Opis
Omawiana książka stanowi próbę kompleksowego, a zarazem ściśle naukowego zbadania uwarunkowań wyborów edukacyjnych związanych z podejmowaniem studiów wyższych w Polsce. Na polskim rynku jest to książka unikatowa i nowatorska ze względu na holistyczne ujęcie, rygor metodologiczny i zakres danych objętych badaniem. Warto również podkreślić, że zespół autorski, obejmujący, wraz z redaktorami naukowymi siedem osób, składa się z wybitnych badaczy rynku pracy i problemów edukacyjnych. dr hab. Mikołaj Herbst Pracę oceniam bardzo wysoko. Jestem przekonany, że będzie to publikacja chętnie wykorzystywana nie tylko przez ekonomistów, lecz także przez specjalistów zajmujących się systemem edukacji, rozwojem kapitału ludzkiego, politykami publicznymi i ogólnie rozwojem społeczno-ekonomicznym kraju. (…) Cieszę się, że tematyka edukacyjna zainteresowała grono utalentowanych badaczy, w większości młodych jeszcze ekonomistów z czołowego ośrodka badań ekonomicznych w kraju, jakim jest niewątpliwie Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego. (…) W sferze edukacji zaangażowane są olbrzymie środki publiczne i prywatne. Poprawa efektywności ich wykorzystania to ważne zadanie dla ekonomistów. Temu służą między innymi wysokiej jakości badania naukowe. Omawiana książka wpisuje się w ten nurt badań i jest znakomitym osiągnięciem. prof. dr hab. Jerzy Wilkin Urszula Sztanderska – doktor habilitowany nauk ekonomicznych, profesor UW od 2002 roku, autorka i współautorka ponad 140 publikacji naukowych, głównie na temat funkcjonowania rynku pracy i jego związków z procesami makroekonomicznymi. Jej zainteresowania badawcze obejmują m.in.: bezrobocie, w tym zwłaszcza strukturalne, współzależność edukacji i rynku pracy, instytucjonalne uwarunkowania funkcjonowania rynku pracy, a od niedawna również ekonomię edukacji. Gabriela Grotkowska – doktor nauk ekonomicznych, adiunkt w Katedrze Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego. Jest autorką ponad 60 krajowych i zagranicznych publikacji naukowych, kierowała kilkoma projektami badawczymi, a jej zainteresowania naukowe dotyczą w szczególności empirycznej analizy funkcjonowania rynku pracy, związków rynku pracy z otwarciem gospodarki, specyfiki sektora publicznego w kontekście zatrudnienia i wynagrodzeń, a także ekonomii edukacji i powiązań decyzji edukacyjnych z karierą zawodową. Pozostali autorzy: Mikołaj Czajkowski, Tomasz Gajderowicz, Marek Giergiczny. Jerzy Mycielski, Leszek Wincenciak Spis treściSpis treści Urszula Sztanderska, Gabriela Grotkowska Wprowadzenie 9 Gabriela Grotkowska 1. Ewolucja popytu na studia w Polsce 21 Gabriela Grotkowska, Tomasz Gajderowicz, Leszek Wincenciak 2. Źródła informacji i metodologiczne podstawy badań 33 2.1. Źrodła danych zastanych wykorzystanych w badaniach 33 2.1.1. Informacje na temat wyborow edukacyjnych na poziomie wyższym 34 2.1.2. Informacje o nakładach prywatnych na kształcenie na poziomie wyższym 41 2.1.3. Informacje do oszacowania kosztow alternatywnych kształcenia na poziomie wyższym 44 2.2. Własne badanie terenowe 47 2.3. Podsumowanie 54 Tomasz Gajderowicz, Gabriela Grotkowska, Marek Giergiczny 3. Preferencje młodzieży dotyczące studiowania w świetle literatury teoretycznej i empirycznej 57 3.1. Wprowadzenie 57 3.2. Preferencje młodzieży wobec usług edukacyjnych w ujęciu teoretycznym 58 3.3. Wybory Polakow dotyczące studiowania w świetle literatury empirycznej 74 3.4. Podsumowanie 78 Tomasz Gajderowicz, Gabriela Grotkowska, Marek Giergiczny, Jerzy Mycielski 4. Metody modelowania preferencji dotyczących studiów wyższych: zastosowane podejście 81 4.1. Wprowadzenie 81 4.2. Modelowanie preferencji ujawnionych w rzeczywistych wyborach kandydatow na studia 84 4.2.1. Kluczowe problemy w modelowaniu preferencji ujawnionych 84 4.2.2. Model wyboru studiow wyższych wykorzystany w badaniach empirycznych 86 4.3. Modelowanie preferencji deklarowanych 99 4.3.1. Metoda wyboru warunkowego 100 4.3.2. Metody wyceny warunkowej 104 4.4. Podsumowanie 107 Tomasz Gajderowicz, Gabriela Grotkowska, Jerzy Mycielski 5. Preferencje ujawnione w rzeczywistych wyborach: model wyboru kierunków studiów 109 5.1. Determinanty wyborow edukacyjnych w świetle danych zastanych 109 5.2. Determinanty wyborow edukacyjnych w świetle specjalnego badania terenowego 111 5.3. Podsumowanie 119 Tomasz Gajderowicz, Mikołaj Czajkowski, Marek Giergiczny 6. Preferencje deklarowane dotyczące studiów w świetle wyników badania terenowego 123 6.1. Wprowadzenie 123 6.2. Bezpośrednio deklarowane preferencje 123 6.3. Preferencje dotyczące studiow wyższych na podstawie badań opartych na hipotetycznych sytuacjach wyboru 134 6.4. Podsumowanie 148 Leszek Wincenciak 7. Wartość wykształcenia wyższego w Polsce 155 7.1. Wprowadzenie 155 7.2. Przegląd badań teoretycznych i empirycznych 156 7.3. Koszty ponoszone w związku ze studiowaniem 163 7.3.1. Koszty bezpośrednie 163 7.3.2. Koszty alternatywne 166 7.4. Wartość bieżąca netto oraz wewnętrzna stopa zwrotu z wykształcenia wyższego – analiza przekrojowa 16