Opis
Dlaczego niektóre kraje są bogate, a inne biedne? Dlaczego jedne potrafią wydobyć się z gospodarczego zacofania, a inne tkwią w biedzie? Autor udziela odpowiedzi na te pytania na przykładzie Polski i jej bezprecedensowego sukcesu gospodarczego po 1989 roku, kiedy osiągnęliśmy najszybsze tempo wzrostu w Europie i jedno z najszyb-szych na świecie. Dzięki temu w ciągu życia zaledwie jednego pokole-nia Polska dołączyła do wąskiej grupy krajów o wysokim poziomie dochodów i wkroczyła w swój gospodarczy złoty wiek. Autor analizu-je przyczyny wcześniejszego wielowiekowego zacofania państwa i podkreśla kluczową rolę inkluzywnych instytucji, kultury, idei i indy-widualności jako źródeł polskiego sukcesu. Ponadto wskazuje na za-grożenia dla dalszego rozwoju i proponuje nowy model wzrostu, któ-ry pozwoliłby Polsce po raz pierwszy w historii dogonić Zachód. Piątkowski napisał wyjątkową książkę. To tour de force wyjaśniający przemiany w Polsce, kraju, który ponad 30 lat temu zapoczątkował historyczny proces transformacji i osiągnął największy sukces gospo-darczy w Europie. Piątkowski przekonująco pokazuje również, co musi się stać, aby nasz sukces nadal trwał. – prof. Grzegorz W. Kołodko, Akademia Leona Koźmińskiego Piątkowski napisał książkę pełną nadziei, wyznaczającą dalszy kierunek dla Polski i innych gospodarek znajdujących się w podobnej sytuacji. – prof. Dani Rodrik, Uniwersytet Harvarda Pełna trafnych spostrzeżeń i wniosków dla ekonomii rozwoju. – prof. Olivier Blanchard, były główny ekonomista MFW Ta błyskotliwa i oryginalna książka ponownie rozpala debatę na temat tego, czy pomyślny rozwój gospodarczy jest napędzany przez dobre instytucje, dobrą politykę, szczęśliwą geografię, czy… wszystko to jed-nocześnie. – prof. Branko Milanović, Graduate Center, City University of New York Marcin Piątkowski – profesor Akademii Leona Koźmińskiego w War-szawie oraz wiodący ekonomista Banku Światowego w Waszyngto-nie. Wcześniej wizytujący ekonomista na Uniwersytecie Harvarda, główny ekonomista PKO BP, ekonomista w Departamencie Europej-skim i doradca dyrektora wykonawczego w Międzynarodowym Fun-duszu Walutowym w Waszyngtonie. Były doradca wicepremiera i ministra finansów RP. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych, wykładowca czołowych uczelni na świecie oraz aktywny komentator wydarzeń ekonomicznych w polskich i światowych mediach. Angloję-zyczne wydanie książki ukazało się w 2018 r. nakładem Oxford University Press pod tytułem Europe’s Growth Champion. Insights from the Economic Rise of Poland. Polska wersja otrzymała w 2019 r. nagrodę Polskiej Akademii Nauk za najlepszą książkę z ekonomii, a w 2020 r. zdobyła pierwsze miejsce w konkursie Economicus „Dziennika Gazety Prawnej” na najlepszą książkę szerzącą wiedzę ekonomiczną. Więcej informacji na stronie www.marcinpiatkowski.com. Spis treściSpis rysunków 8 Spis tabel 14 Spis ramek 15 Rozdział 1 Fundamentalne źródła wzrostu: instytucje, kultura i idee 23 1.1. Fundamentalne źródła wzrostu 24 1.2. Czym są instytucje i jak napędzają wzrost gospodarczy? 25 1.3. Instytucje oligarchiczne a instytucje inkluzywne 31 1.4. Skąd się biorą dobre instytucje? 35 1.5. Rozszerzony instytucjonalny model rozwoju 37 1.6. Warunki przejścia od społeczeństwa oligarchicznego do inkluzywnego i vice versa 41 1.7. Jak przejść do społeczeństwa inkluzywnego: implikacje polityczne 48 1.8. Znaczenie kultury 51 1.9. Wpływ kultury na instytucje 55 1.10. Idee, ideologie i ludzie 59 1.11. Wnioski 63 Rozdział 2 Od czarnej śmierci do czarnej dziury 65 2.1. Rozkwit Europy Zachodniej i schyłek Europy Środkowo-Wschodniej 66 2.2. Mityczny „złoty wiek” szesnastowiecznej Polski 68 2.3. Źródła zacofania Polski 72 2.4. Dlaczego w Polsce powstały instytucje oligarchiczne? 87 2.5. Dlaczego polska „demokracja” nie zaowocowała rozwojem gospodarczym? 94 2.6. Wpływ kultury, wartości i ideologii na zacofanie Polski 98 2.7. Wnioski 105 Rozdział 3 Czym czarna śmierć była dla Europy Zachodniej, tym dla Europy Środkowo-Wschodniej był komunizm 109 3.1. O co chodziło w komunizmie? 110 3.2. Dlaczego komunizm upadł? 113 3.3. Polska maruderem w obozie komunistycznym 117 3.4. Dlaczego komunizm nie był samym złem? 122 3.5. Jak komunizm zniszczył feudalizm 130 3.6. A gdyby Polska pozostała kapitalistyczna po 1945 roku? 137 3.7. Wnioski 143 Rozdział 4 Polska transformacja: historia sukcesu 145 4.1. Sposób pomiaru wyników gospodarczych i dobrobytu146 4.2. Sposób pomiaru dobrostanu i szczęścia 154 4.3. Wyniki gospodarcze Polski od 1989 roku 158 4.4. Wyjątkowość sukcesu Polski 168 4.5. Wzrost inkluzywny w Polsce 172 4.6. Czynniki wzrostu inkluzywnego 176 4.7. Wzrost dobrostanu, jakości życia i szczęścia 180 4.8. Niepowodzenia polskiej transformacji 187 4.9. Wnioski 191 Rozdział 5 Czynniki udanej transformacji Polski 195 5.1. Terapia szokowa kontra gradualizm 196 5.2. Terapia szokowa w Polsce po 1989 roku 203 5.3. Krytyka terapii szokowej 205 5.4. Terapia szokowa czy szokująca porażka? 207 5.5. Po terapii szokowej: korekta polityki i dalsz