Opis
„Medycyna sportów walki. Fizjologia wysiłku, diagnostyka, traumatologia i żywienie” to kompleksowa publikacja dotycząca opieki medycznej sportowców, która uwzględnia szeroko pojęte działania profilaktyczno-diagnostyczne, edukacyjne oraz leczniczo-rehabilitacyjne. Dbanie o dobry stan zdrowia sportowca to duże wyzwanie nie tylko dla specjalistów wielu dziedzin medycznych, lecz także dla osób odpowiedzialnych za proces szkoleniowo-treningowy. Dlatego niniejszą publikację kierujemy zarówno do lekarzy, fizjoterapeutów, dietetyków sportowych, psychologów sportu, jak również i trenerów. Spis treściWPROWADZENIE DO MEDYCYNY SPORTÓW WALKI 1 1. Sporty walki – definicje i klasyfikacje 5 Sporty walki a sztuki walki 5 Klasyfikacje sportów walki 6 2. Historia, charakterystyka i zasady współzawodnictwa w wybranych sportach walki 11 Boks 12 Boks tajlandzki, boks tajski (muay thai) 16 Brazylijskie jiu-jitsu 17 Judo 19 Karate 21 Kendo 24 Kickboxing 26 Mieszane sztuki walki 28 Sambo 30 Sumo 32 Szermierka sportowa 34 Taekwondo 35 Wushu 37 Zapasy 38 3. Przepisy prawne regulujące organizację opieki zdrowotnej nad sportowcem w Polsce 43 Ustawa o sporcie 43 Ustawa o zwalczaniu dopingu w sporcie 43 Akty prawne regulujące opiekę zdrowotną nad sportowcem 45 Sport szkolny 50 Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej 52 PODSTAWY FIZJOLOGII I BIOCHEMII WYSIŁKU FIZYCZNEGO 57 4. Fizjologia narządu ruchu 59 Budowa i funkcje kości, tkanki chrzęstnej, więzadeł i ścięgien 59 Budowa mięśnia szkieletowego 60 Rodzaje włókien mięśniowych 63 Skład chemiczny mięśni szkieletowych 65 Molekularny mechanizm skurczu miocytu 66 Fizjologia skurczu mięśnia szkieletowego 67 Mięśnie szkieletowe jako narząd wewnątrzwydzielniczy 72 Adaptacyjny przerost mięśni szkieletowych 74 Ból mięśni indukowany wysiłkiem fizycznym 74 5. Fizjologia układu krążenia 77 Wpływ wysiłku dynamicznego na układ krążenia 77 Wpływ wysiłku statycznego na układ krążenia 78 Wpływ treningu sportowego na układ krążenia 79 Klasyfikacja sportów walki na podstawie reakcji układu krążenia na wysiłek 81 6. Fizjologia układu oddechowego 83 Reakcja układu oddechowego na wysiłek 83 Wpływ treningu sportowego na parametry czynnościowe płuc 84 Trening mięśni oddechowych w sportach walki 84 7. Energetyka wysiłku fizycznego 87 Energetyka skurczu włókna mięśniowego 87 Sposoby resyntezy ATP 88 Glikoliza beztlenowa 91 Tlenowe procesy resyntezy ATP 92 Kwas mlekowy (mleczan) 93 Wykorzystanie substratów energetycznych podczas wysiłków o różnej intensywności i różnym czasie trwania 96 Deficyt tlenowy a dług tlenowy 99 8. Podstawowa i całkowita przemiana materii oraz metody ich oceny 101 Podstawowa i całkowita przemiana materii 101 Bezpośrednie i pośrednie metody oznaczania wydatku energetycznego 105 PODSTAWOWE BADANIA DIAGNOSTYCZNE 109 9. Badanie sportowo-lekarskie 111 Cele badania sportowo-lekarskiego 111 Wywiad 112 Badanie przedmiotowe – ogólne zasady 116 Ocena rozwoju fizycznego i stanu odżywienia 118 Ocena somatotypu 122 Postawa ciała i metody jej oceny 124 Proporcje ciała i metody ich oceny 129 Badanie narządu ruchu 131 Badanie stabilizacji centralnej 136 Badanie układu nerwowego 139 Przeciwwskazania medyczne do udziału w treningach sportów walki (stałe i czasowe dyskwalifikacje) 141 10. Badania laboratoryjne 145 BADANIA DIAGNOSTYCZNE UKŁADU KRĄŻENIA 155 11. Badanie elektrokardiograficzne 157 Elektrokardiograficzna manifestacja remodelingu adaptacyjnego u sportowców 157 Rekomendacje dotyczące interpretacji EKG u sportowców 158 Diagnostyka różnicowa wybranych zmian w EKG 163 Cechy przerostu przedsionków/komór 163 Nieprawidłowe załamki Q 163 Fala epsilon 164 Zaburzenia repolaryzacji 164 EKG u zawodników sportów walki 166 12. Elektrokardiograficzna próba wysiłkowa 169 Elektrokardiograficzna próba wysiłkowa u sportowców 169 Aspekty techniczne próby wysiłkowej 170 Interpretacja zmian w wysiłkowym EKG 173 Wskazania do przerwania próby wysiłkowej 174 Próba wysiłkowa a zmiany w zakresie zespołu ST-T typu niedokrwiennego 175 Próba wysiłkowa a arytmie serca i zaburzenia przewodzenia 177 Próba wysiłkowa w diagnostyce chorób kanałów jonowych 178 Próba wysiłkowa w zespołach preekscytacji 181 13. Pulsometria w monitorowaniu efektów treningowych 183 Fizjologiczne aspekty pomiaru tętna 183 Strefy tętna 184 Charakterystyka metaboliczna i treningowa stref tętna 185 Tętno w okresie powysiłkowym 186 Ortostatyczny test zmęczeniowy 188 BADANIA DIAGNOSTYCZNE UKŁADU ODDECHOWEGO 189 14. Badanie spirometryczne 191 Spirometria spoczynkowa – informacje ogólne 191 Wskazania do badania spirometrycznego u sportowców 191 Przeciwwskazania do badania spirometrycznego 192 Przygotowanie pacjenta do badania 193 Oceniane parametry spirometryczne 194 Pojemność życiowa i jej składowe (spirometria statyczna) 195 Krzywa maksymalny przepływ–objętość (maximal flow–volume loop) – spirometria dynamiczna 197 Maksymalna wentylacja dowolna 198 Interpretacja badania spirometrycznego 198 Próba rozkurczowa 200 15. Spirometria wysiłkowa 201 Wskaz