Opis
Podręcznik stanowi kompendium interdyscyplinarnej wiedzy z zakresu zarządzania środowiskiem i tworzenia strategii zrównoważonego rozwoju. Uwzględniono w nim specyfikę doświadczeń, przede wszystkim niemieckich, w tej dziedzinie oraz opisano innowacyjne rozwiązania, które mogą znaleźć praktyczne zastosowanie w kształtowaniu procesu transformacji również w innych krajach. Systemy środowiskowe, polityka i prawo ochrony środowiska, zarządzanie środowiskiem czy techniki energii odnawialnej to tylko niektóre z poruszanych tu zagadnień. Książka zawiera między innymi: szerokie omówienie międzynarodowych uwarunkowań zarządzania środowiskiem, opisy innowacyjnych i systemowych zależności w aspekcie politycznym, prawnym, ekonomicznym i technicznym, liczne przykłady najlepszych praktyk w dziedzinie zarządzania środowiskiem bazujące na doświadczeniach niemieckich, studia przypadków wraz z zestawami ćwiczeń dotyczące interdyscyplinarnych aspektów zrównoważonego rozwoju. Adresaci: Publikacja skierowana jest do studentów i pracowników naukowych kierunków ekonomicznych, przyrodniczych i technicznych, a także do przedsiębiorców i menedżerów - ze względu na praktyczne przedstawienie kompleksowych zagadnień w zakresie proekologicznego zarządzania przedsiębiorstwem. Zainteresuje również inżynierów - ponieważ uwzględnia techniczne aspekty zarządzania środowiskiem, międzynarodowe doświadczenia i najlepsze praktyki, oraz pracowników administracji zajmujących się kwestiami środowiskowymi lub gospodarczymi. Spis treściWprowadzenie do polskiego wydania 15 Słowo wstępne ministra środowiska Republiki Federalnej Niemiec Sigmara Gabriela 17 Słowo wstępne prof. dr. Maximiliana Gege 19 Słowo wstępne redaktora książki 23 Rozdział I. Podstawy nauk o środowisku 29 Christina Seidler 1. Podstawowe struktury otoczenia przedsiębiorstwa 30 2. Konieczność zastosowania modelu 33 3. Charakterystyka elementów środowiska 34 3.1. Element środowiska: powietrze 34 3.2. Element środowiska: gleba 42 3.3. Element środowiska: woda 50 3.4. Biosfera 57 4. Ingerencja człowieka w geoekosystemy 63 Rozdział II. Zrównoważony rozwój 67 1. Zrównoważony rozwój w aspekcie ekologicznym, ekonomicznym i społecznym 68 Liane Möller 1.1. Postęp, zasięg i wdrażanie zrównoważonego rozwoju 69 1.2. Strategie, koncepcje i organizacje 74 1.3. Modele i wskaźniki zrównoważonego rozwoju 79 1.4. Program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju - Agenda 21 83 2. Zrównoważony rozwój na szczeblu przedsiębiorstw 91 Jana Brauweiler 2.1. Istota zarządzania zrównoważonym rozwojem w przedsiębiorstwach 92 2.2. Sprawozdawczość w dziedzinie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw 100 2.3. Perspektywy zarządzania zrównoważonym rozwojem w przedsiębiorstwach 103 Rozdział III. Znaczenie interesariuszy strategicznych 111 Jana Brauweiler 1. Pojęcie interesariuszy 112 2. Interesariusze proekologiczni 116 3. Jak przedsiębiorstwo analizuje interesariuszy 120 3.1. Identyfikacja i podział istotnych interesariuszy 120 3.2. Rozpoznanie zakresu wpływu, celów, strategii i działań interesariuszy 122 3.3. Opracowanie strategii uwzględniającej interesy interesariuszy 125 4. Świadomość ekologiczna i zachowanie proekologiczne jako niezbędne cechy interesariuszy proekologicznych 127 Rozdział IV. Podstawy i etapy wdrażania polityki ekologicznej 133 1. Polityka ochrony środowiska i ekonomia środowiska - podstawy 136 Liane Möller 1.1. Polityka ochrony środowiska i zrównoważony rozwój 137 1.2. Polityka ochrony środowiska - wzorzec, cele, zasady i instrumenty 137 1.3. Polityka i prawo ochrony środowiska, ekonomia środowiska oraz zarządzanie środowiskiem w przedsiębiorstwie 139 1.4. Ekonomia środowiska 141 1.5. Instrumenty polityki ochrony środowiska 152 2. Międzynarodowa polityka ochrony środowiska 168 Liane Möller 2.1. Globalizacja i ochrona środowiska - wzrost złożoności, różnorodności i instytucjonalizacji 169 2.2. Instytucje i organizacje, konwencje i umowy oraz różne formy kooperacji 173 3. Polityka ochrony środowiska Unii Europejskiej 191 Liane Möller 3.1. Zasady, implikacje i strategie europejskiej polityki ochrony środowiska 192 3.2. Instrumentalizacja polityki ochrony środowiska Unii Europejskiej 200 3.3. Rozwój polityki ochrony środowiska w związku z ostatnim rozszerzeniem Unii Europejskiej 205 3.4. Polityka ochrony środowiska i wspólna polityka rolna 209 3.5. Polityka ochrony środowiska Unii Europejskiej jako proces wieloaspektowy 209 4. Polityka ochrony środowiska w Niemczech 217 Liane Möller, Bernd-Dietmar Kammerschen 4.1. Strategie rozwoju polityki ochrony środowiska w Niemczech 218 4.2. Ochrona środowiska w reformie federalistycznej i opracowanie Kodeksu środowiskowego 220 4.3. Wdrożenie zasad polityki ochrony środowiska za pomocą wielopłaszczyznowego systemu podmiotów polityki ekologicznej 222 4.4. Instrumenty polityki ochrony środowiska 225 4.5. Zrównoważona polityka energetyczna i klimatyczna 233 Rozdział V. Prawo ochrony środowiska i bezpieczeństwa pracy 243 1. Znaczenie prawa ochrony środowiska i bezpiecze