Opis
Książka jest pierwszą w literaturze światowej monografią konfliktu między Zulusami i Burami, do jakiego doszło w latach 1836–1848, w czasach tak zwanego Wielkiego Treku, czyli marszu Burów z Kolonii Przylądkowej w głąb południowoafrykańskiego interioru. Ta ważna wojna do dzisiaj wykorzystywana jest jako źródło symboliki zarówno przez afrykanerski nacjonalizm (np. bitwa nad Blood River), jak i afrykański ruch wyzwoleńczy (Dingane jako przykład walki z kolonialną ekspansją). Książka rekonstruuje wydarzenia nie tylko pod względem militarnym, ale także politycznym i umieszcza starcie w kontekście szerszej historii regionalnej aż do początków XX wieku. Ukazuje złożoność sytuacji, w której było więcej niż tylko dwóch graczy. Autor przedstawia Zulusów nie jako ofiary, ale lokalne mocarstwo walczące o zachowanie swojej pozycji w regionie. Spis treściSpis map Wstęp Rozdział 1. Narodziny i rozwój Państwa Zulusów, 1814–1837 Geneza państwowości ludów Nguni w KwaZulu-Natalu Narodziny i rozwój państwa Zulusów, 1814?–1828 Dingane i ugruntowanie państwa, 1828–1837 Rozdział 2. Trekburowie i Wielki Trek Pogranicze Kolonii Przylądkowej. Trekburowie Geneza Wielkiego Treku i bezpośrednie powody emigracji Początki migracji Trek na rozdrożu: Natal czy High Veld Rozdział 3. Geneza konfliktu, 1835–1838 Sytuacja w Natalu w przededniu przybycia voortrekkerów, 1835–1837 Przybycie voortrekkerów. Geneza wybuchu konfliktu Pierwszy cios w wojnie: zabójstwo Pieta Retiefa i jego towarzyszy Rozdział 4. Amabutho vs. komando AmaButho Komando Plany wojny Rozdział 5. Początek wojny, luty – maj 1838 Dolina zniszczenia. Zuluski atak na obozowiska voortrekkerów, 16–17.02.1838 Sojusz voortrekkerów z Port Natalem, marzec 1838 roku Działania zbrojne na przełomie marca i kwietnia 1838 roku Bitwa pod eThaleni, 10 kwietnia 1838 Bitwa nad Tugelą (pod Ndondakusuka), 17 kwietnia 1838 Złupienie i zniszczenie Port Natalu, 24 kwietnia – 4 maja 1838 Rozdział 6. Okres równowagi i poszukiwania rozwiązań, maj-listopad 1838 Sytuacja Burów i Port Natalu Dingane zwycięski i co dalej Bitwa pod Veglaer, 12–15 sierpnia 1838 roku Skutki Veglaer. Śmierć Gerta Maritza i sytuacja w okresie sierpień-listopad 1838 Nowy czynnik. Brytyjska okupacja Port Natalu Rozdział 7. Czas przełomu?! Blood River/Ncome – oPathekloof, grudzień 1838 – styczeń 1839 Przybycie A.W.J. Pretoriusa Przygotowania do ofensywy Początek kampanii, 2–15 grudnia 1838 Blood River/Ncome, 16 grudnia 1838 Zajęcie uMgungundhlovu Bitwa w oPathekloof, 27 grudnia 1838 roku Powrót ekspedycji I co dalej? Rozdział 8. Interludium, styczeń – wrzesień 1839 Alternatywy Dingane Decyzje voortrekkerów Brytyjskie zaangażowanie Na drodze do pokoju z Dingane Niestabilny pokój czy zawieszenie broni Wojna Zulusów z AmaSwazi Rozdział 9. Klęska Dingane, wrzesień 1839 – luty 1840 Zerwanie Liny. Bunt M’Pande Voortrekkerzy i M’Pande Wycofanie się Brytyjczyków Działania Dingane wrzesień-grudzień 1839 Umocnienie sojuszu voortrekkerów i M’Pande. Decyzja o wspólnym ataku „Krowie komando”, 13–31 stycznia 1840 Bitwa pod Maqongqo, 30 stycznia 1840 Upadek i śmierć Dingane, intronizacja M’Pande i koniec konfliktu Epilog Republika Natalii M’Pande i odbudowa państwa Zulusów Upadek Republiki I co było dalej? Krótki zarys dziejów do roku 1906 Bibliografia Przypisy