Opis
Rozumienie seksualności człowieka dorosłego nie jest możliwe bez zagłębienia się w świat seksualności dziecka. Ten fragment powrotu do wspomnień i pierwotnych doświadczeń ułatwia pracę z pacjentem. Natomiast wiedza o tym jak seksualność człowieka dorosłego powstaje, na jakich fundamentach się opiera i z jakich doświadczeń wyrasta, jest obowiązkowym fundamentem diagnozy funkcjonalnej postawionej dorosłemu i obowiązkowym materiałem służącym planowaniu leczenia. Publikacja Marii Beisert składa się z czterech części: • Dzieciństwo – fundament rozwoju seksualnego człowieka – wyjaśniono tu, czym jest rozwój seksualny, jakie są jego czasowe i przestrzenne granice oraz w jaki sposób przejawia się na zewnątrz. • Modele seksualności - choć seksualność dotyczy każdego człowieka, to wielość sposobów jej doświadczania wymaga opisu, do którego przydają się różne modele. Praktyczny aspekt tej części przyda się diagnostom, biegłym i klinicystom, którzy dzięki wyborowi właściwego paradygmatu, z którego wyrasta model, będą mogli trafnie i skutecznie działać. • Rozwój seksualny dziecka w świetle zróżnicowanych teorii – ta część nasycona jest wskazaniami praktycznymi. Pozornie dotyczy sytuacji dziecka, ale w rzeczywistości służy wyjaśnieniom co i dlaczego działo się w życiu pacjenta na wczesnych etapach jego rozwoju seksualnego, by dziś – bo głównie diagnozy te stawiane są osobom dorosłym – móc wyjaśnić związki teraźniejszości z przeszłością, podjąć decyzje terapeutyczne i przekazać je pacjentowi. • Seksualizacja i jej związki z rozwojem seksualnym – ta część ma na celu rozróżnienie zjawiska normatywnego, czyli seksualności dziecka od patologii, czyli od procesu seksualizacji dziecka. Spis treściWstęp IX Wprowadzenie do tomu I XIII Część I. Dzieciństwo – fundament rozwoju seksualnego człowieka 1 1. Definiowanie procesu rozwoju seksualnego 3 2. Uzewnętrznianie procesu rozwoju seksualnego 19 Część II. Modele seksualności człowieka 37 3. Różnorodność modeli 39 4. Perspektywy skrajne. Esencjalizm vs konstruktywizm 41 4.1. Teoria strategii seksualnych (SST) 41 4.2. Teoria skryptów seksualnych 45 5. Perspektywy scalone. Modele ogólne vs zintegrowane 49 5.1. Model ekologiczny R. Whalena w modyfikacji G. Schmidta 49 5.2. Model warstwowy M.E.P. Seligmana, E.F. Walker i D.L. Rosenhana 53 5.3. Model podwójnej kontroli J. Bancrofta 57 Część III. Rozwój seksualny dziecka w świetle zróżnicowanych teorii 63 6. Biologiczne aspekty rozwoju płci (Katarzyna Bajszczak) 65 6.1. Typowy przebieg rozwoju płci 65 6.2. Zróżnicowany rozwój płci 78 6.3. Podsumowanie 94 7. Rozwój seksualny skoncentrowany wokół zasady przyjemności 97 7.1. Podstawowe założenia dotyczące seksualności człowieka 97 7.2. Założenia dotyczące rozwoju seksualnego 98 8. Rozwój seksualny rozgrywany według skryptów 103 8.1. Podstawowe założenia 103 8.2. Charakterystyka poszczególnych okresów rozwoju psychoseksualnego człowieka 104 8.2.1. Dzieciństwo 104 8.2.2. Dorastanie 110 8.2.3. Dorosłość 117 9. Tożsamość płciowa – kluczowy konstrukt rozwoju psychoseksualnego człowieka 121 9.1. Podstawowe założenia 121 9.2. Linia rozwoju psychoseksualnego dziewczynki 131 9.2.1. Faza oralna 132 9.2.2. Faza analna 150 9.2.3. Faza infantylnej genitalności 153 9.2.4. Latencja 164 9.2.5. Preadolescencja 168 9.2.6. Adolescencja 169 9.2.7. Dorosłość 179 9.3. Linia rozwoju rozwoju psychoseksualnego chłopca 180 9.3.1. Faza oralna 181 9.3.2. Faza analna 187 9.3.3. Faza infantylnej genitalności 191 9.3.4. Latencja 201 9.3.5. Adolescencja 203 9.3.6. Dorosłość 206 10. Rozwój seksualny z perspektywy związku miłosnego 207 10.1. Podstawowe założenia 207 10.2. Rozwój seksualny w relacji z pierwotnym obiektem 217 10.2.1. Rozwój dziewczynki 217 10.2.2. Rozwój chłopca 220 10.3. Wyłanianie się par jako proces nowego ustalania relacji z obiektem 223 10.4. Dorosła para w fazie dojrzałego związku miłosnego 233 10.5. Związek miłosny w starości 239 11. Rozwój psychoseksualny w cyklu życia jednostki i pokoleń 241 11.1. Podstawowe założenia 241 11.2. Charakterystyka poszczególnych stadiów rozwoju psychoseksualnego człowieka 257 11.2.1. Okres niemowlęcy. Stadium oralno-oddechowe, czuciowo-kinestetyczne 257 11.2.2. Wczesne dzieciństwo. Stadium analno-uretralne, mięśniowe 264 11.2.3. Wiek zabawy. Stadium dziecięco-genitalne, lokomotoryczne 268 11.2.4. Wiek szkolny. Stadium latencji 274 11.2.5. Wiek dojrzewania. Stadium dojrzewania płciowego 277 11.2.6. Wczesna dorosłość. Stadium genitalne 280 11.2.7. Dojrzała dorosłość. Stadium rozrodcze 285 11.2.8. Starość. Stadium uogólniania funkcji zmysłowych 288 12. Rozwój seksualny w wersji eklektycznej i zintegrowanej 293 12.1. Podstawowe założenia 293 12.2. Trzy wątki rozwoju seksualnego 294 12.2.1. Różnicowanie płci w stronę męską lub żeńską 295 12.2.2. Reaktywność seksualna człowieka 297 12.2.3. Zdolność do przeżywania bliskich zwiądiadycznych 303 Część IV. Seksualizacja i jej związki z rozwojem seksualnym 313 13. Kontrowersje wokół definicji seksualizacji 315 14. Seksualizacja człowi