Opis
No, co tam? Smartphone czy smartfon? Profilu czy profila? Teść czy świekier? Ministra czy ministerka? W środę czy we środę? Na potrzeby czy dla potrzeb? Zgłośnić, pogłośnić, pogłośnić? Zbiór felietonów poświęconych trudnym albo kłopotliwym zagadnieniom współczesnej polszczyzny. Ich dobór wynika z wieloletnich obserwacji zachowań językowych Polaków – autorka jest pracownikiem poradni językowej Instytutu Polonistyki i Kulturoznawstwa Uniwersytetu Szczecińskiego. Od lat prowadzi również rubrykę poświęconą poprawności językowej w „Kurierze Szczecińskim”. W każdym z felietonów autorka zwięźle, a zarazem ciekawie i wnikliwie portretuje wybrany problem językowy, zgłoszony przez internautę lub czytelnika. Staranny wybór pytań, przystępna forma odpowiedzi oraz przejrzysty układ sprawiają, że poradnik ten może być cenną pomocą w pogłębieniu wiedzy o bogactwie naszego języka ojczystego. zbiór zawiera 253 felietony, które powstały dzięki pytaniom dociekliwych użytkowników języka, zaprezentowane w książce zagadnienia podzielono na rozdziały dotyczące etykiety językowej, znaczenia słów, gramatyki, odmiany nazw własnych, słowotwórstwa, związków składniowych i frazeologicznych oraz ortografii, interpunkcji i wymowy, książka jest opatrzona indeksem omówionych form językowych. Książka przeznaczona jest dla każdego, kto czuje potrzebę poprawnego wyrażania się, a nie ma czasu na poszukiwania podpowiedzi w wielu miejscach. „Praca w poradni językowej pozwala dostrzec ogrom problemów nurtujących użytkowników języka”. Ze wstępu Spis treściSłowo wstępu 13 I. Grzecznie, miło, z szacunkiem 15 Higiena językowego obcowania 17 Nieparlamentarnie, niegrzecznie, niepolitycznie 19 Zmasakrować i zaorać 21 Bez przesady 23 No, co tam? 25 Nie chce mi się 27 Witam, witaj, dzień dobry 29 Zapraszam i proszę. I pozdrawiam 31 Panie Andrzeju! 33 Proszę mi to podać, tato… 35 Co ma beton do przemocy? 37 Co wolno czynić publicznie? 39 Językowi barbarzyńcy 41 II. Co znaczą te słowa? 43 Kolonizacja polszczyzny? 45 Żetony słowne 47 Aplikowanie aplikacji 49 Galerie, studia, światy 51 O festiwalach 53 Kolokwialnie mówiąc… 55 Magia i radość 57 Budżetowy 59 Epickie wakacje 61 Dedykowany papier toaletowy 63 Ekskluzywny wywiad 65 Ukontentowany kontent 67 Event ze św. Mikołajem 69 Moda na nominacje 71 O co chodzi? 73 Obraźliwy 75 Petent czy klient? 77 Podejrzani i podejrzliwi 79 Podobno i rzekomo 81 Czy powinien to musi? 83 Poruta i Boruta 85 Praktycznie 87 Przysłowiowa mądrość Salomona 89 O rusycyzmach 91 Większa połowa 93 Liczba świateł, ilość światła 95 Co ma rzecz do rzeczy? 97 Wiedza 99 Wynajmę garaż 101 Wypadek i przypadek 103 Teść czy świekier? 105 Córka córki brata mojego ojca 107 III. O trudnych formach gramatycznych 109 Dla nauczycieli i uczniów 111 Kiwi i kaki 113 Cudzysłów – najtrudniejsze polskie słowo 115 Smartphone czy smartfon? 117 Profilu czy profila? 119 Kłopoty z paprykarzem 121 Tort, tortu, z tortem 123 Do Lidla 125 Panu Bogu świeczkę, a diabłu ogarek 127 Celownik na celowniku 129 Trudne słowo procent 131 Wołacz, Bogdanie! 133 Dech, tchu 135 Rajstopy, sanie, Suwałki 137 Klapki, japonki, tenisówki 139 Latarnie, księgarnie, kwiaciarnie 141 Dyrektorzy, profesorowie, biskupi 143 Chłopaki, chłopacy, chłopcy 145 Bezy i kopyta 147 Ryzyk-fizyk 149 Miejsce dla osób z dzieckiem na ręku 151 NIK skontrolował czy NIK skontrolowała? 153 Będę robił i zrobię 155 Będę widziała, będę widzieć 157 Imiesłów – tajemnicza część mowy 159 Otworzyć, wzmóc i zmiąć 161 Powinien, potrafi, obszedł 163 Poszli i mielili 165 Patrzeć się, pytać się 167 Widzimy się w czwartek 169 Łaskiś pełna czy łaski pełna? 171 Myśleć, myśleć i wymyślić 173 Liczebnik – trudny przeciwnik 175 Wielkie liczebniki porządkowe 177 Zagwozdka 179 Szczęśliwego roku dwa tysiące dziewiętnastego! 181 Półtora i półtorej 182 O pewnym samotnym przymiotniku 185 A to ci heca! 187 O zaimku ów 189 Nic nie widzę 191 Niby i niby- 193 Niesforne „misie” 195 Po polsku, po naszemu 197 Tenże, tegoż, temuż 199 IV. Jak odmieniać nazwiska, imiona i nazwy miejscowości 201 O panu Kopciu i panu Wiatrze 203 Bobrek, Suska, Ryczko 205 Piróg, Twaróg, Głódź 207 Pan Spór 209 O panu Bańku i panu Pudle 211 Homer, Wagner, Szuster 213 Pan Iwaniec, pan Kusa i pan Przybyło 215 Pamiętajmy o Kościuszce! 217 Pani Głowa 219 Elżbieta Zielona i Jolanta Hardy 221 Elżbieta Kowalska-Nowak 223 Nie dajmy się Annie Musze! 225 Panie Nowaku? 227 Zaproszenie dla Anny i Stanisława Banaszczyków 229 Iwo, Bruno, Hugo 231 Lea jak orchidea i kamea 233 Atalanta, Chloe, Gigi i Cirzpibog 235 Płocianie z Płotów 238 Śniatyń i Śniatyn 240 Barnim, Cieszysław, Obryta 242 Do Chociwla i do Łobza 244 Żółte, Krasne, Miętne 246 Żelechowa i Dołuje 248 Te nasze kłopotliwe zdroje… 251 Organic Farma Zdrowia 253 Ulica Księży Młyn 255 Zielona Górka 257 V. O tworzeniu wyrazów 259 Ekonomia języka 261 Forowicz z internetowego forum 263 Krajarka i krajalnica 265 Piarować, liderować, znielubić 267 Ministra czy ministerka? 269 Premierka i naukowczyni 271 Prezeska, reżyserka, pomysł