Opis
Uzależnienie od alkoholu. Oblicza problemu jest opracowaniem prezentującym współczesną wiedzę na temat uzależnienia od alkoholu, pochodzącą z badań naukowych i obserwacji klinicznych. Wiedza naukowa jest bogato ilustrowana wypowiedziami pacjentów uczestniczących w różnych ośrodkach i programach terapeutycznych. W książce Uzależnienie od alkoholu. Oblicza problemu Czytelnik znajdzie: • Omówienie zjawiska normatywnego i nienormatywnego używania alkoholu oraz opis skutków biologicznych i psychospołecznych używania tej substancji. • Prezentację najważniejszych badań nad uwarunkowaniami alkoholizmu oraz omówienie wybranych koncepcji wyjaśniających etiopatogenezę i patomechanizmy utrzymywania się zaburzenia używania alkoholu. • Analizę postępowania diagnostycznego oraz metod pomiaru stosowanych w badaniach przesiewowych i klinicznych – szczególną wartością tej części jest prezentacja treści na przykładzie diagnozy pacjenta. • Opis zjawisk, które mają istotne znaczenie dla przebiegu i obrazu klinicznego szkodliwego używania alkoholu, bywają impulsem do rozpoczęcia leczenia (zjawisko „punktu zwrotnego” albo „osiągnięcia dna”). • Prezentację różnych koncepcji głodu alkoholowego oraz najbardziej aktualne wyniki badań nad jego istotą i znaczeniem w przebiegu leczenia. • Omówienie najważniejszych modeli terapii krótko- i średnioterminowych szeroko stosowanych w leczeniu ambulatoryjnym i stacjonarnym alkoholików. • Suplement dotyczący badań nad zmianami stylu picia, zwłaszcza ilością i częstością wypijanego alkoholu przez Polaków w pierwszych miesiącach pandemii COVID-19. Alkohol jest najbardziej rozpowszechnioną na świecie, legalną substancją psychoaktywną, która nie tylko przynosi ludziom poczucie przyjemności i odprężenia, lecz także jest źródłem cierpienia dla pijących i ich najbliższych. Mimo upływu lat i ogromnej zmiany w rozumieniu zjawiska szkodliwego picia i uzależnienia od alkoholu, nadal w różnych środowiskach można się spotkać z wieloma przesądami i stereotypami na ten temat. Uzależnienie od alkoholu, zwłaszcza potwierdzone diagnozą kliniczną, jest często powodem naznaczenia i odrzucenia społecznego. Choć powszechne jest już uznawanie uzależnienia jako choroby, nadal można zaobserwować traktowanie alkoholizmu jako grzech, przejaw słabej woli lub charakteru i oczekiwanie, że alkoholik „weźmie się w garść”. W wielu środowiskach obecna jest opinia, że alkoholicy to osoby z „marginesu społecznego”, odznaczający się jakąś biologiczną, wrodzoną „wadą”. Tymczasem wiedza pochodząca z badań naukowych pokazuje, że alkoholicy to mężczyźni i kobiety, w różnym wieku i o różnym stopniu wykształcenia, pochodzący z różnych środowisk, często z tzw. „dobrych rodzin”, którzy wymagają specjalistycznych, dostosowanych do ich potrzeb i gotowości do zmiany oddziaływań terapeutycznych. Czytelnik uzyskuje dostęp do ogromniej wiedzy empirycznej prezentowanej w monografii w sposób jasny i wszechstronny, a równocześnie ma okazję uczestniczyć w dyskusji nad tą wiedzą, prowadzoną przez Autorów. Lektura monografii Uzależnienie od alkoholu. Oblicza problemu to znakomita okazja do zapoznania się z najnowszymi wynikami badań z wielu obszarów używania i nadużywania alkoholu. Z recenzji prof. dr hab. Czesława Czabały Spis treściWprowadzenie 9 Rozdział 15 Alkohol i jego wpływ na organizm i zachowanie człowieka 15 1.1. Alkohol i jego krótkotrwałe działanie 16 1.1.1. Efekty działania alkoholu a jego stężenie we krwi 20 1.1.2. Metabolizm alkoholu – proces wchłaniania, przemiany i wydalania 23 1.1.3. Pobudzająco-sedatywne działanie alkoholu 30 1.1.4. Czy wszyscy reagują podobnie na alkohol, czyli o reakcjach nietypowych 34 1.2. Długotrwałe działanie alkoholu na organizm 37 1.2.1. Fizyczne i somatyczne konsekwencje szkodliwego picia 38 1.2.2. Zdrowie psychiczne – zaburzenia neuropoznawcze i zespoły otępienne 43 1.2.3. Konsekwencje i koszty społeczne 49 Rozdział 2 51 Kiedy picie alkoholu przestaje być normalne 51 2.1. Wzorce picia – kryteria społeczne, ilościowe i prototypowe 52 2.2. Zaburzenia używania alkoholu w klasyfikacjach zaburzeń psychicznych i zachowania 59 2.2.1. Szkodliwe i uzależnione picie – podejście kategorialne 62 2.2.2. Zaburzenia używania alkoholu – podejście dymensjonalno-kategorialne 69 2.2.3. Co to jest uzależnienie mieszane i krzyżowe? 73 2.3. Ryzyko uzależnienia od alkoholu i jego konsekwencje w okresie adolescencji i późnej dorosłości 74 2.3.1. Zaangażowanie adolescentów i młodych dorosłych w używanie alkoholu oraz jego konsekwencje 75 2.3.2. Wzorce używania alkoholu w późnej dorosłości 81 Rozdział 3 84 Jakie są biologiczne uwarunkowania zaburzenia używania alkoholu 84 3.1. Badania rodowodowe 86 3.1.1. Jak bardzo podobne są bliźnięta pod względem sposobów picia? 86 3.1.2. Badania na dziećmi adoptowanymi i studia rodzinne 87 3.1.3. Czy istnieje gen alkoholizmu? 89 3.2. Neuroadaptacyjne zmiany w mózgu pod wpływem intensywnego używania alkoholu 92 3.2.1. Neuroadaptacja układu nagrody 92 3.2.2. Co wyjaśniają koncepcje sensytyzacji