Opis
Podręcznik obejmuje zagadnienia dotyczące map tematycznych, na których są przedstawione obiekty, zjawiska oraz procesy fizyczne i abstrakcyjne, związane z wybranymi elementami środowiska geograficznego, występujące na, pod i nad powierzchnią Ziemi. Wizualizują one nie tylko położenie poszczególnych obiektów lub zjawisk pojawiających się w przestrzeni, ale także ich cechy jakościowe lub ilościowe, strukturę oraz relacje, jakimi są powiązane z innymi zjawiskami lub cechami. Autorzy przedstawili m.in.: - genezę i zakres kartografii tematycznej, - koncepcję wizualizacji kartograficznej, - metody przetwarzania danych tematycznych, - wizualizację różnych aspektów zjawisk przestrzennych, - charakterystykę typów map fizycznogeograficznych i społeczno-ekonomicznych, - historię i najważniejsze dzieła kartografii tematycznej, - mapy tematyczne w systemach informacji geograficznej. Mapy tematyczne spełniają wiele funkcji w nauce, dydaktyce, gospodarce, a także w życiu społecznym. Mapami posługują się specjaliści ze wszystkich dziedzin mających związek z przestrzenią geograficzną, wykorzystując je do analizy zjawisk oraz podejmowania decyzji. Publikacja będzie szczególnie przydatna studentom specjalizacji kartograficznej oraz geodezji i kartografii, a także geografii i kierunków pokrewnych. Sięgną po nią również kartografowie redagujący mapy tematyczne, specjaliści GIS i planowania przestrzennego. Będzie to również ciekawa pozycja dla wszystkich miłośników kartografii i map. Spis treściWstęp, W. Żyszkowska, W. Spallek 11 1. Kartografia tematyczna, W. Żyszkowska, W. Spallek 13 1.1. Geneza i rozwój kartografii tematycznej 13 1.2. Mapa tematyczna 19 1.2.1. Struktura mapy tematycznej 20 1.2.1.1. Podkład mapy tematycznej 21 1.2.1.2. Treść tematyczna 22 1.2.2. Legenda mapy tematycznej 23 1.3. Rodzaje map tematycznych 25 2. Semiotyka wizualizacji kartograficznej, W. Żyszkowska 30 2.1. Wizualizacja kartograficzna 31 2.2. Semiotyka kartograficzna 32 2.2.1. Kategorie semantyczne 35 2.2.1.1. Aspekty zjawisk przestrzennych 35 2.2.1.2. Poziom abstrahowania 36 2.2.1.3. Wymiar przestrzenny obiektów 37 2.2.1.4. Rodzaje jednostek i podział przestrzeni 38 2.2.1.5. Charakter rozmieszczenia obiektów i zjawisk 39 2.2.1.6. Charakter atrybutów obiektów i zjawisk 40 2.2.1.7. Rodzaje relacji 44 2.2.1.8. Charakter dynamiki zjawisk 46 2.2.2. Kategorie syntaktyczne 46 2.2.2.1. Zakres wizualizacji 47 2.2.2.2. Wymiar i rozmieszczenie znaków, rodzaje granic 47 2.2.2.3. Zmienne graficzne 48 2.2.2.4. Skalowanie znaków 49 3. Przetwarzanie danych przestrzennych, W. Spallek 52 3.1. Przetwarzanie dotyczące geometrii informacji przestrzennej 52 3.2. Przetwarzanie danych atrybutowych za pomocą grupowania 54 3.2.1. Klasyfikacja i typologia obiektów lub zjawisk określanych za pomocą atrybutów jakościowych 55 3.2.2. Grupowanie obiektów lub zjawisk określanych za pomocą atrybutów ilościowych 55 3.2.2.1. Przetwarzanie danych ilościowych metodami statystycznymi 56 3.2.2.2. Miary położenia 63 3.2.2.3. Miary zróżnicowania rozkładu 65 3.2.2.4. Miary asymetrii 66 3.2.2.5. Miary koncentracji 68 3.2.2.6. Analiza współzależności zjawisk 70 3.2.2.7. Grupowanie danych ilościowych 74 3.2.2.8. Grupowanie optymalizacyjne 78 3.2.2.9. Kryteria wyboru metody grupowania 79 3.2.2.10. Ocena poprawności metody grupowania 79 3.2.3. Typologia obiektów i zjawisk określanych za pomocą atrybutów ilościowych 82 3.3. Przetwarzanie danych atrybutowych za pomocą metod probabilistycznych 84 3.4. Przetwarzanie danych z wykorzystaniem analiz przestrzennych 84 3.4.1. Metody podstawowe 84 3.4.2. Metody topologiczne 85 3.4.2.1. Procedury odnoszące się do obiektów powierzchniowych 86 3.4.2.2. Procedury odnoszące się do obiektów liniowych (sieci) 88 3.4.3. Pomiary kartometryczne 88 3.4.4. Metody analizy rozkładu przestrzennego 88 3.4.5. Metody analizy powierzchni 3D 91 3.4.5.1. Aproksymacja 91 3.4.5.2. Morfometryczne parametry powierzchni 95 4. Wizualizacja różnych aspektów zjawisk przestrzennych, W. Żyszkowska, W. Spallek 97 4.1. Wizualizacja rozmieszczenia obiektów i zjawisk 98 4.2. Wizualizacja zróżnicowania atrybutów jakościowych i ilościowych 100 4.2.1. Wizualizacja zróżnicowania atrybutów jakościowych 100 4.2.2. Wizualizacja zróżnicowania atrybutów ilościowych 104 4.2.2.1. Przedstawianie wartości bezwzględnych odnoszących się do punktowych jednostek odniesienia przestrzennego 105 4.2.2.2. Przedstawianie wartości bezwzględnych odnoszących się do liniowych jednostek odniesienia przestrzennego 107 4.2.2.3. Przedstawianie wartości bezwzględnych odnoszących się do powierzchniowych jednostek odniesienia przestrzennego 107 4.2.2.4. Przedstawianie wartości względnych 110 4.3. Wizualizacja powierzchni trójwymiarowych 113 4.4. Wizualizacja relacji 116 4.4.1. Relacje atrybutowe 116 4.4.2. Relacje przestrzenne 120 4.4.3. Relacje czasoprzestrzenne 121 4.5. Wizualizacja zmian w czasie 122 4.5.1. Zmiany położenia obiektów 122 4.5.2. Zmiany wartości 123 4.5.3. Wizualizacja ruchu 124 4.6. Zasady poprawnej wizu