Opis
Lobbing i grupy interesu wraz z rozwojem procesów integracyjnych stały się ważnym elementem mechanizmu podejmowania decyzji w Unii Europejskiej. Rola interesariuszy nie ogranicza się jedynie do forsowania swojego stanowiska. Ich działalność sprzyja reformowaniu gospodarki europejskiej, jest szansą na uwzględnienie przez decydentów opinii jak najszerszych grup społecznych i narzędziem rozwiązywania konfliktów interesu. Głównym celem książki jest przybliżenie problematyki grup interesu i ich aktywności lobbingowej w ramach Unii Europejskiej. W pierwszej części autorka przedstawiła: • lobbing i grupy interesu w perspektywie teoretycznej, • podejścia do kwestii reprezentacji interesów w UE w głównych nurtach badawczych. W kolejnych częściach książki, wykorzystując studium przypadku, autorka omówiła: • rozwój systemu reprezentacji interesów grupowych w UE, • środki i metody działań grup interesu w UE, • wzajemną współpracę grup interesu, • relacje grup interesu z głównymi organami UE, • znaczenie lobbingu w procesach decyzyjnych UE, • regulacje prawne i etyczne lobbingu w UE. Dr Urszula Kurczewska – socjolog, adiunkt w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego i w Katedrze Studiów Politycznych Szkoły Głównej Handlowej. Autorka i współautorka wielu prac na temat lobbingu i grup interesów w Unii Europejskiej oraz różnych aspektów integracji europejskiej, m.in.: Lobbing. Sztuka skutecznego wywierania wpływu, Lobbing w Unii Europejskiej. Pod jej redakcją ukazała się książka Deficyt demokracji w Unii Europejskiej a europejskie grupy interesów, współredakcją – Polska w Unii Europejskiej: początkowe problemy i kryzysy? Spis treściWprowadzenie 13 Część I. LOBBING I GRUPY INTERESU W PERSPEKTYWIE TEORETYCZNEJ 23 Rozdział 1. Teorie integracji międzynarodowej wobec reprezentacji interesów grupowych – neofunkcjonalizm 25 Wielkie teorie integracji europejskiej 25 Funkcjonalizm i neofunkcjonalizm 26 Neofunkcjonalistyczna wizja społeczeństwa jako gry sprzecznych interesów 27 Założenie o kluczowej roli grup interesu w procesie integracji europejskiej 29 Rozdział 2. Neoinstytucjonalizm w badaniach reprezentacji interesów w Unii Europejskiej 31 Formalne i nieformalne wymiary instytucji i instytucjonalizacji 31 Dominacja perspektywy neoinstytucjonalnej w badaniach grup interesu w UE 33 Relacje grup interesu z organami UE jako główny temat badań 35 Inne wątki w analizach neoinstytucjonalnych nad grupami interesu 39 Rozdział 3. Teoria racjonalnego wyboru i działań kolektywnych w badaniach grup interesu 42 Działania kolektywne na poziomie Unii Europejskiej 43 Struktury motywacji w działaniach kolektywnych europejskich interesariuszy 44 Rozdział 4. Rzecznictwo interesów w perspektywie teorii wymiany i dostępu 48 Teoria wymiany i model zależności od zasobów 48 Dobra dostępu w wymianie międzyorganizacyjnej 49 Rozdział 5. Poza klasyczną oś neokorporatyzmu i pluralizmu 52 Typy polityki grup interesu – podstawowe ustalenia 53 W poszukiwaniu europejskiego modelu zapośredniczania interesów 56 Rozdział 6. Koncepcja zarządzania wielopoziomowego w Unii Europejskiej 62 Nowe podejście wobec procesu rozpraszania władzy w UE 62 Grupy interesu w UE w teorii zarządzania wielopoziomowego 64 Rozdział 7. Reprezentacja interesów w ujęciu teorii demokracji deliberatywnej 67 Możliwości oferowane przez teorię demokracji deliberatywnej 67 Teoria deliberacji w badaniach grup interesu w UE 68 Część II. PROCES FORMOWANIA SIĘ SYSTEMU REPREZENTACJI INTERESÓW 73 Rozdział 8. Ewolucja rzecznictwa interesów na szczeblu ponadnarodowym 75 Ekspansja europejskiego lobbingu 76 Współewolucja instytucji UE i grup interesu 79 Ewolucja europejskich organizacji sektorowych 84 Zróżnicowanie europejskich interesariuszy 89 Rozdział 9. Liczba interesariuszy i struktura reprezentacji interesów w Unii Europejskiej 93 Ogólna liczba grup interesu 94 Grupy interesów ekonomicznych 95 Organizacje pozarządowe i zespoły ekspertów 98 Interesariusze prowadzący zawodową działalność lobbingową 99 Reprezentacje interesów rozproszonych 101 Rozdział 10. Uwarunkowania mobilizacji społecznej na poziomie Unii Europejskiej 103 Od logiki członkostwa do logiki kosztów nieczłonkostwa 104 Uwarunkowania zewnętrzne mobilizacji społecznej na poziomie UE 109 Część III. FORMY, KONFIGURACJE I STRUKTURY REPREZENTACJI INTERESÓW GRUPOWYCH W UNII EUROPEJSKIEJ 113 Rozdział 11. Interesy ekonomiczne: organizacje, koalicje, platformy 115 Europejskie organizacje biznesu – wielość i różnorodność 115 Europejskie federacje interesów ponadsektorowych 120 BusinessEurope 122 Europejski Okrągły Stół Przemysłowców – ERT 126 EUROCHAMBRES 128 Europejska Unia Rzemieślników oraz Małych i Średnich Przedsiębiorstw – UEAPME 130 AmCham EU 133 Europejskie stowarzyszenia sektorowe – proces fragmentaryzacji 134 Charakterystyka europejskich stowarzyszeń sektorowych 134 Fragmentaryzacja interesów sektorowych 139 Platformy i sojusze – nowe formy reprezentacji interesów biznesu 143 Rozdział 12. Rola biznesu w tworzeniu polityk europejs