Opis
Celem tej pracy jest zbadanie „pożądanego systemu wartości i cech osobowych polityków” w świadomości studentów nauk o polityce, a więc młodych ludzi stojących u progu dorosłego życia. To, czy w najbliższej przyszłości zaangażują się oni w różne formy aktywności społecznej czy politycznej, zależy od ich poczucia bezpośredniej czy bardziej pośredniej kontroli nad możliwością zrealizowania swoich planów i marzeń życiowych. Konstrukcja pracy została podporządkowana przedstawionemu celowi badań. Treści zawarte w rozdziale 1. mają pobudzić refleksję nad znaczeniem wartości w pełnieniu różnych, w tym politycznych, funkcji społecznych. Rozdział 2. to dyskusja teoretyczna nad psychospołecznymi uwarunkowaniami spostrzegania społecznego młodych ludzi. Przedstawiono w nim najbardziej obecnie znaczące koncepcje rozwoju psychicznego jednostki wchodzącej w okres dorosłości. Studenci (będący przedmiotem badań) są osobami, które formułują swoje oczekiwania wobec świata ludzi w pełni dojrzałych, co nie znaczy, że mądrzejszych od nich. Rozdział 3. zawiera opis szczegółowych problemów badawczych, które – na podstawie uzyskanego materiału empirycznego – będą poddane wnikliwej analizie statystycznej, celem uzyskania wiarygodnych naukowo odpowiedzi. Przedmiotem opisu będą 2 główne zmienne zależne, jakimi są cechy osobowe polityków oraz ich system wartości. Zostanie również przedstawiona jedna z bardziej eksponowanych zmiennych niezależnych – zakorzenienie w tradycjach rodzinnych. Rozdział 4. zawiera obszerną analizę statystyczną i merytoryczną, uwzględniającą wcześniej sformułowane problemy badawcze. Ostatni, 5. rozdział podsumowuje rezultaty badawcze całej pracy i przeprowadza dyskusję dotyczącą ich interpretacji. Przedstawione wnioski i refleksje, jak się wydaje, mają określoną wartość poznawczą i aplikacyjną. Przede wszystkim pokazują, że młodzież akademicka dosyć zgodnie stawia wysokie wymagania politykom, oczekując od nich troski o wartości ogólnonarodowe i kompetencji moralnych oraz intelektualnych. Praca, jak się wydaje, wyraźnie dowodzi, że stopień zaufania do klasy politycznej oraz udzielanie jej wsparcia przez młodych dorosłych w dużym stopniu zależy od jakości postrzegania jej szeroko rozumianych kompetencji osobowych i kierowania się wartościami w podejmowaniu różnych, społecznie ważnych działań. Treści przedstawione w niniejszej pracy mogą być, jak sądzi Autor, adresowane do wszystkich, którym dobro kraju leży na sercu. Mogą inspirować do przemyśleń, stanowić źródło hipotez do dalszych interdyscyplinarnych badań i do konstruowania różnych projektów edukacyjnych, mających na celu poszerzanie świadomości politycznej wszystkich obywateli, zwłaszcza tych, na których spoczywa szczególne brzemię odpowiedzialności za jakość życia każdego z nas. Spis treściWstęp 7 Rozdział 1. Wartości i ich znaczenie w odgrywaniu ról społecznych 15 1.1. Rozumienie pojęcia wartości w naukach społecznych 15 1.2. Aspekty procesu wartościowania 17 1.3. Geneza, rozwój i funkcje wartości 19 1.4. Władza a odgrywanie ról politycznych 22 1.4.1. Postrzeganie polityki przez jednostkę 24 1.4.2. Definicje władzy i pojęcia pokrewne 29 1.4.3. Konsekwencje posiadania władzy 32 1.5. Hierarchia wartości jako regulator jakości pełnienia funkcji politycznych w świetle badań empirycznych 36 Rozdział 2. Młodzi dorośli i ich percepcja świata społecznego 41 2.1. Podmiotowe uwarunkowania społecznego funkcjonowania młodych dorosłych – perspektywa teorii tożsamości osobowej 42 2.1.1. Pojęcie tożsamości osobowej 42 2.1.2. Kształtowanie się tożsamości osobowej w świetle koncepcji E. Eriksona 43 2.1.3. Koncepcja tożsamości osobowej J. E. Marcii 45 2.1.4. Uwarunkowania zmian rozwojowych poczucia tożsamości 49 2.2. Wpływ rodziny na społeczne funkcjonowanie młodych dorosłych – perspektywa teorii zakorzenienia 55 2.2.1. Pojęcie zakorzenienia 55 2.2.2. Tradycja i tradycjonalizm rodzinny 55 2.2.3. Zakorzenienie w tradycjach rodzinnych rozumiane jako proces 58 Rozdział 3. Problematyka i metodologia badań 63 3.1. Problemy badawcze 63 3.2. Zmienne badawcze i sposób ich pomiaru 65 3.2.1. Wartości polityczne 65 3.2.2. Cechy osobowe 66 3.2.3. Zakorzenienie w tradycjach rodzinnych 67 3.3. Dobór próby oraz przebieg badań 67 Rozdział 4. Pożądane wartości i cechy osobowe klasy politycznej. Prezentacja i analiza danych empirycznych 71 4.1. Oczekiwane wartości u polityków w ocenie młodzieży akademickiej 72 4.1.1. Pożądane wartości polityków w percepcji badanych studentów 72 4.1.2. Pożądana hierarchia wartości a tryb studiowania (dzienny – zaoczny) 75 4.1.3. Pożądana hierarchia wartości a rok studiów 76 4.1.4. Pożądana hierarchia wartości a praca studentów 78 4.1.5. Pożądana hierarchia wartości a płeć studentów 80 4.1.6. Pożądana hierarchia wartości klasy politycznej a zaangażowanie studentów w działalność polityczną 81 4.1.7. Pożądana hierarchia wartości klasy politycznej a deklarowanie przez studentów zaangażowania w działalność polityczną 83 4.1.8. Pożądana hierarchia wartości klasy pol