Opis
Praca składa się z czterech części, w których przeanalizowano zakres i skalę oddziaływania centrów handlowych na obszary centralne i strefy peryferyjne miast. Posłużono się przykładami miast w województwie śląskim, w których funkcjonują centra handlowe ulokowane zarówno w centralnych, jak i peryferyjnych obszarach miasta. Dokonano syntetycznej oceny oddziaływania centrów handlowych na obszary centralne, rozpoznano także ich wpływ na działalność gospodarczą prowadzoną w najbliższym otoczeniu, w tym na strukturę ulic handlowych. Przeanalizowano również zmiany funkcjonalno-przestrzenne w dzielnicach peryferyjnych i strefach podmiejskich. W rozdziale 1 scharakteryzowano centrum handlowe, zwrócono uwagę na jego cechy, warunki lokalizacji i determinanty rozwoju. W rozdziale 2 wskazano na znaczenie handlu w procesie kształtowania się struktury miasta. Rozdział 3 prezentuje wpływ centrum handlowego na kształtowanie się centrów miast na świecie, ze szczególnym uwzględnieniem przykładów miast w województwie śląskim. W rozdziale 4 przedstawiono wpływ centrum handlowego na kształtowanie się dzielnic peryferyjnych oraz strefy podmiejskiej w miastach amerykańskich i europejskich, w tym podano przykłady polskich miast. Przeprowadzone badania oraz rozpoznanie teoretyczne dotychczasowych trendów rozwoju zjawiska wskazują, że również w przyszłości będzie to istotne zagadnienie z zakresu handlu, ekonomiki miasta, gospodarki przestrzennej i zagospodarowania przestrzennego miast w Polsce i na świecie. Nie ulega zatem wątpliwości, że problematyka następstw powstawania i funkcjonowania centrów handlowych w strukturze miast oraz terenów podmiejskich wymaga dalszych szczegółowych analiz i naukowych ujęć. Spis treściWstęp 7 1. Centrum handlowe jako forma koncentracji handlu i usług 13 1.1. Pojęcie i cechy centrum handlowego 13 1.2. Geneza rozwoju centrów handlowych na świecie 22 1.3. Rodzaje i funkcje centrów handlowych 37 1.4. Lokalizacja centrów handlowych 51 1.5. Centra handlowe w badaniach przestrzennych 60 2. Proces kształtowania się funkcjonalno-przestrzennej struktury miasta 68 2.1. Funkcjonalno-przestrzenna struktura miasta – ujęcie teoretyczne 68 2.2. Przegląd koncepcji kształtowania struktury miast w kontekście handlu i usług 75 2.3. Struktura funkcjonalno-przestrzenna miast w Polsce – kierunki przekształceń 86 2.4. Handel detaliczny w rozwoju funkcjonalnym i przestrzennym miast w Polsce 97 3. Centrum handlowe jako element kształtujący strukturę obszarów centralnych miast 111 3.1. Pojęcie i funkcje centrum miasta 111 3.2. Kierunki przekształceń centrów miast i ich współczesne problemy 124 3.3. Centra handlowe w procesie kształtowania struktury obszarów centralnych miast 131 3.4. Centra handlowe w procesie kształtowania centrów miast w województwie śląskim 146 4. Rola centrum handlowego w kształtowaniu struktury obszarów peryferyjnych i stref podmiejskich 182 4.1. Pojęcie, cechy i funkcje strefy podmiejskiej 182 4.2. Warunki kształtowania się strefy podmiejskiej 188 4.3. Centra handlowe w dzielnicach peryferyjnych miast i w strefach podmiejskich 194 4.4. Centra handlowe w procesie przekształceń dzielnic peryferyjnych i stref podmiejskich w województwie śląskim 210 Zakończenie 217 Załączniki 223 Bibliografia 237 Spis rysunków 251 Spis tablic 252