Opis
Autor książki rekonstruuje doświadczenia idziałania składające się na wieloetapowy proces „stawania się” sportowcem przez osobę niepełnosprawną. Proces ten, będący zasadniczym przedmiotem podjętych analiz, został przedstawiony w jak najszerszych ramach strukturalno-instytucjonalnych, podając uwarunkowania i konteksty głównego działania, a więc sportu. Wyniki badań obrazują, iż proces „stawania się” sportowcem przebiega w sieci społecznych powiązań, ale także ograniczeń, które jednostki napotyka, odpowiednio adaptuje i oswaja. Na kolejnych etapach podążania określoną drogą osoba niepełnosprawna jest wystawiana na różnego rodzaju próby (takie jak ocena przez innych, publiczne wystąpienia czy pokonywanie własnych słabości) a ich pozytywne przejście i osiągane gratyfikacje zwiększają intensywność jej angażowania się w uprawianie sportu. Jest to działanie umożliwiające przedefiniowane nie tylko postrzegania siebie w sposób subiektywny, lecz także dokonanie rekonstrukcji jaźni społecznej, czyli „przestrojenia” wizji siebie w oczach innych. Człowiek niepełnosprawny pod wpływem zaangażowania w sport zmienia zarówno swój ogląd rzeczywistości, jak i sposób myślenia o sobie pozostałych aktorów społecznych. Spis treściPrzedmowa 15 Wstęp 19 Rozdział 1. Sfery i konteksty życia osób niepełnosprawnych w Polsce 25 1.1. De?niowanie pojęcia niepełnosprawności 25 1.2. Kategoria osób niepełnosprawnych na tle polskiego społeczeństwa – charakterystyka demograficzna 28 1.3. Postawy społeczne wobec osób niepełnosprawnych 31 1.4. Zabezpieczenie prawno-instytucjonalne osób niepełnosprawnych w Polsce – zarys problematyki 33 Rozdział 2. Sport – zagadnienia de?nicyjne 39 2.1. Podejście atrybucyjne a podejście kontekstualne 39 2.2. Pomiędzy strukturą a kontekstem – zintegrowana de?nicja sportu 42 Rozdział 3. Charakterystyka sportu osób niepełnosprawnych 45 3.1. Sport osób niepełnosprawnych – od aktywności prozdrowotnej do działalności profesjonalnej 46 3.2. Rozwój idei sportu osób niepełnosprawnych ?zycznie 49 3.3. Ruch Paraolimpijski, Deaflympics i Olimpiady Specjalne 51 3.4. Rozwój sportu osób niepełnosprawnych w Polsce 54 3.5. Specy?ka sportu osób niepełnosprawnych ?zycznie 55 Rozdział 4. Od socjologii sportu do socjologii sportu osób niepełnosprawnych 59 4.1. Proces kształtowania się socjologii kultury ?zycznej i sportu w Polsce 60 4.2. Sport osób niepełnosprawnych jako dyscyplina akademicka 63 Rozdział 5. Pojęcie kariery w ujęciu socjologicznym 69 5.1. Kariera z perspektywy biogra?cznej 72 5.2. Typologie i wzory karier na podstawie przeglądu literatury przedmiotu 74 5.3. Pojęcie i charakterystyka kariery sportowej 77 5.4. Badania karier w sporcie osób niepełnosprawnych – uwarunkowania i modele 82 5.5. Kariera – podsumowanie 87 Rozdział 6. Perspektywa teoretyczna badań 89 6.1. Założenia paradygmatyczne i orientacje teoretyczne 89 6.1.1. Teoria symbolicznego interakcjonizmu 91 6.1.1.1. Komunikacja symboliczna i interakcje społeczne 92 6.1.1.2. Pojęcie jaźni 93 6.1.1.3. Praca biogra?czna i praca nad tożsamością 95 6.1.1.4. Znaczący inni i grupy odniesienia 99 6.1.1.5. Emocje w interakcji 100 6.1.1.6. Aktywność jednostki i działania połączone 101 6.1.2. Problematyka interakcji w perspektywie fenomenologicznej, etnometodologicznej i wybranych koncepcjach Ervinga Goffmana 103 6.1.2.1. Interakcjonizm fenomenologiczny Alfreda Schützego 103 6.1.2.2. Etnometodologia Harolda Gar?nkla 105 6.1.2.3. Wybrane koncepcje teoretyczne Ervinga Goffmana 107 6.2. Uzasadnienie zastosowania wybranych koncepcji teoretycznych 111 Rozdział 7. Metodologia badań 113 7.1. Cel i problematyka badań 113 7.2. Techniki badawcze 114 7.2.1 Wywiad swobodny 115 7.2.2. Obserwacja 117 7.2.3. Dane zastane 119 7.3. Charakterystyka źródeł danych 120 7.4. Metody badawcze 122 7.4.1. Metodologia teorii ugruntowanej 122 7.4.2. Metoda biogra?czna 125 7.4.3. Etnogra?a 128 7.4.4. Przyczyny oraz konsekwencje zastosowanych wybranych metod badawczych 131 7.5. Naturalna historia badania 135 7.6. Wsparcie procesu badawczego komputerową analizą danych jakościowych 136 7.7. Aksjologiczne i etyczne aspekty badań 139 7.7.1. Zdobywanie zaufania w środowisku niepełnosprawnych sportowców 141 7.7.2. Etnocentryzm – perspektywa pełnosprawnego badacza a badanie niepełnosprawności 143 7.7.3. Emocjonalny kontekst badań – oczekiwania badanych a zaangażowanie badacza 145 7.7.4. Przemiana roli badacza terenowego 147 7.7.5. Kontekst etyczny badań – podsumowanie 149 Rozdział 8. Uwarunkowania i konteksty uprawiania sportu przez osoby niepełnosprawne ?zycznie 151 8.1. Uwarunkowania systemowe z zakresu wsparcia uprawiania sportu i aktywności ?zycznej osób niepełnosprawnych 151 8.1.1. Realizacja polityki aktywizacji osób niepełnosprawnych przez sport 153 8.1.2. (Nie)dostępność odpowiedniego zaplecza organizacyjnego w zakresie aktywności ?zycznej osób niepełnosprawnych 154 8.1.3. (Nie)dostosowanie oferty i rozwiązań systemowych w zakresie aktywizowania przez sport do potrzeb osób niepełnosprawnych. 155 8.1.4. (