Opis
Pisany po rosyjsku dziennik An-skiego został wykorzystany jako notatki do wydanych w 1920 roku w języku jidysz słynnych wspomnień Churbn Galicje (Zagłada Galicji), lecz nigdy nie ukazał się drukiem w swojej oryginalnej formie. Dziennik pisany był przez cały okres pierwszej wojny światowej, jednak zachowały się z niego jedynie zapiski z czterech miesięcy – od 1 stycznia do 10 października 1915 roku – liczące nieco ponad 130 stron. Te fragmenty dziennika obejmują opis pracy An-skiego w Żydowskim Komitecie Pomocy Ofiarom Wojny w Petersburgu, lecz przede wszystkim pracy w terenie, gdy niósł pomoc ofiarom wojny w Galicji i na ziemiach centralnej Polski. Jego zapiski stanowią unikatową relację z okupowanej wówczas przez wojska rosyjskie prowincji: z linii i zaplecza frontu, z pociągów, szpitali, miast i miasteczek. To ważne źródło dotyczące brutalnego postępowania wojsk carskich wobec ludności Galicji, relacji polsko-żydowskich oraz dramatycznych przemian, jakie wojna przyniosła społecznościom żydowskim Europy Wschodniej – często opisywanych jako zmierzch tradycyjnych form religijności (na rzecz sekularyzacji lub nowoczesnej ortodoksji). Rosyjski manuskrypt dziennika został przetłumaczony na angielski i wydany w 2016 roku, lecz w oryginale nie ukazał się nigdy. Opracowanie krytyczne i Wstęp: Artur Markowski W serii ukazały się m.in.: Ludwig Kalisch, Obrazki z moich lat chłopięcych Jecheskiel Kotik, Moje wspomnienia, tom I Najstarsze pamiętniki Żydów krakowskich: Meir ben Jechiel Kadosz z Brodu, Zwój pana Meira; Jom Tow Lipmann Heller, Zwój nienawiści Jecheskiel Kotik, Moje wspomnienia, tom II Estera Rachela Kamińska, Boso przez ciernie i kwiaty. Memuary „matki teatru żydowskiego” Mordechaj Aron Gincburg, Awiezer. Wyznania maskila Beniamin R., „Płonęli gniewem”. Autobiografia młodego Żyda Rachela Fajgenberg, Dziewczęce lata. Młodość w poleskim sztetlu Kadia Mołodowska, Spadek po pradziadku. Opowieść Natan Sternharz, Dni Natana Josef R. Ehrlich, Droga mojego życia. Wspomnienia byłego chasyda Mendele Mojcher Sforim, Szlojme od reb Chaima Adele von Mises, Ciotka Adela opowiada… Icchok Lejbusz Perec, Mgliste lata dzieciństwa. Wspomnienia z Zamościa Malka Lee, Oczami dziecka Awraham Ber Gotlober, Wspomnienia z moich lat młodzieńczych Jaakow ha-Lewi Lewin, Wspomnienia z dni polskiego buntu, 1830–1831 Izrael Jehoszua Singer, Wspomnienia ze świata, którego już nie ma Paulina Wengeroff, Wspomnienia babki. Obrazy z dziejów rosyjskich Żydów w XIX wieku, tom 1 Paulina Wengeroff, Wspomnienia babki, tom 2 Mosze Lejb Lilienblum, Grzechy młodości