Opis
Prezentowana książka przez pryzmat islamu przedstawia historię osadników tatarskich przybyłych do Wielkiego Księstwa Litewskiego w XIV stuleciu. Poruszono w niej różne aspekty ich życia religijnego na przestrzeni XVI-XIX wieku. Pracę zaopatrzono w interesujące ilustracje, często wcześniej niepublikowane. W dobie coraz większego zainteresowania islamem warto prześledzić, w jaki sposób przedostawał się on na ziemie dawnej Rzeczypospolitej i ewoluował w środowisku chrześcijańskim. Lektura umożliwi zrozumienie tego, jak różne wyznania współistniały nie tylko obok siebie, ale też ze sobą. Spis treściWstęp 9 Źródła 17 Rozdział I: Tatarzy żołnierze-osadnicy 21 Geneza osadnictwa tatarskiego 21 Na Litwie 24 Nowy etap stosunków 27 Status społeczny i prawny osadników tatarskich 37 Tatarzy w miastach 42 Rozdział II: Islam – religia Tatarów Wielkiego Księstwa Litewskiego 59 Narodziny islamu 59 Doktryny religijne 62 Rytuały religijne 65 Święta muzułmańskie – rok obrzędowy 69 Islam i Tatarzy w Wielkim Księstwie Litewskim 71 Rozdział III: Rozwój gmin muzułmańskich, tzw. dżemiatów 83 Dżemiat 83 Duchowieństwo 85 Wakuf 94 Meczety 98 Fundacje meczetów 110 Cmentarze 119 Rozdział IV: Rękopiśmiennictwo muzułmanów na ziemiach Wielkiego Księstwa Litewskiego 125 Rodzaje rękopiśmiennictwa 125 Koran 132 Tefsiry 137 Kitaby 139 Chamaiły 141 Daławary 152 Inne rodzaje rękopiśmiennictwa religijnego; jego twórcy – pisarze, kopiści 153 Rozdział V: Tatarzy litewsko-polscy w XIX wieku 161 Trudne czasy 161 Tatarzy w Cesarstwie Rosyjskim w XIX wieku 163 Prawo budowy meczetów w Cesarstwie Rosyjskim w XIX wieku 168 Dżemiat w Studziance i Winksznupiu 186 Znaczenie meczetów w życiu religijnym Tatarów 198 Zakończenie 201 Aneks 205 Bibliografia 218 Streszczenia 235 Indeks osobowy 244 Indeks geograficzny 251