Opis
Bodaj najdziwniejsza z książek Helga, a także dotycząca najbardziej fundamentalnych zagadnień, które autor określa jako nauki o bycie, istocie i pojęciu. Po z górą 50. latach przedstawiamy czytelnikowi wydanie drugie tego wręcz legendarnego dzieła. Nie jest to proste wznowienie, a tekst starannie przejrzany i skolacjonowany, unowocześniony i odświeżony. Klasyczny przekład Adama Landmana, tak zakorzeniony w polskiej recepcji Hegla, zyskuje tu na jasności i ożywa. Formy myślenia przejawiają się i utrwalają przede wszystkim w języku ludzkim. W naszych czasach nie można za często przypominać, że tym, co różni człowieka od zwierzęcia, jest myślenie. Język przeniknął we wszystko, co staje się stroną wewnętrzną człowieka, wyobrażeniem w ogóle, we wszystko, co człowiek czyni czymś własnym. A to, co człowiek ujmuje w języku i w nim wypowiada, zawiera w sposób ukryty i pogmatwany lub wyraźny jakąś kategorię – tak bardzo naturalny jest dla człowieka moment logiczny, albo – tak bardzo moment ten jest samą jego swoistą naturą. Jeśli jednak naturę w ogóle jako to, co fizyczne, przeciwstawimy temu, co duchowe, będziemy musieli powiedzieć, że moment logiczny jest raczej czynnikiem nadnaturalnym, który wciska się w całe życie naturalne człowieka, w jego uczucia, poglądy, pragnienia, potrzeby i popędy, przeobrażając je w ten sposób – choć tylko od strony formalnej – w coś ludzkiego, w wyobrażenia i cele. (Fragment z tekstu) Spis treściPrzedmowa do drugiego wydania polskiego XI Przedmowa do wydania pierwszego 3 Przedmowa do wydania drugiego 11 Wstęp 29 Ogólne pojęcie logiki 29 Ogólny podział logiki 53 Księga pierwsza - Nauka o bycie 63 Od czego należy zacząć w nauce? 65 Ogólny podział w sferze bytu 82 Dział pierwszy: Określoność (Jakość) 85 Rozdział pierwszy 86 A. Byt 86 B. Nic 86 C. Stawanie się 87 1. Jedność bytu i niczego 87 Uwaga 1. Przeciwieństwo bytu i niczego w wyobrażeniu 87 Uwaga 2. Wadliwość wyrażenia: jedność, tożsamość bytu i niczego 98 Uwaga 3. Izolowanie owych abstrakcji 103 Uwaga 4. Niepojętość początku 119 2. Momenty stawania się: powstawanie i przemijanie 121 3. Zniesienie stawania się 123 Uwaga. Wyraz: znoszenie 124 Rozdział drugi: Istnienie (Das Dasein) 127 A. Istnienie jako takie 127 a) Istnienie w ogóle 128 b) Jakość 130 Uwaga. Jakość i negacja 131 c) Coś 136 B. Skończoność 139 a) Coś i „inne” 140 b) Określenie, właściwość i granica 148 c) Skończoność 158 ?. Bezpośredniość skończoności 158 ß. Ograniczenie (Schranke) i powinność 161 Uwaga. Powinność 164 ?. Przejście skończoności w nieskończoność 169 C. Nieskończoność 170 a) Nieskończoność w ogóle 171 b) Wzajemne określanie się skończoności i nieskończoności 172 c) Nieskończoność afirmatywna 179 Przejście 191 Uwaga 1. Postęp nieskończony 191 Uwaga 2. Idealizm 198 Rozdział trzeci: Byt dla siebie 201 A. Byt dla siebie jako taki 202 a) Istnienie i byt dla siebie 203 b) Byt dla jednego 204 Uwaga. Wyrażenie: was für ein…? 205 c) Jedno 210 B. Jedno i wiele 211 a) Jedno w sobie samym 212 b) Jedno i pustka 213 Uwaga. Atomistyka 214 c) Wiele różnych „jednych” (Viele Eins). Odpychanie 216 Uwaga. Leibnizjańska monada 219 C. Odpychanie i przyciąganie 220 a) Wykluczanie jednego 220 Uwaga. Twierdzenie o jedności jednego i wielu 224 b) Jedno „jedno” przyciągania 225 c) Odnoszenie się do siebie odpychania i przyciągania 227 Uwaga. Kantowska konstrukcja materii z siły przyciągania i odpychania 234 Dział drugi: Wielkość (Ilość) 244 Uwaga 246 Rozdział pierwszy: Ilość 248 A. Czysta ilość 248 Uwaga 1. Wyobrażenie czystej ilości 250 Uwaga 2. Kantowska antynomia niepodzielności i nieskończonej podzielności czasu, przestrzeni i materii 253 B. Wielkość ciągła i rozdzielna 268 Uwaga. Zwykłe oddzielanie od siebie tego rodzaju wielkości 269 C. Ograniczenie ilości 270 Rozdział drugi. Quantum 272 A. Liczba 272 Uwaga 1. Arytmetyczne sposoby liczenia. Kantowskie syntetyczne twierdzenia a priori pochodzące z oglądu 276 Uwaga 2. Posługiwanie się określeniami liczbowymi dla wyrażenia pojęć filozoficznych 287 B. Quantum ekstensywne i intensywne 294 a) Różnica między nimi 294 b) Tożsamość wielkości ekstensywnej i intensywnej 299 Uwaga 1. Przykłady tej tożsamości 301 Uwaga 2. Zastosowanie przez Kanta określenia stopnia do bytu duszy 304 c) Zmiana quantum 306 C. Nieskończoność ilościowa 307 a) Pojęcie tej nieskończoności 307 b) Ilościowy postęp nieskończony 309 Uwaga 1. Wysokie mniemanie o postępie w nieskończoność 312 Uwaga 2. Kantowska antynomia ograniczoności i nieograniczoności świata w przestrzeni i czasie 320 c) Nieskończoność quantum 326 Uwaga 1. Pojęciowa określoność nieskończoności matematycznej 330 Uwaga 2. Cel rachunku różniczkowego wyprowadzony z jego zastosowania 380 Uwaga 3. Jeszcze inne formy związane z jakościową określonością wielkości 421 Rozdział trzeci: Stosunek ilościowy 438 A. Stosunek wprost 440 B. Stosunek odwrotny 443 C. Stosunek potęgowy 450 Uwaga 454 Dział trzeci: Miara 458 Rozdział pierwszy: Ilość specyficzna 467 A. Quantum specyficzne 467 B. Miara specyfikująca 473 a