Opis
Praca jest poświęcona poglądom wybranych przedstawicieli myśli ekonomicznej na wolność gospodarczą oraz rolę państwa w gospodarce. Podejmuje więc kluczowy problem ekonomiczny, wokół którego toczą się nieustanne spory teoretyczne. Jest to problem o doniosłym znaczeniu teoretycznym. Waga tego zagadnienia wynika ponadto z jego doniosłości praktycznej, rozstrzygnięcia tej kwestii wpływają bowiem istotnie na poziom życia mieszkańców. (Z recenzji prof. dr. hab. Eugeniusza Kwiatkowskiego) Zaprezentowana w książce debata o roli państwa w gospodarce, która toczyła się od ukazania się Bogactwa narodów Adama Smitha w 1776 roku aż do czasów współczesnych, została zrekonstruowana na podstawie prac i myśli najwybitniejszych i najbardziej znaczących ekonomistów, których prace okazały się kamieniami milowymi w rozwoju teorii ekonomii. Problem zakresu wolności gospodarczej i roli państwa jest wciąż aktualny, czego przykładem jest kryzys finansowy, który zaczął się w Stanach Zjednoczonych w 2007 roku, a następnie rozprzestrzenił się na inne kraje. Jak konstatuje autorka w zakończeniu: Jednoznaczna odpowiedź na pytanie o przyczynę tego kryzysu chyba nie jest możliwa. Raczej można oczekiwać, że będzie tak jak w przypadku wyjaśnienia przyczyn Wielkiego Kryzysu, kiedy zostało sformułowane kilka hipotez. Interesujące jest jednak to, jak ten kryzys zmieni teorię makroekonomii i czy powstanie dzieło na miarę Ogólnej teorii Keynesa, które ewentualnie określi nowy wymiar roli państwa w gospodarce. Spis treściWprowadzenie 7 1. Wolność gospodarcza i państwo w myśli ekonomicznej 21 1.1. Adam Smith i system naturalnej wolności 21 1.1.1. Wolność człowieka gospodarującego 21 1.1.2. Rola państwa w gospodarce 30 1.2. Wolność gospodarcza a nierówności rozwojowe w ujęciu Friedricha Lista 40 1.2.1. Państwo narodowe jako podmiot analizy ekonomicznej 40 1.2.2. Rola państwa w rozwoju gospodarczym 51 1.3. Wolność gospodarcza a państwo w ekonomii dobrobytu Arthura C. Pigou 60 1.3.1. Koncepcje dobrobytu ekonomicznego i państwa w gospodarce 60 1.3.2. Niedoskonałości wolnego rynku 67 1.4. Podsumowanie 77 2. Gospodarka socjalistyczna a kapitalistyczna – regulacje państwa a wolność jednostki 83 2.1. Karol Marks i Fryderyk Engels o systemach gospodarczych 83 2.1.1. Zniewolenie robotnika w kapitalizmie 83 2.1.2. Rola państwa w gospodarce socjalistycznej 95 2.2. Błędy socjalizmu i interwencjonizmu państwowego według Ludwiga Misesa i Friedricha A. Hayeka 103 2.2.1. Zniewolenie człowieka w socjalizmie 103 2.2.2. Państwo gwarantem wolności 116 2.3. Podsumowanie 129 3. Polityka gospodarcza w myśli Johna M. Keynesa i keynesizmie 131 3.1. Johna M. Keynesa model funkcjonowania gospodarki 131 3.1.1. Analiza Keynesa 131 3.1.2. Polityka gospodarcza 145 3.2. Powojenny keynesizm głównego nurtu 151 3.2.1. Polityka dyskrecjonalna – model IS-LM i synteza neoklasyczna 151 3.2.2. Gospodarka kontrolowana Abla P. Lernera 158 3.3. Podsumowanie 166 4. Państwo we współczesnych teoriach makroekonomii 168 4.1. Milton Friedman i monetaryzm 168 4.1.1. Ekonomia pozytywna 168 4.1.2. Polityka gospodarcza oparta na regułach 181 4.2. Nowa ekonomia klasyczna i szkoła realnego cyklu koniunkturalnego 186 4.2.1. Mikroekonomiczne fundamenty makroekonomii 186 4.2.2. Nieefektywność dyskrecjonalnej polityki makroekonomicznej 199 4.3. Nowa ekonomia keynesistowska 208 4.3.1. Mikropodstawy nieoczyszczających się rynków 208 4.3.2. Nowa makroekonomia keynesistowska 233 4.4. Podsumowanie 239 5. Instytucje państwa a rozwój gospodarczy we współczesnej gospodarce 244 5.1. Cechy państwa 244 5.2. Instytucje państwa wobec wzrostu gospodarczego 257 5.3. Podsumowanie 277 Zakończenie 279 Literatura 287 Indeks nazwisk 316