Opis
Praca ma charakter poznawczy i analityczny, odnosi się do kształtowania standardów środowiska mieszkaniowego. Przedstawione w niej zagadnienia dotyczą zarówno założeń urbanistycznych, architektury, układów funkcjonalnych zagospodarowania otoczenia, jak i społeczno-organizacyjnych aspektów związanych ze społecznościami zamieszkującymi w zespołach zabudowy powstającej z udziałem środków publicznych. Celem opracowania jest przedstawienie stanu środowiska mieszkaniowego, identyfikacja cech tego środowiska oraz złożoności zagadnień związanych z mieszkaniem, jego otoczeniem oraz społecznymi aspektami architektury mieszkaniowej powstającej ze środków publicznych. Problematykę kształtowania architektury środowiska mieszkaniowego subwencjonowanego ze środków publicznych badano na tle doświadczeń europejskich, w tym polskich, ubiegłego stulecia i początku XX w. Analiza doświadczeń krajów europejskich wskazuje na istotną rolę środków publicznych, na ich wpływ nie tylko na standardy mieszkaniowe, ale także na formy architektoniczne i rozwiązania urbanistyczne zabudowy mieszkaniowej. W pracy skoncentrowano się na efektach realizacyjnych inwestycji towarzystw budownictw aspołecznego. Analizowano możliwości przyszłego kształtowania osiedli i zespołów mieszkaniowych w kontekście zrównoważonego rozwoju w strukturze miasta. Jednak dla dopełnienia obrazu społecznych uwarunkowań w kształtowaniu środowiska mieszkaniowego przedstawiono też wybrane przykłady z krajów europejskich. Przedstawiona w tej rozprawie problematyka architektury środowiska mieszkaniowego tworzonego z udziałem środków publicznych obejmuje: – kształtowanie środowiska mieszkaniowego subsydiowanego ze środków publicznych z omówieniem tendencji europejskich okresu międzywojennego i powojennego, – tendencje w polskiej architekturze mieszkaniowej subsydiowanej ze środków publicznych z uwzględnieniem koncepcji mieszkania społecznie najpotrzebniejszego z okresu międzywojennego oraz powojennych koncepcji społecznej zabudowy mieszkaniowej, – środowisko mieszkaniowe społecznego budownictwa czynszowego w Polsce po 1989 r., jego transformację i poszukiwanie definicji budownictwa społecznego, – obraz zabudowy mieszkaniowej towarzystw budownictwa społecznego z omówieniem podstaw prawnych i stosowanych rozwiązań architektonicznourbanistycznych, – kształtowanie zrównoważonego środowiska mieszkaniowego w warunkach polskich, w tym rewitalizację zdegradowanych struktur mieszkaniowych, preferencje i standardy społecznego budownictwa mieszkaniowego oraz kryteria oceny środowiska mieszkaniowego subsydiowanego ze środków publicznych. Na podstawie wyników analiz i badań własnych oraz literatury przedmiotu wskazano na potrzebę poszerzenia kryteriów wyróżniających społeczną architekturę mieszkaniową, w szczególności w zakresie czynników: społecznych, organizacyjnych, politycznych, ekonomicznych, architektonicznych, urbanistycznych. Spis treściStreszczenie 4 1. Wprowadzenie 5 2. Kształtowanie środowiska mieszkaniowego subsydiowanego ze środków publicznych 15 2.1. Okres międzywojenny – tendencje europejskie 15 2.2. Okres powojenny 24 3. Tendencje w polskiej architekturze mieszkaniowej subsydiowanej ze środków publicznych 41 3.1. Koncepcje mieszkania społecznie najpotrzebniejszego w okresie międzywojennym 41 3.2. Powojenne koncepcje architektoniczno-urbanistyczne społecznej zabudowy mieszkaniowej 45 4. Środowisko mieszkaniowe społecznego budownictwa czynszowego po 1989 r. 81 4.1. Transformacja mieszkaniowa po 1989 r. 81 4.2. Budownictwo społeczne – poszukiwanie definicji 82 5. Obraz zabudowy mieszkaniowej towarzystw budownictwa społecznego 89 5.1. Podstawy prawno-organizacyjne funkcjonowania towarzystw budownictwa społecznego 89 5.2. Społeczne działania w ramach TBS 91 5.3. Rozwiązania urbanistyczno-architektoniczne zespołów mieszkaniowych 93 5.4. Wewnętrzne układy przestrzenne w budynkach 123 5.5. Struktura i układy funkcjonalne mieszkań 124 6. Kształtowanie zrównoważonego środowiska mieszkaniowego w warunkach polskich 139 6.1. Zrównoważone środowisko mieszkaniowe i rewitalizacja zdegradowanych struktur mieszkaniowych 144 6.2. Środowisko zamieszkiwania a preferencje społeczne i standardy społecznego budownictwa mieszkaniowego 153 6.3. Kryteria oceny środowiska mieszkaniowego w społecznych zasobach czynszowych subsydiowanych ze środków publicznych 160 7. Zakończenie 160 Literatura 165 Summary 173