Opis
Psychologia to dyscyplina naukowa, której dorobek wykorzystuje się w wielu dziedzinach życia, również w ekonomii. Dobrym przykładem jej przydatności jest przyznanie Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii Danielowi Kahnemanowi, który zastosował psychologiczne metody i narzędzia pomiaru w badaniach ekonomicznych, co pozwoliło lepiej zrozumieć podejmowanie decyzji w warunkach niepewności. Założeniem książki oddawanej do rąk Czytelników jest przedstawienie wybranych, zdaniem zespołu autorów najważniejszych, aspektów psychicznego funkcjonowania człowieka i obszarów jego aktywności w środowisku materialnym i społecznym. Prezentowane zagadnienia ujęliśmy w trzech perspektywach: indywidualnych procesów i właściwości psychicznych jednostki, relacji z ludźmi, pozytywnych i negatywnych następstw relacji ze środowiskiem materialnym i społecznym. Pozwoli to na zapoznanie Czytelnika z tradycyjnymi zagadnieniami, jakimi zajmuje się psychologia, nadając tym samym monografii charakter podręcznikowy. Z drugiej strony umożliwi prezentację bardziej specjalistycznych zagadnień, demonstrujących zastosowanie psychologii do opisywania i wyjaśniania zachowania człowieka w różnego typu relacjach ze środowiskiem. Pierwsza z przyjętych perspektyw to procesy psychiczne i indywidualne właściwości jednostki. Pytania o to, co dzieje się w ludzkiej duszy i dlaczego nie jesteśmy wszyscy tacy sami, frapują od dawna. W pewnym sensie wyznaczają również obszar zainteresowania tradycyjnych działów — np. psychologii różnic indywidualnych czy psychologii osobowości. W książce podejmujemy próbę przedstawienia Czytelnikom zagadnień dotyczących ważnych aspektów funkcjonowania, analizowanych z indywidualnej perspektywy. Książka ta jest podręcznikiem akademickim dla nie-psychologów, prezentującym najważniejsze zagadnienia z dziedziny psychologii. Autorzy – pracownicy naukowi Uniwersytetu Łódzkiego – omówili w nim najistotniejsze aspekty psychicznego funkcjonowania człowieka i obszary jego aktywności w środowisku społecznym. Opisują oni miedzy innymi: • emocje i motywacje człowieka, • temperament i osobowość, • relacje rodzinne i intymne człowieka, • psychologiczna analizę pracy i człowieka w pracy, • relacje społeczne, • stres i radzenie sobie z nim, • zaburzenia psychiczne i ich skutki dla relacji społecznych. Dodatkowym walorem opracowania jest wzbogacenie rozważan teoretycznych wynikami badan empirycznych prowadzonych przez autorów. Książka jest przeznaczona dla studentów zarządzania, ekonomii, marketingu, prawa, politologii, a także psychologii i socjologii. Spis treściWstęp Rozdział 1. Procesy poznawcze (Hanna Bednarek) 1.1. Percepcja 1.1.1. Różne ujęcia spostrzegania 1.1.2. Teoria dwóch systemów wzrokowych 1.1.3. Rola przetwarzania oddolnego i odgórnego w procesach percepcji 1.1.4. Prawidłowości procesów percepcji 1.1.5. Reguły grupowania percepcyjnego 1.1.6. Praktyczne zastosowania reguł grupowania percepcyjnego 1.2. Poznawcza reprezentacja świata w umyśle 1.2.1. Pamięć, wiedza i reprezentacje poznawcze 1.2.2. Wyobrażeniowa i pojęciowa reprezentacja umysłowa 1.2.3. Prawidłowości funkcjonowania pamięci 1.3. Podejmowanie decyzji 1.3.1. Rola subiektywnego prawdopodobieństwa i ocena wartości 1.3.2. Ryzyko a podejmowanie decyzji 1.3.3. Style spostrzegania ryzyka 1.3.4. Percepcja ryzyka a podejmowanie decyzji 1.3.5. Teoria perspektywy 1.3.6. Błąd niedoszacowania albo błąd subaddytywność Rozdział 2. Emocje i motywacja (Monika Wróbel i Maria Finogenow) 2.1. Zjawiska afektywne 2.1.1. Emocja i nastrój 2.1.2. Emocje podstawowe i pochodne 2.1.3. Mechanizmy wzbudzania emocji 2.2. Funkcje emocji i nastroju 2.2.1. Wpływ emocji i nastroju na procesy poznawcze 2.2.2. Emocje a działanie 2.2.3. Nastrój a zachowania społeczne 2.3. Różnice indywidualne i kulturowe w doświadczaniu, wyrażaniu i odczytywaniu emocji 2.3.1. Różnice płciowe w emocjonalności — prawda czy mit? 2.3.2. Osobowościowe i temperamentalne podłoże emocjonalności 2.3.3. Różnice kulturowe a przeżywanie i odbieranie emocji 2.4. Emocje w relacjach interpersonalnych 2.4.1. Empatia i zarażanie afektywne 2.4.2. Inteligencja emocjonalna 2.4.3. Praca emocjonalna 2.5. Regulacja emocji i nastroju 2.5.1. Procesy automatyczne w regulacji emocji 2.5.2. Intencjonalna kontrola stanów emocjonalnych 2.5.3. Strategie regulacji nastroju 2.6. Jakość życia 2.6.1. Wokół pojęcia jakości życia 2.6.2. Pomiar jakości życia 2.6.3. Poznawczy i emocjonalny aspekt zadowolenia z życia 2.6.4. Wyznaczniki poczucia dobrostanu 2.7. Procesy motywacyjne 2.7.1. Motywacja wewnętrzna i zewnętrzna 2.7.2. Motywacja osiągnięć 2.7.3. Motywy związane z obrazem siebie 2.7.4. Dysonans poznawczy 2.7.5. Konflikty motywacyjne 2.7.6. Zaangażowanie i kontrola w działaniu człowieka Rozdział 3. Temperament i osobowość — źródła indywidualnej niepowtarzalności (Lucyna Golińska) 3.1. Temperament 3.1.1. Pierwsze kategoryzacje temperamentu 3.1.2. Temperament przejawia się od początku życia 3.1.3. Cechy temperamentu 3.2. Rola i funkcje temperamentu 3.2.1. Rola