Opis
Dwuczęściowa publikacja Alergologia w praktyce klinicznej została przygotowana przez zespół specjalistów pod kierunkiem prof. Kariny Jahnz-Różyk, prof. Macieja Kupczyka i prof. Radosława Gawlika. Monografia w sposób szczegółowy uwzględnia najnowszą wiedzę z zakresu alergologii, ukazując jej wielodyscyplinarny aspekt. Zaproszeni do współpracy wybitni naukowcy z całej Polski omówili najważniejsze krajowe i międzynarodowe zalecenia potrzebne w codziennej praktyce alergologicznej. Część pierwsza obejmuje: anafilaksję i wstrząs anafilaktyczny, diagnostykę molekularną, nadwrażliwość na pokarmy oraz leki, swoistą immunoterapię alergenową, alergię na jad owadów błonkoskrzydłych, odrębności alergiczne chorób u dzieci, choroby alergiczne związane z pracą zawodową oraz wrodzone błędy odporności. Całość została poprzedzona wyczerpującym wstępem opisującym obecną sytuację alergologii w Polsce. W części drugiej poruszono tematy związane z alergicznymi chorobami oczu, nieżytem nosa i zapaleniem zatok przynosowych z polipami nosa, choroby układu oddechowego, obrzęk naczynioruchowy, zespoły eozynofilowe oraz choroby skóry. Kompleksowe ujęcie tematu oraz multidyscyplinarność sprawiają, że publikacja jest przydatna zarówno dla studentów uczących się alergologii, jak i profesjonalistów, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę z przedstawionej dziedziny. Spis treści1. ALERGOLOGIA W POLSCE W 2023 R. – Karina Jahnz-Różyk 1 1.1. Lekarze alergolodzy 1 1.2. Choroby objęte opieką alergologiczną 1 1.3. Konsultant krajowy w dziedzinie alergologii 2 1.4. Konsultanci wojewódzcy 3 1.5. Polskie Towarzystwo Alergologiczne 4 1.6. Specjalizacja z alergologii 4 1.7. Szkolenie i ocena potrzeb kadrowych 5 1.8. Świadczenia w alergologii 6 1.9. Wybrane problemy terapii chorób alergicznych 6 1.9.1. Alergenowa swoista immunoterapia (ASIT) 6 1.9.2. Alergologia – programy lekowe 7 1.10. Inne rozwiązania systemowe 10 1.10.1. Opieka koordynowana w podstawowej opiece zdrowotnej 10 1.10.2. Dzieci z alergią w przedszkolu, szkole, na koloniach 10 1.11. Podsumowanie i wnioski 10 2. ANAFILAKSJA I WSTRZĄS ANAFILAKTYCZNY – Karina Jahnz-Różyk 11 2.1. Definicja i epidemiologia 11 2.2. Patomechanizm 12 2.3. Rozpoznanie 12 2.4. Diagnostyka różnicowa 15 2.5. Leczenie wstrząsu anafilaktycznego 16 2.6. Adrenalina do samodzielnego podawania 18 2.7. Prewencja 20 2.8. Najnowsze wytyczne EAACI Task Force dotyczące postępowania w anafilaksji (2022) 20 2.8.1. Wytyczne w zakresie rozpoznania anafilaksji 21 2.8.2. Wytyczne w zakresie diagnostyki 21 2.8.3. Wytyczne odnoszące się do terapii i postępowania długoterminowego 21 2.9. Podsumowanie – niezaspokojone potrzeby anafilaksji 23 3. ZASTOSOWANIE DIAGNOSTYKI MOLEKULARNEJ W ALERGOLOGII – Łukasz Błażowski 25 3.1. Informacje podstawowe 25 3.2. CCD 26 3.3. Główne rodziny, podrodziny i grupy białek będących alergenami 27 3.3.1. Białka pochodzenia roślinnego 27 3.3.2. Białka pochodzenia zwierzęcego 34 4. NADWRAŻLIWOŚĆ NA POKARMY – Zbigniew Bartuzi, Krzysztof Pałgan, Natalia Ukleja-Sokołowska, Kinga Lis 37 4.1. Wprowadzenie i definicja 37 4.2. Epidemiologia 38 4.3. Etiologia 40 4.3.1. Podział i patogeneza alergii na pokarmy 45 4.4. Obraz kliniczny 49 4.5. Rozpoznanie i diagnostyka 55 4.5.1. Badanie przedmiotowe 58 4.6. Leczenie alergii pokarmowej 64 4.6.1. Leczenie dietetyczne 64 4.6.2. Immunoterapia alergenowa 66 4.6.3. Leczenie biologiczne 67 5. NADWRAŻLIWOŚĆ NA LEKI – Grażyna Bochenek, Joanna Glück, Aleksandra Wardzyńska 73 5.1. Definicja 73 5.2. Epidemiologia 73 5.3. Etiologia i patogeneza 74 5.3.1. Czynniki ryzyka 74 5.3.2. Patogeneza 75 5.4. Obraz kliniczny 78 5.5. Diagnostyka 79 5.5.1. Badania in vivo 79 5.5.2. Badania in vitro 82 5.6. Leczenie 84 5.6.1. Postępowanie bezpośrednio po wystąpieniu reakcji na lek 84 5.7. Nadwrażliwość na poszczególne grupy leków 86 5.7.1. Nadwrażliwość na antybiotyki ß-laktamowe 86 5.7.2. Nadwrażliwość na inne antybiotyki i chemioterapeutyki 90 5.7.3. Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne 94 5.7.4. Nadwrażliwość na leki znieczulenia miejscowego 101 5.7.5. Nadwrażliwość na leki oraz inne substancje stosowane podczas zabiegów operacyjnych 102 5.7.6. Nadwrażliwość na radiologiczne środki kontrastowe 105 5.7.7. Nadwrażliwość na leki stosowane w chemioterapii nowotworów 109 5.7.8. Nadwrażliwość na leki biologiczne 111 5.7.9. Nadwrażliwość na kortykosteroidy 114 5.7.10. Nadwrażliwość na inhibitory pompy protonowej 116 5.7.11. Nadwrażliwość na preparaty żelaza podawane dożylnie 116 5.7.12. Nadwrażliwość na heparyny 118 5.7.13. Nadwrażliwość na inhibitory konwertazy angiotensyny 119 5.7.14. Nadwrażliwość na substancje pomocnicze 120 6. SWOISTA IMMUNOTERAPIA ALERGENOWA – Radosław Gawlik 123 6.1. Mechanizm 124 6.2. Wskazania 128 6.2.1. Alergeny stosowane do ITA 129 6.3. Przeciwwskazania 130 6.4. Kryteria diagnostyczne 131 6.5. Praktyczne prowadzenie ITA 132 6.6. Bezpieczeństwo ITA 137 6.7. Ocena skuteczności 139 6.7.1. Astma oskrzelowa 140 6.8. Przyszłość ITA 143 7. ALERGIA NA JAD OWADÓW BŁONKOSKRZY