Opis
Renata Ziemińska, ur. 1965 w Zamościu, profesor nauk humanistycznych, profesor zwyczajny Uniwersytetu Szczecińskiego w Instytucie Filozofii, kierownik Zakładu Epistemologii, opiekun studiów doktoranckich z filozofii, redaktor naczelna kwartalnika filozoficznego "Analiza i Egzystencja". Prowadzi zajęcia z epistemologii, historii sceptycyzmu, filozofii feministycznej i teorii płci. Ostatnio opublikowała książkę "The History of Skepticism" (Frankfurt 2017). Pracuje nad książką "Niebinarne i wielowarstwowe pojęcie płci". Była visiting scholar w University of Oxford (1997-98 wrzesień-luty), University of Leeds (2016 luty-maj) i The University of Chicago (2017 kwiecień-maj). Spis treściWstęp 7 Rozdział 1. Płeć jako wielowarstwowy proces 9 1.1. Chromosomy płciowe i płeć genetyczna 9 1.2. Gonady i płeć gonadalna 13 1.3. Wewnętrzne i zewnętrzne narządy płciowe, płeć genitalna 16 1.4. Identyfikacja płciowa, płeć odczuwana 18 1.5. Wtórne cechy płciowe, płeć fenotypowa 19 1.6. Wiele warstw płci 20 Rozdział 2. Ponad dymorfizmem płciowym. Osoby interpłciowe 23 2.1. Nazwa i definicja interpłciowości 23 2.2. Przykłady interpłciowości 28 2.2.1. Zewnętrzne narządy płciowe o utkaniu mieszanym 28 2.2.2. Zmiana zewnętrznych narządów płciowych w okresie dojrzewania 32 2.2.3. Narządy płciowe niezgodne z gonadami i chromosomami 34 2.2.4. Gonady o utkaniu jajnikowo-jądrowym 34 2.2.5. Kariotypy mozaikowe 37 2.3. Chirurgiczna korekta dzieci interpłciowych 38 2.4. Ruch społeczny osób interpłciowych 47 2.5. Tranzycje i niebinarność wśród osób interpłciowych 54 2.6. Status prawny osób interpłciowych 61 2.6.1. Wczesna chirurgia „normalizacyjna” 62 2.6.2. Dyskryminacja ze względu na cechy płciowe 65 2.6.3. Trzecia opcja oznaczenia płci w dokumentach 65 2.7. Sytuacja osób interpłciowych w Polsce 71 Rozdział 3. Niezgodność płci odczuwanej z płcią metrykalną. Osoby transpłciowe 75 3.1. Pojęcie i rodzaje transpłciowości 75 3.2. Prawne uzgadnianie płci i medyczna korekta płci 79 3.3. Ruch osób transpłciowych niebinarnych 86 3.4. Dzieci transpłciowe 93 3.5. Neuronalne korelaty transpłciowości 96 3.6. Biologiczne i społeczne konstruowanie tożsamości 103 Rozdział 4. Testowanie kobiecej płci w sporcie 107 4.1. Początki testowania płci 107 4.2. Sprawdzanie kariotypu i zawodniczki interpłciowe 110 4.2.1. Test na nieobecność chromosomu Y 110 4.2.2. Test na obecność dwóch chromosomów X 112 4.2.3. Test na nieobecność genu SRY 115 4.4. Zawodniczki transpłciowe 116 4.5. Decyzje komisji w wątpliwych przypadkach 116 4.6. Poziom testosteronu i sport bez kryterium płci 118 Rozdział 5. Niebinarne i wielowarstwowe pojęcie płci 121 5.1. Argument przeciwko binarnemu podziałowi 121 5.2. Ontologia procesu i reprodukcja 124 5.3. Niebinarne pojęcie płci 129 5.3.1. Płeć jako spektrum lub kontinuum129 5.3.2. Trzecia kategoria płciowa – osoba niebinarna 133 5.3.3. Struktura niebinarnego i wielowarstwowego pojęcia płci 136 Zakończenie 149 Summary 151 Literatura 153 Lista najważniejszych skrótów 169 Indeks nazwisk 171