Opis
Francesco Algarotti, urodzony w Wenecji koneser sztuki, propagator nauki, literat i erudyta, szeroko znany oraz doceniany w XVIII-wiecznych kręgach intelektualnych i arystokratycznych Europy. Dużą część życia spędził poza Italią, nie tylko podróżując po Europie (m.in. do Rosji), lecz także służąc na dworach, m.in. Augusta III, któremu doradzał przy zakupach dzieł sztuki do Galerii Drezdeńskiej. Pisał rozprawy i eseje, będące świadectwem zarówno jego wszechstronnych zainteresowań, jak i intelektualnego klimatu Oświecenia, który współtworzył. Prezentowany wybór pism po raz pierwszy pozwala polskiemu czytelnikowi zapoznać się szerzej z dorobkiem pisarskim Algarottiego. W drugiej połowie XX wieku, głównie dzięki pracom prof. Jana Białostockiego, powstała w Uniwersytecie Warszawskim tradycja udostępniania w języku polskim klasycznych tekstów o sztuce, pióra wielkich artystów, myślicieli, pisarzy i krytyków. Niniejsza seria – prezentująca dzieła, których większości dotychczas nie przetłumaczono, o niepodważalnym znaczeniu dla nauk o sztuce i historii kultury, mądre, atrakcyjne literacko, piękne – stanowi kontynuację tej tradycji. A selection of papers by Francesco Algarotti, a Venetian art connoisseur, propagator of the sciences, a man of letters and learning, widely known and recognised in the 18th-century intellectual and aristocratic milieus of Europe. His treatises and essays are proof of both the author’s versatile interests and of the intellectual setting of the Enlightenment of which he was part of. The present volume is the first opportunity for the Polish reader to become acquainted with Algarotti’s literary oeuvre. Spis treściWstęp. Francesco Algarotti – rywal Owidiusza, uczeń Newtona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Eseje o sztuce Esej o architekturze (1756) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Esej o malarstwie (1762) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Esej o operze (1755) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Eseje o kulturze Myśli różne o rzeczach filozoficznych i filologicznych (1765) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Esej na temat kwestii, dlaczego wielkie umysły pojawiają się w pewnych epokach wszystkie jednocześnie i rozkwitają wszystkie razem (1754) . . . 71 Esej o języku francuskim (1750) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 Rozprawy o nauce Newtonianizm dla dam, czyli dialogi o świetle i barwach (1737) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Rozprawa o Kartezjuszu (1755) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 Listy Listy z Rosji (1739) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 Różne Projekt ukończenia muzeum królewskiego w Dreźnie przedstawiony w Hubertsburgu Jego Wysokości Augustowi III, Królowi Polski, 28 października 1742 . . 127 Wprowadzenie do nereidologii. Traktat filozoficzny, erudycyjny i krytyczny (1758) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 Seym walny cyterski (1745) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 Indeks postaci historycznych, literackich i mitologicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151