Opis
Wychować Boga... jest historyczno-filozoficzną monografią poświęconą myśli estetycznej Baumgartena przedstawionej na tle rozwoju szkoły Leibniza i Wolffa oraz pietystów. Zaznaczony został w niej oryginalny udział Baumgartena w stworzeniu estetyki filozoficznej, którą pojmował jako projekt antropologiczno-pedagogiczny. Refleksja nad sztuką w estetyce była refleksją nad sztuką (dobrego) życia. Alexander Gottlieb Baumgarten był jedną z kluczowych postaci niemieckiego oświecenia, formacji intelektualnej, która przygotowała bezpośredni grunt pod klasyczną filozofię niemiecką. Jego pisma przez wiele lat służyły Immanuelowi Kantowi jako podręcznik kursowy do nauczania logiki, metafizyki oraz etyki. Pod względem naukowym najważniejszy jest jednak wkład Baumgartena w powstanie i rozwój nowożytnej koncepcji estetyki filozoficznej. Dodatkowym walorem książki są dołączone tłumaczenia obszernych fragmentów dzieł Baumgartena Aesthetica oraz Ästhetik-Vorlesungsmitschrift. Rozprawa Piotra Kozaka zdobyła III Nagrodę im. Stefana Morawskiego przyznawaną przez Polskie Towarzystwo Estetyczne. Spis treściWstęp 9 I. Estetyka przed estetyką 19 1. Gottfried Wilhelm Leibniz i pytanie o praktykę 21 1.1. Estetyka jako epistemologia 21 1.2. Estetyka jako praktyka 33 1.3. Estetyka jako metafizyka 41 1.4. Estetyka jako teodycea 48 2. Praojciec estetyki. Christian Wolff 62 2.1. Psychologia 62 2.2. Ontologia 75 2.3. Philosophia practica 81 3. Hermeneutyka uczucia. Pietyzm i zmysłowość 92 3.1. Spór pomiędzy Wolffem a pietystami. Kontekst historyczno-filozoficzny 92 3.2. Aisthesis 99 II. Alexander Gottlieb Baumgarten i wynalezienie estetyki 109 4. Życie i dzieło Alexandra Gottlieba Baumgartena 111 4.1. Alexander Gottlieb Baumgarten (1714–1762) 111 4.2. Recepcja teorii estetycznej Baumgartena 117 5. Meditationes philosophicae de nonnullis ad poema pertinentibus 123 5.1. Idea poezji (idea poematis) 124 5.2. Struktura poetyckiego myślenia (cogitatio poetica) 128 5.3. Porządek wiersza 137 5.4. Wyrażenia poetyckie (termini poetici) 140 5.5. Meditationes a estetyka 145 6. Estetyka jako nauka poznania zmysłowego 147 6.1. Definicja i przedmiot estetyki 147 6.2. Estetyka a logika 154 6.3. Sztuka pięknego myślenia 168 6.4. Poznanie zmysłowe 179 7. Piękno poznania zmysłowego 187 7.1. Pojęcie piękna 187 7.2. Piękne myślenie 194 7.3. Estetyczne bogactwo 212 8. Prawda poznania zmysłowego 216 8.1. Definicja prawdy 216 8.2. Prawda estetyczna 223 8.3. Prawda estetykologiczna 236 8.4. Fikcje 247 9. Estetyka jako etyka 253 9.1. Światło estetyczne (lux aesthetica) 253 9.2. Przekonanie estetyczne (persuasio aesthetica) 263 9.3. Życie poznania estetycznego (vita cognitionis aesthetica) 268 9.4. Wielkość estetyczna (magnitudo aesthetica) 280 Zakończenie 300 Nota biograficzna 305 III. Alexander Gottlieb Baumgarten, Wybór pism estetycznych 307 Estetyka (Aesthetica) 309 Wykłady z estetyki (Ästhetik-Vorlesungsmitschrift) 347 Bibliografia 370 Indeks osobowy 389