Opis
Niniejsza monografia w sposób całościowy prezentuje instytucję czynnego żalu związanego z usiłowaniem. Ze względu na tak sformułowany temat autorka poprzedziła główne rozważania omówieniem historii i funkcji zarówno usiłowania, jak i instytucji czynnego żalu. Zasadniczy trzon pracy stanowi jednak analiza obowiązujących przepisów kształtujących przesłanki i karnoprawnych konsekwencji okazania czynnego żalu na etapie usiłowania. Taki dobór zagadnień pozwolił na wyprowadzenie ogólnej oceny końcowej, czy i na ile przepisy polskiego kodeksu karnego pozwalają na realizację zakładanych celów związanych z wprowadzeniem do polskiego porządku prawnego instytucji czynnego żalu okazanego przed dokonaniem. W Polsce ukazały się dwie monografie dotyczące czynnego żalu, które jednak odnosiły się do wszystkich jego postaci, co powoduje, że rozważania tam przeprowadzone nie są zbyt pogłębione. Książka adresowana jest z jednej strony do teoretyków prawa karnego, z drugiej zaś – do praktyków, którzy w swojej pracy zawodowej mają do czynienia z prawem karnym. Dodać też należy, że chociaż zasadniczym przedmiotem badawczym jest czynny żal, to jednak jego zamierzone powiązanie z usiłowaniem spowodowało, że dość obszerna część publikacji stanowi analizę przepisów dotyczących samego usiłowania. Spis treściSpis treści Wstęp / 7 Rozdział pierwszy Rozwój historyczny usiłowania jako formy stadialnej oraz powiązanego z nim czynnego żalu / 13 1. Ewolucja instytucji usiłowania / 14 2. Ewolucja instytucji czynnego żalu / 45 Rozdział drugi Uzasadnienie karalności usiłowania i odstąpienia od karalności w razie wykazania przez sprawcę czynnego żalu / 53 1. Przegląd stanowisk doktryny w kwestii uzasadnienia karalności usiłowania / 53 2. Pierwotny czy wtórny charakter usiłowania względem dokonania / 68 3. Własne stanowisko w kwestii uzasadnienia kryminalizacji usiłowania / 77 4. Uzasadnienie bezkarności w przypadku okazania przez sprawcę czynnego żalu / 100 Rozdział trzeci Prawnokarna konstrukcja usiłowania we współczesnym polskim prawie karnym / 115 1. Usiłowanie w polskich kodeksach karnych XX wieku / 120 2. Problem wytyczania granic usiłowania w pochodzie przestępstwa / 125 3. Strona podmiotowa usiłowania / 177 4. Problem usiłowania nieudolnego / 183 5. Usiłowanie kwalifikowane / 220 6. Usiłowanie ukończone i nieukończone / 241 7. Karalność usiłowania / 246 Rozdział czwarty Usiłowanie w przypadku określonych kategorii przestępstw / 261 1. Przestępstwa z narażenia / 263 2. Przestępstwa formalne / 274 3. Przestępstwa naruszające tzw. zdematerializowane dobro prawne / 280 4. Przestępstwa sui generis / 282 5. Przestępstwa kierunkowe / 293 6. Przestępstwa dwustadialne (o „pojemnych” znamionach) / 297 7. Przestępstwa, co do których „ze stanu faktycznego danego przestępstwa wynika, że ustawa poddaje karze jedynie dokonanie” / 302 8. Przestępstwa zakładające wieloczynowość / 305 9. Przestępstwa trwałe / 306 10. Przestępstwa z zaniechania / 306 11. Przestępstwa jednochwilowe / 311 12. Przestępstwa nieumyślne i o mieszanej stronie podmiotowej / 314 13. Podsumowanie / 322 Rozdział piąty Prawnokarna konstrukcja żalu i jego znaczenie przy usiłowaniu określonych rodzajów przestępstw / 329 1. Przesłanki bezkarności o charakterze przedmiotowym / 336 2. Podmiot okazujący czynny żal / 376 3. Strona podmiotowa czynnego żalu / 378 4. Czynny żal związany z usiłowaniem kwalifikowanym / 413 5. Czynny żal związany z usiłowaniem w przypadku określonych kategorii przestępstw / 421 5.1. Przestępstwa z narażenia / 422 5.2. Przestępstwa formalne / 425 5.3. Przestępstwa sui generis / 427 5.4. Przestępstwa kierunkowe / 433 5.5. Przestępstwa „dwustadialne” / 434 5.6. Przestępstwa zakładające wieloczynowość / 436 5.7. Czyny współukarane / 439 5.8. Przestępstwa z zaniechania / 444 5.9. Przestępstwa trwałe / 449 5.10. Przestępstwa jednochwilowe / 451 5.11. Przestępstwa zakładające wielość skutków / 451 5.12. Przestępstwa nieumyślne / 453 6. Podsumowanie / 455 Rozdział szósty Prawnokarne konsekwencje czynnego żalu / 457 Rozdział siódmy Zamiast zakończenia — próba oceny skuteczności rozwiązań przyjętych w obowiązującym stanie prawnym oraz wnioski de lege ferenda / 487 Bibliografia / 509 Summary / 531 Zusammenfassung / 533