Opis
Rozwijająca się od lat pięćdziesiątych XX wieku perspektywa patrzenia na teksty kultury na podstawie historii idei wydaje się rzucać nowe światło na sam problem baroku i barokowości w poezji XX wieku, szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę poezję międzywojenną i wyjątkowe miejsce tej tradycji w wypowiedziach lirycznych. Sposób przedstawiania baroku jako historii idei, mentalnej, światopoglądowej oraz duchowej wspólnoty z religijnym wymiarem spraw najważniejszych człowieka w lirykach dwóch wybranych przeze mnie poetów, Jerzego Lieberta i Wojciecha Bąka, odsłania przyczynę podjęcia takiej interpretacji. Nie moglibyśmy jednak mówić o historii idei, ograniczając się jedynie do twórczości międzywojennej dwóch liryków. Takie spojrzenie prowokuje do zbudowania rozległej paraleli z liryką skamandrycką oraz okołoskamandrycką, jak i kwadrygantów, szczególnie Władysława Sebyły. (Fragment Wstępu) Spis treściWPROWADZENIE 5 1. Barok jako „fenomenologia ludzkiego istnienia” 6 2. „Prepersonalizm” barokowy – próba przedstawienia 13 ROZDZIAŁ I BAROKOWA ŚWIADOMOŚĆ DWUDZIESTOLECIA MIĘDZYWOJENNEGO – PRÓBA REKONSTRUKCJI 19 1. Barok międzywojennych historyków literatury 23 2. Pod piórami recenzentów-poetów 47 ROZDZIAŁ II KONTEKSTY LITERACKIE I FILOZOFICZNE 53 1. Podłoże filozoficzne do interpretacji poezji Lieberta i Bąka 53 2. Poezja Lieberta i Bąka wobec międzywojennego nurtu metafizycznego 59 ROZDZIAŁ III BAROK LIEBERTA W OCZACH KRYTYKI I WŁASNYCH 67 1. Tradycja barokowa w lirykach Jerzego Lieberta w ujęciu krytyki 67 2. „Myśli różne” Lieberta o baroku 86 ROZDZIAŁ IV POEZJA JERZEGO LIEBERTA WOBEC TRADYCJI BAROKOWEJ 97 1. Druga ojczyzna wobec tradycji barokowej (i skamandryckiej) 97 2. Modlitwa do Boga o człowieka. Tradycja barokowa w dojrzałej liryce Lieberta 117 2.1. Relacja człowieka i Boga w „modlitwach lirycznych” Lieberta 120 2.2. Poszukiwanie Boga w świetle refleksji personalistycznej 138 2.3. Liryka jako przestrzeń integracji człowieczeństwa 151 3. Słowo w oczach Boga, czyli o sporze Lieberta i Tuwima 158 ROZDZIAŁ V GŁOSY O LIRYCE WOJCIECHA BĄKA 187 1. Krytycy o Wojciechu Bąku 187 ROZDZIAŁ VI BAROKOWY WYMIAR LIRYKI WOJCIECHA BĄKA 197 1. Liryka jako przestrzeń poszukiwań Boga w poezji międzywojennej Wojciecha Bąka 197 1.1. Liryka jako metastruktura 200 1.2. Sylwetka homo religiosus wpisanego w świat liryki 209 1.3. Poetycka modlitwa człowieka jako „transcendowanie ku Bogu” 218 1.4. Kryzys wartości a ocalająca moc słowa 238 ZAKOŃCZENIE „Liturgia słowa” w poezji Lieberta i Bąka 251 SUMMARY Baroque in the Poetry of Jerzy Liebert and Wojciech Bąk 263 BIBLIOGRAFIA 267