Opis
Aktualny i kompleksowy podręcznik, w którym omówiona jest cała sfera finansów agrobiznesu. Autorzy uwzględnili w szczególności wspólną politykę rolną UE, ubezpieczenia społeczne i majątkowe w rolnictwie, finanse przedsiębiorstw agrobiznesu, finanse samorządów wiejskich, banki spółdzielcze i komercyjne w obsłudze rolnictwa i agrobiznesu oraz przedsiębiorstwa agrobiznesu na rynkach finansowych. Podręcznik jest niezbędnym źródłem wiedzy dla studentów kierunków: • Finanse i Rachunkowość (Ekonomika gospodarki żywnościowej, Ubezpieczenia), • Ekonomia (Ekonomika gospodarki żywnościowej, Ekonomika i organizacja przedsiębiorstw rolniczych, Polityka agrarna), • Zarządzanie (Ekonomika gospodarki żywnościowej, Ekonomika i organizacja przedsiębiorstw rolniczych). Treść książki powinna zainteresować zarówno badaczy problematyki gospodarczej i finansowej, jak i praktyków funkcjonujących głównie w przedsiębiorstwach agrobiznesu oraz w instytucjach obsługujących ten sektor gospodarki. Dla wielu, w tym dla studentów ekonomii oraz finansów i rachunkowości, ważne są zarówno analizowane zagadnienia i wyniki tych analiz, jak i obszerna literatura przedmiotu ułatwiająca pogłębione studia w obszarze agrobiznesu. Z recenzji prof. zw. dr hab. Alfreda Janca Oceniam bardzo wysoko stronę metodologiczną i merytoryczną opracowania. Jednocześnie wyrażam przekonanie, że książka ta będzie przydatna dla studentów, jak i pracowników naukowych oraz praktyków gospodarczych, którzy pragną poszerzenia swej wiedzy z zakresu finansów agrobiznesu. Z recenzji prof. zw. dr hab. Janusza Żmii Spis treściWstęp 13 1. Ojcowie finansów agrobiznesu 15 1.1. Profesor Władysław Grabski (1874–1938) 17 1.2. Profesor Ryszard Manteuffel (1903–1991) 20 1.3. Profesor Stefan Ignar (1908–1992) 23 Literatura uzupełniająca 25 2. Agrobiznes – pojęcie, zakres, specyfika 27 2.1. Pojęcie agrobiznesu 29 2.2. Ujęcie historyczne agrobiznesu 30 2.3. Struktura agrobiznesu Polski i jej zmiany 33 Literatura uzupełniająca 35 3. Wspólna polityka rolna Unii Europejskiej jako forma wsparcia finansowego rolnictwa i obszarów wiejskich 37 3.1. Dlaczego rolnictwo wymaga wsparcia finansowego? 39 3.2. Podstawy interwencjonizmu rolnego 40 3.3. Cele i instrumenty oddziaływania na rolnictwo i rozwój wsi 44 3.4. Zarządzanie programami polityki rolnej 50 3.5. Określanie rozmiarów wsparcia rolnictwa 51 3.6. Cele i zasady wspólnej polityki rolnej 53 3.7. Kierunki zmian we wspólnej polityce rolnej Unii Europejskiej 54 3.8. Finansowe wsparcie rozwoju obszarów wiejskich 57 3.9. Mechanizmy, instrumenty i koszty wspólnej polityki rolnej 60 3.10. Polityka rynkowo-cenowa 63 3.11. System agromonetarny 67 3.12. Płatności bezpośrednie – główny instrument filaru I 69 3.13. Płatności specyficzne i specjalne 72 3.14. Filar II wspólnej polityki rolnej 74 3.15. System i rozmiary wsparcia finansowego rolnictwa oraz rozwoju wsi 81 3.16. Wspólna polityka rolna w przyszłości 88 3.17. Transfery finansowe UE na rolnictwo i obszary wiejskie w Polsce 92 Literatura uzupełniająca 103 4. Finanse gospodarstw rolniczych – wybrane problemy 105 4.1. Ewolucja i integracja rachunkowości rolnej w Polsce z Farm Accountancy Data Network (FADN) 107 4.1.1. Początki rachunkowości rolnej w Polsce 107 4.1.2. Rozwój rachunkowości rolnej po odzyskaniu niepodległości 109 4.1.3. Sieć rachunkowości rolnej w okresie gospodarki centralnie planowanej 110 4.1.4. Systemy rachunkowości rolnej w okresie transformacji systemowej i przygotowań do integracji z Unią Europejską 112 4.1.5. Europejski system monitorowania dochodów gospodarstw rolnych Farm Accountancy Data Network 114 4.1.6. Struktura organizacyjna i zadania Polskiego FADN 123 4.1.7. Przyszłość rachunkowości rolnej w Polsce 126 4.2. Wprowadzenie do analizy finansowej w rolnictwie 127 4.3. Analiza finansowa gospodarstw rolniczych osób fizycznych 129 4.4. Analiza finansowa wielkotowarowych przedsiębiorstw rolnych 130 4.5. Specyfika opodatkowania gospodarstw rolniczych 142 4.5.1. Krótka historia o opodatkowaniu rolnictwa 142 4.5.2. Opodatkowanie rolnictwa w Polsce po 1984 r 144 4.5.3. Podatek leśny 147 4.5.4. Opodatkowanie nieruchomości rolnych 148 Literatura uzupełniająca 150 5. Finanse przedsiębiorstw agrobiznesu 151 5.1. Efektywność finansowa przedsiębiorstw agrobiznesu – metody pomiaru 153 5.1.1. Efektywność finansowa podmiotów gospodarczych w ujęciu teoretycznym 154 5.1.2. Ważniejsze koncepcje i miary efektywności 169 5.1.3. Miary i determinanty efektywności finansowej 175 5.1.4. Specyficzne miary efektywności finansowej spółdzielni rolniczych 184 5.1.5. Determinanty efektywności finansowej 187 5.2. Sposoby poprawy wyniku finansowego 189 5.2.1. Zasada racjonalnego gospodarowania – ujęcie ex post 189 5.2.2. Zasada racjonalnego gospodarowania – ujęcie ex ante 191 5.2.3. Poprawa wyniku finansowego a strategia rozwoju 195 5.2.4. Poziom i kierunki zmian kosztów oraz wartości produkcji 196 5.2.5. Szanse i zagrożenia sposobów poprawy wyniku finansowego 202 5.2.6. Macierz życia przedsiębiorstwa 2