulturowe 93 2.1. Wartości wspólne w rozważaniach teoretycznych 95 2.2. Wartości wspólne w badaniach antropologicznych 97 3. Współczesne konflikty wartości – kryzys cywilizacji 105 Podsumowanie 116 IV. EDUKACJA – KSZTAŁCENIE I WYCHOWANIE 119 1. Pojęcie edukacji 121 2. Cele edukacji 131 2.1. Cele a wartości 131 2.2. Wartości i cele edukacji 137 2.3. Cele a sens życia 143 3. Ideał wychowania 148 Podsumowanie 155 V. WYMIARY EDUKACJI AKSJOLOGICZNEJ 157 1. Edukacja aksjologiczna w rodzinie 165 1.1. Modele rodziny – style wychowania 165 1.2. Rozmowa w rodzinie – wspólne odkrywanie wartości 180 2. Instytucjonalny wymiar edukacji aksjologicznej 185 2.1. Style wychowania instytucjonalnego 186 2.2. Sytuacja wychowawcza 194 2.3. Emocje w edukacji aksjologicznej 197 2.4. Wolność w procesie edukacji 201 3. Kultura masowa w edukacji aksjologicznej 207 3.1. Od nadawcy do odbiorcy – standardy komunikacji masowej 210 3.2 Między nadawcą a odbiorcą – treść przekazu 213 4. Indywidualny wymiar edukacji aksjologicznej 218 4.1. Dojrzałość wewnętrzna – cel edukacji aksjologicznej 218 4.1.1. Filozoficzne koncepcje rozwoju wewnętrznego 221 4.1.2. Psychologiczne i pedagogiczne koncepcje rozwoju wewnętrznego 228 4.1.3. Motywacja do działania – interes a wartości 235 4.2. Samowychowanie – w kierunku Ja idealnego 238 4.2.1. Od wychowania do samowychowania 239 4.2.2. Refleksja – podstawa samowychowania 245 Podsumowanie 252 VI. MODEL AKTYWNOŚCI AKSJOLOGICZNEJ 263 Zakończenie 283 Summary: Axiological Education. An Outline 287 Bibliografia prac cytowanych i przywoływanych 303 Nota edytorska 316 Indeks osobowy 317