Opis
Socjologowie polscy już od początku lat sześćdziesiątych XX wieku systematycznie podejmowali temat „żywej historii” – oddziaływania przeszłości na żyjące pokolenia. W ostatnich dekadach tematyka ta zyskała na znaczeniu, a w wielu krajach toczą się poważne, a często trudne i bolesne dyskusje o różnych sposobach reprezentowania zbiorowego doświadczenia. Prace przygotowane w ramach projektu badawczego „Współczesne społeczeństwo polskie wobec przeszłości” wnoszą do socjologicznej debaty propozycje teoretycznego ujęcia pamięci zbiorowej, podsumowania badań dawniejszych, nowe ustalenia empiryczne oraz wynikające z nich pytania i hipotezy. Książka Czas przeszły – pamięć – mit jest podsumowaniem badań Autorki, która od wielu lat zajmuje się tą problematyką. W pierwszej części tomu znajdujemy rozprawy, wyznaczające ramy teoretyczne socjologii pamięci zbiorowej. Część druga nawiązuje do badań empirycznych: Barbara Szacka analizuje różnice w postawach wobec czasu, mówi o tęsknocie Polaków za dawnymi laty i omawia znaczenie czasu i przestrzeni jako wymiarów tożsamości grupowej. Trzecia część poświęcona jest pamięci Polaków o ważnych wydarzeniach z najnowszych dziejów oraz przemianom pamięci zbiorowej po zmianie ustrojowej. Spis treściWstęp 7 Część I. Historia, pamięć zbiorowa, mit\ 15 Historia i pamięć zbiorowa 17 Pamięć zbiorowa – termin i pojęcie 32 Pamięć zbiorowa – funkcje i drogi przekazu 46 Mit i mitologizacja przeszłości w pamięci zbiorowej 67 Część II. Przeszłość jako wymiar czasu 97 Przeszłość jako wymiar czasu 99 Czas i przestrzeń – dwa wymiary tożsamości grupowej 111 Część III. Z badań potocznej pamięci zbiorowej 145 Druga wojna światowa – pamięć i upamiętnianie 147 Powstanie Warszawskie w potocznej pamięci zbiorowej 170 „Solidarność” i stan wojenny w pamięci zbiorowej dziejów Polski 187 Zmiana ustrojowa i pamięć przeszłości 206 Bibliografia 223