Opis
Rozdziały 5-6 z publikacji pt. "Psychologia Penitencjarna"- redakcja naukowa Mieczysław Ciosek, Beata Pastwa-Wojciechowska. Rozdział 5. Zakłady penitencjarne dla kobiet; Rozdział 6. Zróżnicowanie społeczności więźniów jako złożony problem penitencjarny. Psychologia i prawo to rozległe dziedziny wiedzy, które dokonują oglądu zachowania człowieka z dwóch punktów widzenia: pierwszy z nich polega na poszukiwaniu przyczyn oraz mechanizmów postępowania, drugi odnosi się do oceny zgodności zachowania człowieka z normami prawa. Perspektywy te spotykają się i wzajemnie przenikają w procesie postępowania karnego i postępowania wykonawczego. Z istnieniem i funkcjonowaniem aparatu wymiaru sprawiedliwości związane są więc tradycyjnie dwie dyscypliny psychologiczne: psychologia sądowa i psychologia penitencjarna, odnosząca się do sytuacji przymusowej izolacji człowieka w instytucjach zamkniętych. Ta książka stanowi kompendium wiedzy z zakresu psychologii penitencjarnej, niezbędne dla każdego działającego w tym obszarze. Spis treściWstęp. Czym zajmuje się psychologia penitencjarna? (Mieczysław Ciosek, Beata Pastwa-Wojciechowska) 13 Rozdział 1. Kara, kary kryminalne i kara pozbawienia wolności 21 Wprowadzenie (Marta J. Boińska) 21 1.1. Wokół pojęcia kary (Janina Nowak) 23 1.2. Przestępstwo i kara kryminalna (Marta J. Boińska) 32 1.3. Polski Kodeks karny z 1997 roku (Marta J. Boińska) 36 1.4. Teorie kary kryminalnej (Marta J. Boińska) 39 1.4.1. Teorie bezwzględne 39 1.4.2. Teorie względne 42 1.4.3. Teorie mieszane 45 1.5. Poszukiwanie nowych rozwiązań: sprawiedliwość naprawcza (Marta J. Boińska) 47 1.6. Kara pozbawienia wolności i jej funkcje (Mieczysław Ciosek) 50 1.7. Czas trwania kary pozbawienia wolności a jej skuteczność (Kamila Żukowska) 56 Wprowadzenie 56 1.7.1. Czas ludzi uwięzionych i jego skuteczność resocjalizacyjna 59 1.8. Poczucie winy, wstyd i poczucie krzywdy u skazanych (Marta J. Boińska) 67 1.8.1. Poczucie winy i wstyd 68 1.8.2. Poczucie winy i wstyd a geneza przestępczości 71 1.8.3. Poczucie winy a zaburzenia psychiczne 74 1.8.4. Poczucie krzywdy u więźniów 75 1.8.5. Odziaływania penitencjarne i poczucie winy 77 Podsumowanie (Marta J. Boińska) 80 Pytania sprawdzające 82 Słowa kluczowe 82 Literatura zalecana 82 Rozdział 2. Powstanie i rozwój instytucji więziennej (Joanna Gruźlewska) 83 Wprowadzenie 83 2.1. Więzienia przeszłości 84 2.2. Systemy penitencjarne 85 2.2.1. System celkowy 86 2.2.2. System progresywny 92 2.2.3. System regresywny 93 2.2.4. System reformatoriów amerykańskich 94 2.2.5. System rodzinny (szwajcarski) 96 2.2.6. System republik 97 2.3. Ewolucja charakteru kary pozbawienia wolności od dolegliwości do naprawy 99 2.4. Typologia polskich instytucji penitencjarnych 103 Podsumowanie 109 Pytania sprawdzające 109 Słowa kluczowe 110 Literatura zalecana 110 Rozdział 3. Teoretyczne podstawy procesu resocjalizacji (Anetta Jaworska) 111 Wprowadzenie 111 3.1. Proces socjalizacji 111 3.1.1. Mechanizmy socjalizacji 113 3.1.2. Socjalizacja w rodzinie – socjalizacja emocjonalna 115 3.1.3. Socjalizacja kulturowa 117 3.1.4. Defekty procesu socjalizacji 118 3.2. Podstawy procesu resocjalizacji w teoriach psychologicznych 120 3.2.1. Teorie psychodynamiczne jako teoretyczna podstawa resocjalizacji 121 3.2.2. Teorie behawioralne jako teoretyczna podstawa resocjalizacji 124 3.2.3. Teorie kognitywne jako teoretyczna podstawa resocjalizacji 129 3.2.4. Teorie humanistyczno-fenomenologiczne jako teoretyczna podstawa resocjalizacji 132 3.2.5. Teorie egzystencjalne jako teoretyczna podstawa resocjalizacji 136 Podsumowanie 142 Pytania sprawdzające 142 Słowa kluczowe 143 Literatura zalecana 143 Rozdział 4. Instytucje izolacyjne dla nieletnich 144 Wprowadzenie (Robert Opora) 144 4.1. Rozwój psychofizyczny młodzieży a naruszanie norm społecznych (Robert Opora) 145 4.2. Filozoficzne koncepcje postępowania z nieletnimi (Robert Opora) 147 4.3. Typologia polskich zakładów poprawczych (Robert Opora) 149 4.4. Rozwój instytucji poprawczych dla nieletnich w Europie (Robert Opora) 152 4.5. Powstanie zakładów poprawczych na ziemiach Polski (Robert Opora) 155 4.6. Umieszczenie nieletniego w zakładzie poprawczym (Robert Opora) 156 4.7. Specyfika działalności zakładów poprawczych (Robert Opora) 158 4.8. Instytucjonalna resocjalizacja nieletnich a kuratela sądowa (Robert Opora) 161 4.9. Chrześcijańskie ośrodki resocjalizacji dla młodzieży (Przemysław Piwowarczyk) 162 Podsumowanie (Robert Opora) 171 Pytania sprawdzające 172 Słowa kluczowe 172 Literatura zalecana 172 Rozdział 5. Zakłady penitencjarne dla kobiet (Monika Marczak, Katarzyna Mirosław-Nawrocka) 173 Wprowadzenie 173 5.1. Geneza instytucji więziennej dla kobiet 177 5.2. Specyfika sytuacji izolacji więziennej kobiet i ich resocjalizacji 183 5.3. „Macierzyństwo więzienne” 192 Podsumowanie 197 Pytania sprawdzające 199 Słowa kluczowe 199 Literatura zalecana 199 Rozdział 6. Zróżnicowanie społeczności więźniów jako złożony problem penitencjarny 200 Wprowadzenie (Paweł Kozłowski) 200 6