Opis
Wydawnictwo przedstawia kolejną publikację z popularnej SERII „Maszyny elektryczne” – obecnie prezentowana książka jest uzupełnieniem i dopełnieniem poprzednich akademickich oraz ćwiczeniowych podręczników o książkę dla praktyków. Są w niej przedstawione podstawowe zasady eksploatacji transformatorów i maszyn elektrycznych oraz metody i sposoby diagnostyki off-line i on-line. Autorami książki jest para wyśmienitych naukowców i jednocześnie praktyków – prof. dr hab. inż. Tadeusz Glinka, wykładał na Politechnice Śląskiej i był dyrektorem Instytutu Elektrotechniki Teoretycznej i Przemysłowej, a obecnie jest profesorem Instytutu Napędów i Maszyn Elektrycznych Komel, natomiast drugim współautorem jest prof. dr hab. Sławomir Szymaniec – kierownik Katedry Elektrowni, Diagnostyki i Inżynierii Komputerowej Politechniki Opolskiej, ale również ekspert diagnosta, rzeczoznawca maszyn elektrycznych. Publikacja ta kierowana jest między innymi do służb utrzymania ruchu w zakładach przemysłowych, elektryków, elektroników, automatyków i innych inżynierów oraz do firm zajmujących się diagnostyką maszyn elektrycznych i transformatorów. Spis treściOD AUTORÓW 11 1. EKSPLOATACJA MASZYN I TRANSFORMATORÓW 17 1.1. Rodzaje eksploatacji 19 1.2. Czas życia maszyn i transformatorów oraz ich podział 26 1.3. Awaryjność w przemyśle i energetyce 29 1.3.1. Wskaźniki niezawodnościowe i eksploatacyjne krajowych bloków energetycznych 29 1.3.2. Analiza awaryjności maszyn w krajowych elektrowniach 31 1.3.3. Awaryjność maszyn potrzeb własnych 37 1.4. Cyberbezpieczeństwo przemysłowe 39 1.5. Utrzymanie ruchu maszyn i urządzeń 45 Literatura do rozdziału pierwszego 47 2. DIAGNOSTYKA MASZYN I URZĄDZEŃ – UWAGI OGÓLNE 51 2.1. Diagnostyka techniczna maszyn 52 2.2. Symptomy uszkodzeń – zagadnienia ogólne 55 2.3. Diagnostyka eksploatacyjna w przemyśle i energetyce 57 2.4. Podstawy badań diagnostycznych 63 2.5. Analiza sygnałów diagnostycznych – zagadnienia wybrane 68 2.6. Elementy analizy sygnałów 68 2.6.1. Sygnały zdeterminowane 69 2.6.2. Sygnały losowe 76 2.6.3. Identyfikacja sygnałów 77 2.7. Czujniki pomiarowe w diagnostyce 79 2.7.1. Czujniki do pomiarów drgań bezwzględnych 79 2.7.2. Czujniki do pomiarów drgań względnych 86 2.7.3. Czujniki do pomiarów prądu 91 2.7.4. Czujniki do pomiarów temperatury 99 2.7.5. Czujniki do pomiarów wyładowań niezupełnych 104 2.7.6. Czujniki do pomiarów akustycznych 117 2.8. Aparatura pomiarowa 120 2.8.1. Aparatura do pomiarów i analizy sygnału napięciowego, prądowego, drganiowego, akustycznego i temperatury 120 2.8.2. Aparatura do pomiarów stanu izolacji uzwojeń off-line 130 2.8.3. Aparatura do badań pakietu i stanu zaklinowania 145 2.8.4. Aparatura do pomiarów ustawienia zespołów maszynowych 148 2.9. Diagnostyka off-line 154 2.9.1. Stanowisko pomiarowe na stacji prób 154 2.10. Diagnostyka on-line (monitoring) 159 2.11. Jednolity system nadzoru maszyn w przedsiębiorstwie 159 Literatura do rozdziału drugiego 163 3. FUNDAMENTY I KONSTRUKCJE WSPORCZE, USTAWIANIE MASZYN 173 3.1. Uwagi ogólne 174 3.2. Kryteria formalne szkodliwego oddziaływania drgań 177 3.3. Rezonanse 179 3.3.1. Drgania swobodne 179 3.3.2. Drgania wymuszone 183 3.3.3. Badania własne 187 3.4. Wizualizacja drgań jako użyteczna technika diagnozowania 189 3.5. Ocena wizualna fundamentów 194 3.6. Ustawianie zespołów maszynowych 195 3.6.1. Uwagi ogólne 195 3.6.2. Nieosiowość w układach napędowych 198 3.6.3. Wpływ fundamentu na rozosiowanie 201 3.6.4. Temperatura jako czynnik wpływający na prawidłowość osiowania 203 3.6.5. Sprzęgła – wpływ na dokładność osiowania 205 3.6.6. Dopuszczalne odchyłki osiowania 207 3.6.7. Metody pomiaru osiowości 208 3.6.8. Wykrywanie niecentryczności zespołu maszynowego w sygnale prądowym 212 3.6.9. Przykłady pomiarów diagnostycznych 214 Literatura do rozdziału trzeciego 215 4. DIAGNOSTYKA DRGANIOWA MASZYN I ZESPOŁÓW MASZYNOWYCH 218 4.1. Niewywaga, uwagi ogólne 219 4.2. Przyczyny niewywagi, rodzaje niewywagi 224 4.3. Metody wyważania wirników sztywnych 235 4.3.1. Wyważanie jednopłaszczyznowe 236 4.3.2. Wyważanie dwupłaszczyznowe 240 4.3.3. Wyważanie on-line 241 4.4. Metoda wyważania wirników gibkich 243 4.5. Luzy 248 4.6. Wygięty wał 250 4.7. Krzywy wał 251 4.8. Przycieranie 252 4.9. Uszkodzenia łożysk tocznych i ich przyczyny 252 4.10. Diagnostyka łożysk tocznych 259 4.10.1. Wykorzystanie amplitudowych dyskryminant bezwymiarowych procesów wibroakustycznych 260 4.10.2. Metoda SPM (ang. shock pulse method) 262 4.10.3. Wykorzystanie wytycznych producenta 265 4.10.4. Metoda detekcji obwiedni 266 4.10.5. Monitoring łożysk tocznych w przemyśle 282 4.11. Łożyska ślizgowe w silnikach 284 4.11.1. Uszkodzenia i zakłócenia w pracy łożysk ślizgowych 286 4.11.2. Diagnostyka łożysk ślizgowych w silnikach 289 Literatura do rozdziału czwartego 295 5. DIAGNOSTYKA UZWOJEŃ 301 5.1. Wstęp 301 5.2. Pomiar rezystancji uzwojeń 302 5.2.1. Metodyka pomiaru 302 5.2.2. Przebiegi nieustalone 304 5.3. Badanie układów izolacyjnych uzwojeń napięciem przemiennym 311 5.