Opis
Natasza Szutta w swojej rozprawie porusza temat w polskiej etyce rzadko omawiany, a w literaturze zachodniej słusznie uznany za filozoficznie doniosły. Autorka zadając sobie pytanie, czy oceny moralne z perspektywy czynu, skutku działań oraz moralnej zasady wyczerpują cały obszar dostępnych na ten temat analiz; czy tak ważne w pooświeceniowej etyce koncepcje jak kantyzm i utylitaryzm mówią nam coś rzeczywiście istotnego o sprawcy moralnych działań?Zdaniem N. Szutty bez wnikliwej analizy podmiotu działań, jego motywów i charakteru nie da się pomyśleć żadnej kompletnej teorii moralnej. Dotyczy to zarazem właściwego zrozumienia istoty moralnego postępowania, jak i jego odpowiedniej oceny.Praca N. Szutty ma wszelkie zalety poważnej pracy akademickiej. Dyskurs jednak jest jasny i precyzyjny, język prosty i dostępny nawet dla mniej wprawnego czytelnika. Spis treściWstęp 7 1. Ogólna charakterystyka współczesnej etyki cnót 15 1.1 Typologia koncepcji etyki cnót 17 1.2. Sprawca moralny versus czyn moralny 22 1.3. Charakter versus zasady 28 1.4. Dobro/cnota versus słuszność 35 1.5. Antyteoretyczny versus teoretyczny model koncepcji etycznej 40 2. Etyka cnót w ramach etyki kantowskiej 45 2.1. Próby przezwyciężenia zarzutu rygoryzmu 47 2.1.1. Obowiązki doskonałe i niedoskonałe 48 2.1.2. Prawo moralne 52 2.1.3 Modalność twierdzeń deontycznych 55 2.2. Próby przezwyciężenia zarzutu redukcjonizmu deontologicznego 58 2.2.1. Koncepcja wartości moralnej Immanuela Kanta. 59 2.2.2. Schizofrenia osobowości moralnej 65 2.2.3. Próby integracji uczuć i rozumu 68 2.3. Interpretacje etyki kantowskiej w duchu etyki cnót 71 2.3.1. Dobra wola jako dobry moralnie charakter 72 2.3.2. Maksymy jako ogólne zasady życia 74 2.3.3. Samodoskonalenie się jako cel człowieka 77 3. Etyka cnót w ramach utylitaryzmu 81 3.1. Utylitaryzm wobec krytyki etyków cnót 86 3.1.1. Utylitaryzm reguł jako próba przezwyciężenia konsekwencjalizmu 87 3.1.2. W stronę właściwej interpretacji kategorii użyteczności 89 3.2. Interpretacje utylitaryzmu w duchu etyki cnót 92 3.2.1. Utylitaryzm cnót Rogera Crispa 93 3.2.3. Utylitaryzm motywów Roberta M. Adamsa 96 3.2.3. Utylitaryzm wartości Petera Railtona 98 4. Etyka cnót w ramach perfekcjonizmu 103 4.1. Człowiek i jego dobro w perfekcjonistycznych koncepcjach etyki cnót 113 4.1.1. Epistemologiczne założenia liberalizmu i komunitaryzmu 114 4.1.2. Komunitariańska i liberalna koncepcja człowieka 118 4.1.3. Komunitariańska i liberalna koncepcja samodoskonalenia się 122 4.2. Perfekcjonistyczne koncepcje cnoty 129 4.2.1. Sposoby rozumienia cnoty w liberalnych koncepcjach etyki cnót 129 4.2.2. Koncepcja cnoty Alasdaira MacIntyre’a 134 4.2.3. Koncepcja cnoty Rosalind Hursthouse 139 4.3. Obrona przed zarzutami 142 5. Autonomiczna koncepcja etyki cnót Michaela Slote’a 147 5.1. Symetryczność obligacji moralnych 148 5.2. Symetryczność obligacji moralnych w etyce cnót Michaela Slote’a 153 5.3. Jedność versus pluralizm zasad w teorii moralnej 155 5.4. Siła eksplanacyjna etyki cnót Michaela Slote’a 159 Zakończenie 165 Bibliografia 172