Opis
Zasada proporcjonalności w prawie podatkowym jako standard unijny i konstytucyjny odgrywa istotną rolę w stanowieniu, wykładni i stosowaniu prawa podatkowego w Polsce, będąc uniwersalną gwarancją bezpieczeństwa prawnego podatnika. Również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej często stosuje zasadę proporcjonalności obok innych zasad unijnych, aby zapewnić ochronę praw podatników. Autor, analizując wykorzystywanie zasady proporcjonalności w prawie podatkowym, stara się odpowiedzieć na następujące pytania: czy Trybunał Konstytucyjny przy ocenie przepisów prawa podatkowego często sięga do zasady proporcjonalności? czy przy dokonywaniu wyboru rozwiązań podatkowych polski ustawodawca uwzględnia zasadę proporcjonalności? czy polskie rozwiązania podatkowe są zgodne ze standardem unijnym? czy orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przy wykładni przepisów prawa podatkowego wykorzystuje zasadę proporcjonalności? czy wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Trybunału Konstytucyjnego wywierają istotny wpływ na orzecznictwo sądów administracyjnych w Polsce? Adresaci: Książka jest przeznaczona dla doradców podatkowych, adwokatów, radców prawnych, sędziów, pracowników Krajowej Administracji Skarbowej, menedżerów i przedsiębiorców. Będzie cennym źródłem wiedzy dla przedstawicieli nauki oraz studentów prawa i administracji. Spis treściWykaz skrótów | str. 9 Wstęp | str. 13 Rozdział I Zasada proporcjonalności w doktrynie oraz w normatywnych ujęciach traktatowych | str. 21 1. Uwagi wprowadzające | str. 21 2. Zasada proporcjonalności w doktrynie| str. 22 2.1. Pojęcie zasad prawa | str. 22 2.2. Zasada proporcjonalności w nauce prawa podatkowego | str. 32 2.3. Zasada proporcjonalności w aspekcie normatywnym | str. 39 2.4. Normatywna zasada proporcjonalności adresowana do organów Unii Europejskiej | str. 43 2.5. Zasada proporcjonalności jako standard ochrony praw człowieka | str. 58 3. Podsumowanie | str. 72 Rozdział II Zasada proporcjonalności jako doktryna orzecznicza Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej | str. 77 1. Uwagi ogólne | str. 77 2. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach polskich | str. 80 3. Wykorzystanie zasady proporcjonalności przy wykładni prawa podatkowego w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – w pozostałych sprawach| str. 106 3.1. Wpływ orzeczeń TSUE na możliwość wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego i podatkowego | str. 106 3.2. Zasada proporcjonalności w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej | str. 110 3.2.1. Wyroki TSUE dotyczące podatków podlegających harmonizacji, tj. podatku od wartości dodanej i akcyzy pod kątem przestrzegania zasady proporcjonalności | str. 111 3.2.2. Orzecznictwo TSUE dotyczące sankcji w zakresie wytyczenia granic proporcjonalności | str. 134 3.2.3. Orzecznictwo TSUE odnoszące się do podatków dochodowych (niepodlegające harmonizacji w UE), mające na celu zapewnienie swobody przepływu kapitału i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w zakresie przestrzegania zasady proporcjonalności | str. 149 3.2.4. Orzecznictwo TSUE dotyczące procedury podatkowej w kontekście przestrzegania zasady proporcjonalności | str. 158 4. Podsumowanie | str. 162 Rozdział III Zasada proporcjonalności jako standard konstytucyjny w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego | str. 167 1. Uwagi ogólne | str. 167 2. Stosowanie przez Trybunał Konstytucyjny zasady proporcjonalności przy wykładni przepisów prawa podatkowego | str. 176 3. Podsumowanie | str. 194 Rozdział IV Zasada proporcjonalności a proces legislacyjny | str. 199 1. Uwagi wprowadzające | str. 199 2. Analiza rozwiązań prawnych przyjętych w Polsce pod kątem przestrzegania zasady proporcjonalności | str. 204 3. Podsumowanie | str. 225 Rozdział V Zasada proporcjonalności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego | str. 229 1. Uwagi wprowadzające | str. 229 2. Wykorzystanie zasady proporcjonalności przy rozstrzyganiu sporów w podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym | str. 232 3. Zasada proporcjonalności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym podatków innych niż podatki obrotowe | str. 254 4. Stosowanie zasady proporcjonalności przy rozstrzyganiu sporów proceduralnych | str. 264 5. Podsumowanie | str. 266 Zakończenie i wnioski | str. 269 Streszczenie | str. 279 Summary | str. 281 Bibliografia| str. 283 Wykaz orzeczeń | str. 291